BỘ CÔNG THƯƠNG Số: 16/2021/TT-BCT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Hà Nội, ngày 29 tháng 10 năm 2021 THÔNG TƯ Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò BỘ TRƯỞNG BỘ CÔNG THƯƠNG

Ban hành kèm theo Thông tư này Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Ký hiệu: QCVN 15 :2021/BCT.

Hiệu lực thi hành
Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2022.

Tổ chức thực hiện
Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp; Thủ trưởng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này./.
Nơi nhận:
Văn phòng Quốc Hội;
Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc CP;
Lãnh đạo Bộ Công Thương;
Các đơn vị thuộc Bộ Công Thương;
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW;
Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc TW;
Cục Kiểm tra VBQPPL (Bộ Tư pháp);
Công báo;
Website Chính phủ, Bộ Công Thương;
Lưu: VT, ATMT. KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG
Nguyễn Sinh Nhật Tân
QCVN 15 :2021/BCT
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ AN TOÀN ĐỐI VỚI KHỞI ĐỘNG TỪ PHÒNG NỔ SỬ DỤNG TRONG MỎ HẦM LÒ
National technical regulation on safety for explosion-proof electromagnetic starters used in underground mine
LỜI NÓI ĐẦU
QCVN 15:2021/BCT do Ban soạn thảo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn đối với khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò biên soạn, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp - Bộ Công Thương trình duyệt, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành theo Thông tư số 16/2021/TT-BCT ngày 29 tháng 10 năm 2021.
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ AN TOÀN ĐỐI VỚI KHỞI ĐỘNG TỪ PHÒNG NỔ SỬ DỤNG TRONG MỎ HẦM LÒ
National technical regulation on safety for explosion-proof electromagnetic starter used in underground mine
I. QUY ĐỊNH CHUNG
1. Phạm vi điều chỉnh
Quy chuẩn kỹ thuật này quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn và quản lý đối với khởi động từ phòng nổ trong mạng điện xoay chiều ba pha trung tính cách ly sử dụng trong mỏ hầm lò có khí cháy và bụi nổ, có mã HS được quy định tại Phụ lục A của Quy chuẩn kỹ thuật này (sau đây gọi là khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò).
2. Đối tượng áp dụng
Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, kiểm định, sử dụng và các cá nhân khác có liên quan đến khởi động từ phòng nổ trong mỏ hầm lò trên lãnh thổ Việt Nam.
3. Giải thích từ ngữ
3.1. Khí quyển nổ là hỗn hợp của các chất dễ cháy ở dạng khí, hơi, bụi, sợi hoặc vật bay với không khí, trong điều kiện khí quyển mà sau khi bắt cháy, cho phép ngọn lửa lan truyền tự duy trì.
3.2. Khởi động từ hay Côngtắctơ là thiết bị dùng để đóng, cắt từ xa hoặc tại chỗ mạch điện.
3.3. Mạch lực của khởi động từ là toàn bộ phần mang điện trong mạch được dùng để truyền năng lượng điện cho phụ tải.
3.4. Mạch phụ của khởi động từ là toàn bộ phần mang điện có trong các mạch điều khiển, đo lường, tín hiệu.
3.5. Khởi động từ kép là khởi động từ gồm hai côngtắctơ và các mạch thành phần bảo vệ, điều khiển có khả năng hoạt động đóng cắt, điều khiển từ xa và đảo chiều quay của động cơ không đồng bộ rôtor lòng sóc.
3.6. Khởi động từ phòng nổ là khởi động từ có kết cấu an toàn phòng nổ sử dụng được trong môi trường khí cháy và bụi nổ.
3.7. Dao cách ly là cơ cấu cơ khí có khả năng đóng hoặc cắt mạch trong điều kiện không tải hoặc dòng điện không đáng kể.
3.8. Cổ cáp vào, ra là bộ phận được dùng để nhận và bảo vệ các đầu cáp, làm kín các ruột dẫn và vật liệu cách điện của cáp bằng một hợp chất làm đầy hoặc vòng bịt kín được gắn vào vỏ thiết bị bằng ren hoặc bu lông.
3.9. Vỏ không xuyên nổ dạng “d” là kết cấu trong đó chứa các bộ phận có thể mồi cháy hỗn hợp khí nổ và có thể chịu được áp lực xuất hiện trong vụ nổ bên trong của hỗn hợp khí nổ đó và ngăn ngừa sự lan truyền vụ nổ ra khí quyển nổ xung quanh vỏ.
3.10. Dạng bảo vệ an toàn tia lửa "i" là dạng bảo vệ mà năng lượng điện của thiết bị và các thành phần đấu nối khi đặt trong khí quyển nổ được hạn chế thấp hơn mức có thể gây cháy hỗn hợp nổ bằng các hiệu ứng tia lửa hoặc hiệu ứng nhiệt.
II. QUY ĐỊNH VỀ KỸ THUẬT AN TOÀN
4. Tài liệu viện dẫn
4.1. QCVN QTĐ-5: 2009/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kỹ thuật điện - Tập 5 Kiểm định trang thiết bị hệ thống điện.
4.2. QCVN 01:2011/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác than hầm lò.
4.3. QCVN 04:2017/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác quặng hầm lò.
4.4. TCVN 4255:2008 (IEC 60529:2001) Cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài (mã IP).
4.5. TCVN 6592-1:2009 (IEC 60947-1:2007) Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp

2 TCVN 10888-0: 2015 (IEC 60079-1:2014).
6.3.2.2. Đối với mối ghép dạng ren, vít tuân thủ theo các yêu cầu sau:
6.3.2.2.1. Ít nhất năm ren được ăn khớp với nhau.
6 3.2.2.2. Bước ren ≥ 0,7 mm.
6.3.2.2.3. Góc đỉnh răng bằng 60° (± 5°).
6.3.2.2.4. Chiều dài ăn khớp của ren ≥ 5 mm với V ≤ 100 cm3.
6.3.2.2.5. Chiều dài ăn khớp của ren ≥ 8 mm với V 100 cm3.
6.3.3. Cơ cấu bắt chặt đặc biệt
Tất cả các mối ghép phòng nổ sử dụng bu lông bắt chặt phải có các vòng đệm vênh chống trôi và chỉ mở được khi sử dụng các dụng cụ.
6.3.4. Cơ cấu khóa liên động phải đảm bảo hoạt động đúng chức năng.
6.3.5. Nắp mở nhanh phải có cơ cấu khóa liên động; chỉ mở được sau khi đã cắt điện và cơ cấu khóa liên động đã được giải phóng.
6.3.6. Cổ cáp vào, ra phải:
6.3.6.1. Được bắt chặt vào vỏ khởi động từ và có đầy đủ các chi tiết để làm kín và kẹp chặt cáp, một trong các loại cổ cáp như Hình 11.
Chú dẫn:
1 - Vòng cao su bịt kín cáp.
2 - Cáp điện cao su.
3 - Chi tiết kẹp cáp.
4 - Chi tiết vào cáp để ép chặt gioăng đệm cao su.
5 - Vỏ thiết bị.
d - Đường kính ngoài của cáp điện cao su, mm.
D1 - Đường kính trong của cổ cáp, mm.
D2, D3 - Đường kính ngoài, trong của gioăng đệm cao su, mm,
Hình 11. Cổ cáp khi được đấu nối
6.3.6.2. Khoảng cách lớn nhất giữa cổ cáp, gioăng đệm và cáp điện cao su theo quy định tại Bảng 3.
Bảng 3. Khoảng cách lớn nhất giữa cổ cáp, gioăng đệm và cáp điện cao su
D2
(mm) Khoảng cách từ
D1 -:- D2
(mm) Khoảng cách từ
D3 -:- d
(mm)
< 20 ≤ 1 ≤ 2
20 -:- 60 ≤ 2
60 ≤ 3
6.3.6.3. Các chi tiết của cổ cáp phải được vặn chặt để đảm bảo tính năng làm kín.
6.3.6.4. Gioăng cao su phải đảm bảo không bị nứt, đàn hồi tốt, cáp điện không bị kéo căng hoặc bẻ gập trong quá trình lắp ráp và vận hành.
6.3.6.5. Ở cổ cáp có sử dụng vật liệu điền đầy cách điện, khi đông cứng phải đảm bảo không có vết nứt.
6.3.7. Cổ cáp chưa được đấu nối phải được bịt kín như Hình 12, hoặc cách khác với sự làm kín tương tự.
Chú dẫn:
1 - Nút bịt kín.
2 - Vòng cao su bịt kín.
3 - Chi tiết đầu vào cáp để ép kín.
4 - Chi tiết kẹp cáp.
Hình 12. Cổ cáp chưa được đấu nối
6.4.

1 của IEC 60079-7:2015, chỉ số phóng điện tương đối của vật liệu cách điện rắn (CTI) theo quy định tại Bảng 4.
Bảng 4. Chỉ số phóng điện tương đối
Nhóm vật liệu Chỉ số phóng điện tương đối (CTI)
I 600 ≤ CTI
II 400 ≤ CTI ≤ 600
IIIa 175 ≤ CTI ≤ 400
IIIb 100 ≤ CTI ≤ 175
Vật liệu cách điện được sử dụng trong các mạch điện làm việc ở điện áp vượt quá 250 V hoặc mang dòng điện lớn hơn 16 A phải có chỉ số CTI không nhỏ hơn 400.
6.9. Các yêu cầu khe hở và khoảng cách rò
Các yêu cầu về khe hở giữa các phần mang điện và khoảng cách rò trên bề mặt cách điện tuân thủ theo quy định tại

3, 4.4 của IEC 60079-7:2015 và theo quy định tại Bảng 5.
Bảng 5. Khe hở và khoảng cách rò
Điện áp danh định Ue
(V) Khoảng cách rò nhỏ nhất
(mm) Khe hở nhỏ nhất
(mm)
Nhóm vật liệu
I II IIIa
10 1,6 1,6 1,6 1,6
12,5 1,6 1,6 1,6 1,6
16 1,6 1,6 1,6 1,6
20 1,6 1,6 1,6 1,6
25 1,7 1,7 1,7 1,7
32 1,8 1,8 1,8 1,8
40 1,9 2,4 3,0 1,9
50 2,1 2,6 3,4 2,1
63 2,1 2,6 3,4 2,1
80 2,2 2,8 3,6 2,2
100 2,4 3,0 3,8 2,4
125 2,5 3,2 4 2,5
160 3,2 4 5 3,2
200 4,0 5,0 6,3 4,0
250 5,0 6,3 8 5
320 6,3 8,0 10,0 6,0
400 8 10 12,5 6
500 10,0 12,5 16,0 8,0
630 12,0 16,0 20,0 10
800 16,0 20,0 25,0 12
1.000 20 25 32 14
1.250 22 26 32 18
Chú dẫn:
Điện áp làm việc có thể quá 10% mức điện áp ghi trong bảng trên.
Giá trị khoảng cách rò và khe hở trên dựa vào sức chịu đựng điện áp nguồn lớn nhất dao động trong mức ±10%.
6.10. Yêu cầu đối với bộ phận của khởi động từ phòng nổ có dạng bảo vệ an toàn tia lửa "i" phải đảm bảo các yêu cầu sau:
6.10.1. Cấp bảo vệ vỏ ngoài của khởi động từ phòng nổ (mã IP) phải lớn hơn hoặc bằng mức IP54 được quy định tại TCVN 4255-2008 (IEC 60529:2001).
6.10.2. Các bộ phận sử dụng trong các mạch phụ và các thiết bị khác phải tuân thủ theo quy định tại TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11:2015.
6.10.3. Các thông số R, L & C của mạch điện phải đảm bảo khi mạch được thử nghiệm, đánh giá theo các yêu cầu của tiêu chuẩn TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11:2015 không đốt cháy hỗn hợp khí thử nghiệm bởi tia lửa.
6.10.4. Các hiệu ứng về nhiệt độ sinh ra trong các mạch an toàn tia lửa ở bất cứ trường hợp nào phải đảm bảo không đốt cháy hỗn hợp khí do nóng bề mặt gây ra.
6.10.5. Các mạch điện phải được cách ly với nhau và cách ly với thiết bị.
7. Các yêu cầu kỹ thuật đối với khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò
7.1. Chế độ làm việc của khởi động từ phòng nổ:
7.1.1. Phải hoạt động ổn định trong phạm vi điện áp nguồn từ 0,85 đến 1,1 lần điện áp danh định.
7.1.2. Phải đảm bảo khả năng hoạt động ổn định ở các chế độ sau:
7.1.2.1. Liên tục;
7.1.2.2. Gián đoạn - Liên tục (8 giờ);
7.1.2.3. Ngắn hạn lặp lại;
7.1.2.4. Ngắn hạn.
7.2. Yêu cầu với sơ đồ điện và kết cấu
7.2.1. Mạch điện của khởi động từ phòng nổ phải có:
7.2.1.1. Bảo vệ dòng ngắn mạch;
7.2.1.2. Bảo vệ quá tải;
7.2.1.3. Bảo vệ mất điện áp;
7.2.1.4. Bảo vệ khi mất pha từ lưới điện cung cấp;
7.2.1.5. Bảo vệ mạch điều khiển khi hở mạch hoặc ngắn mạch của các dây dẫn điều khiển từ xa.
7.2.1.6. Khóa liên động điện - cơ đối với khởi động từ kép, đảm bảo chỉ một trong các côngtắctơ được đóng điện.
7.2.1.7. Bảo vệ khóa liên động rò điện của mạch ra phụ tải.
7.2.1.8. Khóa không cho đóng khởi động từ sau khi bảo vệ quá dòng điện tác động.
7.2.1.9. Phải có tín hiệu hiển thị về việc đóng, cắt khởi động từ, tác động của khóa liên động rò điện và các dạng bảo vệ.
7.2.1.10. Có chức năng kiểm tra hoạt động của các bộ bảo vệ quá dòng và khóa liên động rò điện.
7.2.2. Yêu cầu về kết cấu của khởi động từ phòng nổ
7.2.2.1. Các bộ phận của mạch điện phải được đặt trong ngăn có nắp mở nhanh và được kiểm tra, điều chỉnh trong quá trình vận hành.
7.2.2.2. Nắp mở nhanh phải có bộ phận khóa liên động.
7.2.2.3. Phải có sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đấu nối mạch điện.
7.2.2.4. Các khoang của khởi động từ phòng nổ:
7.2.2.4.1. Có chứa các phần tử thường phát tia lửa điện trong vận hành phải được đặt trong vỏ không xuyên nổ dạng "d" phù hợp với TCVN 10888-1:2015 (IEC 60079-1:2011).
7.2.2.4.2. Không chứa các phần tử thường phát ra tia lửa điện phải được bảo vệ nổ loại tăng cường an toàn dạng “e” phù hợp với TCVN 7079-7:2002 hoặc IEC 60079-7:2015.
7.2.2.5. Các mạch điện để điều khiển từ xa và mạch phụ của khởi động từ phòng nổ phải là mạch an toàn tia lửa dạng "i" với mức độ an toàn “ia” hoặc “ib” theo TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11:2011.
7.2.2.6. Các khối điều khiển và bảo vệ phải có kết cấu để loại trừ việc lắp đặt sai.
7.2.2.7. Khi vỏ ngoài của các khối điều khiển và khối bảo vệ có các phần tử tích hợp thiết bị điều khiển từ xa, khóa liên động điện thì cấp bảo vệ phải được chế tạo với mức bảo vệ không thấp hơn IP40 được quy định tại TCVN 4255: 2008 (IEC 60529: 2001).
7.3. Khả năng mang tải của khởi động từ phòng nổ
7.3.1. Dòng điện cho phép trên các đầu cực của khởi động từ khi làm việc ở chế độ liên tục - 8 giờ quy định tại Bảng 6.
Bảng 6. Dòng điện cho phép trên các đầu cực
Dòng làm việc danh định (A) Dòng điện cho phép trên các đầu cực (A)
25 ≥ 50
32 ≥ 63
63 ≥ 100
125 ≥ 250
250
315 ≥ 630
350
400
500
7.3.2. Điều kiện vận hành của khởi động từ làm việc ở chế độ ngắn hạn quy định tại Bảng 7.
Bảng 7. Điều kiện vận hành của khởi động từ làm việc ở chế độ ngắn hạn
Loại sử dụng Chế độ làm việc ngắn hạn
(Lần) Chu kỳ hoạt động mỗi giờ
(Lần/h) Thời gian chu kỳ đóng - mở
(s) Tần suất
(Lần/h)
AC-4 12 12 300 180
30 30 120
120 120 30
AC-3 300 300 12
600 600 6
Chú dẫn:
AC-3: Dùng đóng cắt cho tải động cơ rotor lồng sóc, tiếp điểm chịu tải khi khởi động bằng 5-7 lần dòng định mức của động cơ.
AC-4: Dùng đóng cắt cho tải động cơ rotor lồng sóc, phanh hãm ngược, nhấp nhả, đảo chiều quay.
7.3.3. Khả năng đóng cắt giới hạn và ổn định của dòng điện đi qua không nhỏ hơn giá trị tại Bảng 8 đối với điện áp làm việc danh định đến 660 V; tại Bảng 9 đối với điện áp làm việc danh định đến 1140 V.
Bảng 8. Dòng điện và khả năng đóng cắt với khởi động từ điện áp đến 660 V
Dòng danh định của khởi động từ
(A) Cos φ của mạch thử nghiệm
(± 0,05) Khả năng đóng cắt giới hạn Độ bền khi dẫn dòng điện
Cắt (giá trị hiệu dụng của dòng điện), (A) Đóng (giá trị tức thời của dòng quá độ), (A) Điện động (với giá trị tức thời của dòng quá độ), (A) Nhiệt trong 1 giây (giá trị hiệu dụng của dòng điện), (A)
25 0,6 900 1 650 400
32 1 100 1 900 500
63 1 500 2 700 675
125 2 500 4 600 1 150
250 0,4 3 750 6 900 1 700
315 4 800 8 800 2 200
350
400 5.000 9 000 2 500
500 5.200 9 500 2 750
Bảng 9. Dòng điện và khả năng đóng cắt với khởi động từ điện áp đến 1 140 V
Dòng danh định của khởi động từ
(A) Cos φ của mạch thử nghiệm
(± 0,05) Khả năng đóng cắt giới hạn
(A) Ổn định với dòng chảy qua
(A)
Cắt (giá trị hiệu dụng của dòng điện) Đóng (giá trị tức thời của dòng điện) Điện động (với giá trị quá độ) Nhiệt trong 1 s (với giá trị hiệu dụng)
25 0,6 Không quy định
32 750 1 250 750
63 1 000 1 650 1 000
125 1 750 2 850 1 750
250 0,4 3 000 5 600 3 000
315
350
400 3 200 6 000 3 200
500 3 500 6 600 3 500
7.4. Yêu cầu về chức năng của khởi động từ phòng nổ
7.4.1. Khởi động từ phải:
7.4.1.1. Đóng tin cậy ở bất kỳ giá trị nào trong khoảng từ 85 % đến 110% của điện áp danh định Ue.
7.4.1.2. Nhả khi điện áp giảm so với điện áp danh định Ue:
7.4.1.2.1. Dưới 65 % đối với dòng xoay chiều.
7.4.1.2.2. Từ 10 % đến 60 % đối với dòng điện một chiều.
7.4.1.3. Có các mạch bảo vệ dòng ngắn mạch, quá tải và khóa bảo vệ liên động rò điện.
7.4.1.4. Có chức năng điều khiển tại chỗ và điều khiển từ xa nhờ các hộp nút bấm điều khiển hoặc các tiếp điểm cảm biến được lắp đặt riêng biệt với khởi động từ. Các mạch điều khiển từ xa bên ngoài phải là mạch an toàn tia lửa.
7.4.2. Khởi động từ đang đóng không được tự cắt khi điện áp trên cuộn hút côngtắctơ giảm xuống đến 0,65 Ue.
7.4.3. Mạch điện điều khiển của khởi động từ phải cho phép kết nối các thiết bị bảo vệ quá nhiệt được tích hợp trong động cơ điện.
7.4.4. Mạch điện của khởi động từ có dòng điện trên 125 A phải có nguồn cung cấp điện áp từ 18 VAC đến 36 VAC, công suất không lớn hơn 75 VA cho các mạch tín hiệu, điều khiển và chiếu sáng tại chỗ.
7.4.5. Các loại bảo vệ phải cố định khởi động từ ở vị trí tắt cho đến khi loại bỏ sự cố.
7.4.6. Đầu ra của khởi động từ phòng nổ phải có bảo vệ chống quá điện áp trong quá trình đóng, cắt bằng bộ bảo vệ RC.
7.5. Yêu cầu về độ bền
7.5.1. Độ bền cơ học của bộ khởi động phải đạt ít nhất một trong các giá trị được chọn trong dãy sau: 1x106, 2x106, 3x106, 5x106, 10x106 chu kỳ đóng - cắt.
7.5.2. Độ bền đóng cắt các tiếp điểm chính của khởi động từ ít nhất phải là một trong các giá trị được chọn từ dãy sau:
7.5.2.1. Đối với loại sử dụng AC-3: 50 000, 100 000, 500 000, 800 000, 1 000 000, 1 250 000, 1 600 000, 2 000 000 chu kỳ đóng - cắt.
7.5.2.2. Đối với sử dụng loại AC-4: 20 000, 50 000, 80 000, 100 000, 125 000, 160 000, 250 000, 300 000, 500 000 chu kỳ đóng - cắt.
7.6. Yêu cầu cách điện
7.6.1. Điện trở cách điện mạch lực của khởi động từ phòng nổ:
7.6.1.1. Khi ở trạng thái mới chưa sử dụng: Không nhỏ hơn 10 MΩ.
7.6.1.2. Khi ở trạng thái nung nóng (tương ứng với tải có dòng điện danh định): Tuân thủ theo quy định tại khoản 16

Điều 106 QCVN 01: 2011/BCT.
7.6.1.3. Không nhỏ hơn 0,3 MΩ, sau khi thử nghiệm chống ẩm.
7.6.2. Cách điện của khởi động từ phải chịu được điện áp thử nghiệm xoay chiều ba pha, tần số 50 Hz với thời gian 1 phút được quy định tại Bảng 10.
Bảng 10. Giá trị của điện áp thử nghiệm độ bền cách điện
Điện áp danh định
(V) Điện áp thử nghiệm
(V)
Trước khi thử nghiệm khả năng chống ẩm Sau khi thử nghiệm khả năng chống ẩm
Mạch điện an toàn tia lửa 500
≤ 60 1 000 500
60 < Ue ≤ 300 2 000 1 000
300 < Ue ≤ 660 2 500 1 500
660 < Ue ≤ 1 000 3 500 2 000
1 000 < Ue ≤ 1 140 4 000 2 000
7.7. Bảo vệ dòng ngắn mạch
7.7.1. Khởi động từ phòng nổ phải có bảo vệ quá dòng với các cài đặt có thể điều chỉnh.
7.7.2. Phạm vi điều chỉnh đặt bảo vệ quá dòng phải nằm trong giới hạn từ 3 đến 10 lần dòng điện danh định của bộ phận nhả.
7.7.3. Sai số hoạt động của bảo vệ quá dòng ở mỗi điểm cài đặt trong môi trường không khí:
7.7.3.1. Không được lớn hơn ± 10% tại nhiệt độ (25 ± 10) °C.
7.7.3.2. Bổ sung ± 5% giá trị quy định tại 7.3.4.2.1 ở nhiệt độ từ -10 °C đến + 15 °C và từ + 35 °C đến + 60 °C.
7.7.4. Tổng thời gian cắt của khởi động từ phòng nổ khi bảo vệ quá dòng tác động không được vượt quá 0,15 s.
7.8. Bảo vệ quá tải phải có đặc tính phụ thuộc giữa thời gian và dòng điện để bảo vệ động cơ điện.
7.8.1. Khi bảo vệ quá tải sử dụng rơle nhiệt, các đặc tính phụ thuộc giữa thời gian và dòng điện phải đáp ứng các yêu cầu quy định tại Bảng 10.
Bảng 10. Đặc tính hoạt động của bảo vệ quá tải
Hệ số quá dòng Thời gian tác động Trạng thái của tiếp điểm
1,05 2 h không nhả Trạng thái nguội
1,2 Từ 0,2 h đến 1,0 h Trạng thái nung nóng
1,5 Từ 90 s đến 180 s Trạng thái nung nóng
6,0 Từ 5 s đến 14 s Trạng thái nguội
7.8.2. Khi bảo vệ quá tải sử dụng bộ bảo vệ điện tử, các đặc tính của nó phải đáp ứng các yêu cầu quy định tại Bảng 11.
Bảng 11. Đặc tính của bộ bảo vệ quá tải điện tử
Hệ số quá dòng Thời gian tác động Trạng thái của tiếp điểm
1,05 2 h không nhả Trạng thái nguội
1,2 Từ 0,2 h đến 1,0 h Trạng thái nung nóng
1,5 Từ 90 s đến 180 s Trạng thái nung nóng
2,0 Từ 45 s đến 90 s Trạng thái nung nóng
4,0 Từ 14 s đến 45 s Trạng thái nung nóng
6,0 Từ 8 s đến 14 s Trạng thái nguội
7.9. Yêu cầu đối với khóa liên động rò điện.
7.9.1. Khóa liên động rò điện phải không cho khởi động từ đóng điện khi điện trở cách điện của mạch phía sau khởi động từ giảm tới giá trị quy định.
7.9.2. Giá trị điện trở tác động của mạch khóa liên động rò điện theo quy định tại Bảng 12.
Bảng 12. Thông số điện trở tác động của khóa liên động rò điện
Điện áp làm việc danh định của mạch lực
(V) Giá trị cài đặt khóa rò điện một pha
(kΩ) Sai số cho phép của giá trị tác động
(%)
380 7 +20
660 22 +20
1 140 40 +20
7.9.3. Khi điện trở cách điện của mạng phía sau khởi động từ với đất tăng lên 1,5 lần giá trị tác động, thì khóa liên động rò điện phải được phục hồi.
7.10. Yêu cầu đối với độ tăng nhiệt độ cho phép
7.10.1. Độ tăng nhiệt độ lớn nhất cho phép của khởi động từ khi dòng điện làm việc ở chế độ danh định có tính đến dòng tải đi qua khởi động từ trong điều kiện nhiệt độ môi trường 35 °C không được vượt quá giá trị quy định tại Bảng 13.
Bảng 13. Độ tăng nhiệt độ lớn nhất cho phép
STT Tên của bộ phận khởi động từ Nhiệt độ tăng tối đa cho phép khi hoạt động liên tục °C)
1 Tiếp điểm chính với tiếp điểm tiếp xúc làm bằng kim loại hoặc hợp kim khác Theo mức nhiệt tối đa của các bộ phận liền kề
2 Tiếp điểm phụ với vật liệu bằng hợp kim hoặc kim loại khác 85
3 Kết nối tiếp xúc của dây dẫn khởi động từ với dây dẫn bên ngoài 75
4 Cuộn dây nhiều lớp bằng vật liệu cách điện của các cấp chịu nhiệt
E 85
B 95
F 120
7.10.2. Nhiệt độ bề mặt tối đa của khởi động từ phòng nổ không được vượt quá giá trị phân loại nhiệt độ được quy định tại Bảng 2 khoản 5.3.2.2 của TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011).
7.11. Đối với các đầu nối phích cắm có thể tháo rời, công tắc, nút bấm được phép sử dụng các bộ phận tiếp xúc có lớp mạ điện và hàn bằng bạc hoặc vật liệu khác chịu được tác động của môi trường bên trong vỏ.
7.12. Mỗi khởi động từ phải có ít nhất hai tiếp điểm dự phòng của các mạch phụ của côngtắctơ chính được kết nối với các đầu nối an toàn tia lửa hoặc không an toàn tia lửa của hộp đấu cáp ra.
7.13. Trong khoang đấu cáp ra động cơ của khởi động từ phải có ít nhất hai bộ kẹp đấu dây để kết nối an toàn tia lửa và mạch an toàn tia lửa.
7.14. Kẹp đấu dây nguồn đầu vào của khởi động từ phải đảm bảo kết nối cả cáp chính, cáp mềm và có tính đến dòng điện làm việc cho phép đi qua theo quy định tại Bảng 6 của Quy chuẩn kỹ thuật này.
7.15. Khởi động từ phòng nổ phải có ít nhất hai cổ cáp vào cho mạch điều khiển.
7.16. Nắp mở nhanh của khoang côngtắctơ phải cho phép đóng mở ít nhất 4.000 lần.
7.17. Khởi động từ phải có bảng sơ đồ nguyên lý điện mô tả cách đấu nối của khởi động từ.
8. Các yêu cầu và phương pháp kiểm tra thử nghiệm
8.1. Yêu cầu chung
Các thử nghiệm phải được thực hiện trong điều kiện:
8.1.1. Nhiệt độ môi trường từ -20 °C đến +40 °C.
8.1.2. Giá trị độ ẩm tương đối đến (98 ± 2) % ở nhiệt độ 35 °C.
8.1.3. Hàm lượng ôxy là 21 % về thể tích;
8.1 4 Không có khí cháy, khí độc hại và hơi ăn mòn.
8.2. Thử nghiệm các thông số tác động
8.2.1. Nội dung thử nghiệm thực hiện theo Phụ lục C của Quy chuẩn kỹ thuật này, giá trị thử nghiệm theo TCVN 6592-1:2009 (IEC 60947-1:2007), TCVN 6592-4-1:2009 (IEC 60947-4-1:2002).
8.2.2. Các thông số tác động phải được theo dõi ở vị trí vận hành và khi các khởi động từ phòng nổ nghiêng 15 o "về phía trước" và "phía sau”, "trái" và "phải", ở mỗi vị trí, phải thực hiện:
8.2.2.1. Đóng - cắt 3 lần ở nhiệt độ môi trường xung quanh với điện áp 0,85 và 1,1 lần điện áp danh định.
8.2.2.2. Kiểm tra khi điện áp giảm thấp. Thực hiện ba lần đóng côngtắctơ không tải ở trạng thái nguội với điện áp 0,85 Ue sau đó điện áp giảm đến 0,65 Ue. Hệ thống từ tính của côngtắctơ không được nhả ra.
8.3. Tắt máy tại chỗ bằng tay và tắt máy từ xa.
8.4. Kiểm tra tín hiệu khi khởi động từ đã đóng.
8.5. Kiểm tra khóa liên động cơ khí
8.5.1. Mở nắp với dao cách ly liên động đã đóng;
8.5.2. Đóng dao cách ly liên động khi nắp đã mở hoặc đóng không hoàn toàn;
8.5.3. Cắt dao cách ly liên động khi khởi động từ đang đóng;
8.5.4. Đo lực tay cầm điều khiển đóng cắt;
8.5.5. Kiểm tra liên động điện - cơ giữa dao cách ly và côngtắctơ bằng cách nhấn nút "Dừng" và mở dao cách ly;
8.5.6. Các cơ cấu khóa liên động được coi là đạt thử nghiệm nếu trong tất cả các thử nghiệm không có trường hợp cơ cấu liên động bị trục trặc hoặc hỏng hóc các bộ phận của chúng.
8.6. Thử nghiệm cách điện: Cách điện của khởi động từ phòng nổ được thử nghiệm theo quy định tại khoản 7.6 của Quy chuẩn kỹ thuật này.
8.7. Thử nghiệm mạch điều khiển từ xa
Khi mạch điều khiển từ xa bị đứt dây hoặc ngắn mạch khởi động từ phải:
8.7.1. Không đóng được ở vị trí cắt;
8.7.2. Cắt khi ở vị trí đóng.
8.8. Thử nghiệm bảo vệ quá dòng phải:
8.8.1. Sử dụng dòng điện xoay chiều hình sin, tần số 50 Hz;
8.8.2. Đặt dòng điện tác động cao hơn dòng chỉnh định từ 10 % đến 15% dòng định mức;
8.8.3. Bảo vệ quá dòng phải hoạt động và cắt khởi động từ, đồng thời tín hiệu đèn phải sáng.
8.9. Kết quả thử bảo vệ quá dòng
8.9.1. Giá trị trung bình cộng của ba phép thử là dòng điện tác động bảo vệ thực tế;
8.9.2. Sai số của bảo vệ quá dòng ở mỗi thời điểm cài đặt không được vượt quá ± 10 % ở nhiệt độ môi trường (25 ± 10) °C;
8.9.3. Thử nghiệm được thực hiện tại ba điểm của phạm vi cài đặt: “dưới cùng", “giữa” và “trên cùng".
8.10. Xác định thời gian cắt ngắn mạch
8.10.1. Thử nghiệm với bội số dòng tác động và dòng chỉnh định bằng 1,5 lần;
8.10.2. Thực hiện tại 3 điểm trong thang đo bảo vệ: dưới, giữa và trên;
8.10.3. Thời gian tác động là giá trị lớn nhất của 10 phép thử nghiệm tại điểm chỉnh định, không được vượt quá 0,15 s.
8.11. Thử nghiệm bảo vệ quá tải
8.11.1. Sử dụng dòng điện xoay chiều hình sin, tần số 50 Hz để thử nghiệm;
8.11.2. Kết quả thử nghiệm phù hợp các thông số trong Bảng 10 và Bảng 11;
8.11.3. Tín hiệu đèn sáng khi bảo vệ quá tải tác động;
8.11.4. Phải có thiết bị ghi lại thời gian cắt của bảo vệ.
8.12. Thử nghiệm liên động rò điện
8.12.1. Thử nghiệm tại điện áp danh định.
8.12.2. Sử dụng bộ điện trở điều chỉnh để kết nối giữa dây pha và đất để xác định điện trở tác động (3 pha và 1 pha).
8.12.3. Thử thời gian tác động khi rò điện 1 pha với điện trở 1 kΩ
8.12.4. Khi tác động khóa liên động rò điện đèn tín hiệu phải sáng;
8.12.5. Kết quả thử nghiệm phải phù hợp theo quy định tại Bảng 12 khoản 7 của Quy chuẩn kỹ thuật này.
8.13. Kiểm tra khởi động từ kép: Điều khiển đóng 1 côngtắctơ theo chiều thuận, côngtắctơ theo chiều ngược lại không được hoạt động.
8.14. Kiểm tra khởi động từ không đảo chiều: Dao cách ly được đóng theo hai chiều khác nhau, kết quả khởi động từ phải hoạt động bình thường.
8.15. Thử nghiệm bảo vệ nổ
Phương pháp thử nghiệm được thực hiện theo quy định tại TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011), TCVN 10888-1:2015 (IEC 60079-1:2014).
8.16. Thử nghiệm an toàn tia lửa
Phương pháp thử nghiệm được thực hiện theo quy định tại TCVN 7079-11:2002 (IEC 60079-11:2011).
9. Quy định về ghi nhãn
Thông tin ghi trên nhãn của khởi động từ phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò phải bao gồm thông tin tối thiểu theo khoản 1

Điều 10 của Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14 tháng 4 năm 2017 của Chính phủ quy định về nhãn hàng hóa và các bộ phận của khởi động từ phải thể hiện các nội dung sau:
9.1. Nội dung ghi trên nhãn
9.1.1. Kiểu, loại;
9.1.2. Điện áp danh định, V;
9.1.3. Dòng điện danh định, A;
9.1.4. Tần số danh định, Hz;
9.1.5. Dạng bảo vệ nổ;
9.1.6. Cấp bảo vệ kín;
9.1.7. Số chứng chỉ phòng nổ;
9.1.8. Số chế tạo của nhà máy;
9.1.9. Thông số của mạch an toàn tia lửa (nếu có);
9.1.10. Năm sản xuất;
9.1.11. Trọng lượng, kg;
9.2. Yêu cầu đối với tấm nhãn mác và vị trí
Tấm nhãn mác được sản xuất bằng bảng thép trắng hoặc đồng dày 1,5 mm, các thông tin thể hiện trong bảng được khắc có chiều sâu không nhỏ hơn 0,5 mm, phải được bố trí ở nơi dễ nhìn và dễ thấy được bắt vào vỏ bằng phương pháp đinh tán hoặc vít.
9.3. Tấm sơ đồ nguyên lý điện
Sơ đồ nguyên lý điện mô tả nguyên lý hoạt động và đấu nối của Khởi động từ phòng nổ phải được gắn bên trong thành của vỏ.
III. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ
10. Quy định về hợp quy
10.1. Khởi động từ phòng nổ thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn này phải công bố hợp quy phù hợp với các quy định về kỹ thuật an toàn tại