Kính gửi: Các đơn vị thuộc và trực thuộc Ngân hàng Phát triển Việt Nam

Điều 13 Quy chế cho vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước.
III. Nhiệm vụ thu nợ (gốc và lãi)
1. Nguyên tắc xây dựng nhiệm vụ thu nợ:
1.1. Nhiệm vụ thu nợ (gốc và lãi) bao gồm toàn bộ số nợ phải thu nhưng chưa thu được đến ngày 31 tháng 12 năm trước và số nợ (gốc và lãi) phải thu trong năm kế hoạch theo đúng hợp đồng tín dụng (hoặc phụ lục hợp đồng tín dụng) đã ký hoặc văn bản cho phép gia hạn nợ gần nhất (nếu có) của NHPT (đối với dự án không phân cấp) và Giám đốc Chi nhánh NHPT (đối với dự án phân cấp).
1.2. Nhiệm vụ thu nợ (gốc và lãi) được chia theo quý để thuận tiện cho việc theo dõi quản lý và đôn đốc thu nợ.
2. Lập và điều chỉnh nhiệm vụ thu nợ
2.1. Chi nhánh NHPT lập nhiệm vụ thu nợ (gốc và lãi) báo cáo NHPT trước ngày 15 tháng 01 hàng năm.
2.2. NHPT kiểm tra và thông báo lại cho Chi nhánh NHPT đối với những dự án lập nhiệm vụ thu nợ không phù hợp với nguyên tắc quy định tại khoản 1 mục này.
2.3. Trên cơ sở văn bản báo cáo và đề nghị của Chi nhánh NHPT đối với các dự án có phát sinh việc điều chỉnh thời hạn trả nợ, gia hạn nợ, xử lý nợ…, NHPT sẽ xem xét, rà soát lại để điều chỉnh nhiệm vụ thu nợ trong năm của Chi nhánh NHPT.
IV. Tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu nợ
1. Tại Chi nhánh NHPT:
1.1. Mở sổ sách theo dõi nợ vay (gốc và lãi) phải thu, thời hạn và thời điểm thu nợ vay (gốc và lãi) theo hợp đồng tín dụng (hoặc phụ lục hợp đồng) đã ký.
1.2. Trước thời điểm thu nợ (gốc và lãi) ít nhất 06 ngày, Chi nhánh phải gửi cho chủ đầu tư thông báo thu nợ đối với số nợ (gốc và lãi) phải trả (gồm nợ gốc, lãi đến hạn và nợ gốc, lãi quá hạn).
1.3. Đôn đốc chủ đầu tư trả nợ (gốc và lãi) đầy đủ, đúng hạn.
1.4. Lập báo cáo tình hình thực hiện cho vay, thu nợ tháng trước gửi NHPT theo quy định hiện hành của NHPT về báo cáo thống kê.
1.5. Hàng tháng phải làm việc với chủ đầu tư có nợ quá hạn (gốc và lãi) để nắm bắt tình hình tài chính, sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư, của dự án đầu tư và đôn đốc thu nợ; kết quả làm việc phải được lập thành biên bản làm việc giữa các Bên và được lưu giữ trong hồ sơ vay vốn của dự án.
1.6. Chuyển nợ quá hạn đối với số nợ gốc và lãi đến hạn trả chưa trả theo quy định của NHPT đối với các dự án không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ (gốc và lãi) theo hợp đồng tín dụng (hoặc phụ lục hợp đồng) đã ký.
2. Tại Hội sở chính:
2.1. Ban Tín dụng kiểm tra, phân tích và tổng hợp tình hình cho vay thu nợ hàng tháng báo cáo Tổng giám đốc.
2.2. Nếu phát hiện Chi nhánh NHPT không chuyển nợ (gốc và lãi) quá hạn, phải có văn bản yêu cầu Chi nhánh thực hiện theo đúng quy định; trường hợp Chi nhánh NHPT thường xuyên có tình trạng này cần báo cáo ngay Tổng giám đốc để có biện pháp xử lý kịp thời.
2.3. Thường xuyên đôn đốc Chi nhánh NHPT thu nợ đối với các dự án có nợ (gốc và lãi) quá hạn;
2.4. Có văn bản yêu cầu Chi nhánh NHPT báo cáo và đề xuất biện pháp thu nợ đối với dự án có nợ (gốc và lãi) quá hạn liên tiếp từ 6 tháng trở lên.
2.5. Định kỳ hàng quý, tổng hợp báo cáo và đề xuất với Tổng Giám đốc biện pháp xử lý đối với các dự án có nợ quá hạn liên tiếp từ 6 tháng trở lên.
E. Xử lý rủi ro và các giải pháp tín dụng:
I. Quy định về xử lý rủi ro và các giải pháp tín dụng:
1. Trong một số trường hợp cụ thể, các dự án vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước được áp dụng biện pháp xử lý rủi ro và các giải pháp tín dụng.
2. Các biện pháp xử lý rủi ro bao gồm: gia hạn nợ; khoanh nợ; xoá nợ và bán nợ. Đối tượng, điều kiện, trình tự, thủ tục khoanh nợ, xoá nợ; bán nợ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Quy chế xử lý rủi ro vốn tín dụng đầu tư của NHPT.
3. Các giải pháp tín dụng bao gồm: lùi thời điểm bắt đầu trả nợ, điều chỉnh mức trả nợ trong từng kỳ hạn, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ.
4. Gia hạn nợ là việc kéo dài thời hạn trả nợ (gốc, lãi) vượt quá thời hạn cho vay đã thoả thuận trước đó trong hợp đồng tín dụng và chỉ áp dụng trong các trường hợp sau:
4.1. Chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính và trả nợ vay do một trong các nguyên nhân rủi ro bất khả kháng (thiên tai, mất mùa, dịch bệnh, động đất, tai nạn bất ngờ, hoả hoạn, chiến tranh, rủi ro chính trị, rủi ro do thay đổi chính sách của Nhà nước trực tiếp gây thiệt hại tài sản của chủ đầu tư).
4.2. Chủ đầu tư là Công ty Nhà nước thực hiện chuyển đổi sở hữu (cổ phần hoá, giao, bán) theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, gặp khó khăn về tài chính nhất thiết phải được xử lý.
5. Việc thực hiện các giải pháp tín dụng phải đảm bảo không làm thay đổi thời hạn cho vay đối với dự án theo hợp đồng tín dụng đã ký và áp dụng trong các trường hợp sau:
5.1. Các trường hợp quy định tại điểm 4.1 và điểm 4.2 khoản 4 mục này.
5.2. Chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính và trả nợ vay do dự án bị chậm tiến độ, do biến động về hiệu quả sản xuất kinh doanh của dự ỏn và chủ đầu tư.
6. Căn cứ nguyên nhân đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng; tình hình triển khai thực tế của dự án; kết quả sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư, dự án có thể được xem xét gia hạn nợ và/hoặc thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một phần hoặc toàn bộ nợ vay (gốc, lãi).
II. Thẩm quyền gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng:
1. Tổng Giám đốc NHPT xem xét quyết định gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng đối với những dự án không phân cấp; trình Bộ Tài chính đối với các trường hợp gia hạn nợ mà tổng thời hạn gia hạn lớn hơn 1/3 thời hạn cho vay ban đầu hoặc thời hạn cho vay sau khi gia hạn nợ vượt quá thời hạn cho vay tối đa theo quy định hiện hành về tín dụng đầu tư của Nhà nước.
2. Giám đốc Chi nhánh xem xét quyết định gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng theo quy định đối với các dự án phân cấp; trình Tổng Giám đốc NHPT đối với các trường hợp gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng không thuộc thẩm quyền.
3. Hồ sơ, trình tự và thủ tục gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng Chi nhánh thực hiện theo đúng quy định về tín dụng đầu tư của Nhà nước và hướng dẫn tại công văn này.
Trong thời gian xem xét gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng, Chi nhánh vẫn tiếp tục thực hiện thu nợ theo đỳng hợp đồng tín dụng đó ký và chuyển nợ quá hạn theo quy định đối với các khoản nợ gốc và lãi đến hạn trả nhưng chưa trả.
Sau khi có văn bản cho phép (hoặc hướng dẫn) gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của NHPT (đối với dự án không phân cấp) và quyết định gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của Giám đốc Chi nhánh NHPT (đối với dự án phân cấp), Chi nhánh phối hợp với chủ đầu tư ký HĐTD điều chỉnh hoặc phụ lục HĐTD và thực hiện thu hồi nợ vay (gốc và lãi) theo đúng nội dung văn bản gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng.
III. Hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng:
Hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án gồm có các tài liệu sau:
1. Tài liệu do chủ đầu tư chịu trách nhiệm cung cấp :
1.1. Văn bản đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng.
1.2. Báo cáo tài chính hai (02) năm và các quý gần nhất đến thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng (trong trường hợp thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng không trùng với thời điểm kết thúc năm tài chính).
Trường hợp khách hàng thuộc đối tượng bắt buộc phải kiểm toán theo quy định của Nhà nước thì báo cáo tài chính năm gần nhất đến thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng phải là báo cáo tài chính đã được kiểm toán.
1.3. Trường hợp chủ đầu tư bị thiệt hại tài sản, hàng hoá do nguyên nhân khách quan (thiên tai, mất mùa, dịch bệnh, động đất, tai nạn bất ngờ, hoả hoạn,…) gây ra, hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng phải có Biên bản xác định thiệt hại trong đó nêu rõ:
a. Mức độ (số lượng) và giá trị thiệt hại của từng loại tài sản, hàng hoá.
b. Thành phần tham gia xác định thiệt hại gồm có: Chủ đầu tư; Chi nhánh NHPT; Cơ quan có thẩm quyền tại địa phương (như Uỷ ban nhân dân cấp Phường (Xã)); Cơ quan tài chính cấp quận, huyện; Cơ quan chức năng có liên quan (như: phòng cháy chữa cháy, phòng chống bão lụt, thú y,… tuỳ từng trường hợp cụ thể).
1.4. Trường hợp chủ đầu tư là Công ty Nhà nước thực hiện chuyển đổi sở hữu, hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng phải có:
a. Biên bản xác định giá trị doanh nghiệp kèm theo bảng kê chi tiết công nợ thực tế phải trả tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp của cơ quan có chức năng;
b. Quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
1.5. Trường hợp chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính và trả nợ vay do dự án bị chậm tiến độ, hồ sơ thực hiện các giải pháp tín dụng phải có: Báo cáo nguyên nhân gây chậm tiến độ của dự án, dự kiến tiến độ đầu tư hoàn thành đưa dự án vào hoạt động; phương án trả nợ điều chỉnh.
1.6. Trường hợp chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính và trả nợ vay do biến động về hiệu quả sản xuất kinh doanh của dự án và chủ đầu tư, hồ sơ thực hiện các giải pháp tín dụng phải có: Báo cáo nguyên nhân gây biến động về hiệu quả sản xuất kinh doanh của dự án và chủ đầu tư, giải pháp khắc phục; phương án trả nợ điều chỉnh.
1.7. Trường hợp dự án đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng đã đi vào hoạt động thì hồ sơ đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng phải có: Báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh của dự án từ thời điểm đưa vào hoạt động đến thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng; phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của dự án; phương án tổ chức lại sản xuất kinh doanh của dự án có đánh giá lại về hiệu quả kinh tế - tài chính và kế hoạch trả nợ vay (gốc và lãi) sau khi được gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng.
2. Tài liệu do Chi nhánh chịu trách nhiệm cung cấp:
2.1. HĐTD và Phụ lục HĐTD.
2.2. Khế ước vay vốn, bản đối chiếu nợ vay đến thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng.
2.3. Tờ trình về việc thẩm định hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng và đề xuất phương án gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của Chi nhánh (đối với dự án không phân cấp) hoặc của Phòng tín dụng (đối với dự án phân cấp).
IV. Tổ chức thực hiện:
1. Tại Chi nhánh:
1.1. Đối với dự án phân cấp, các phòng nghiệp vụ phối hợp thẩm tra hồ sơ đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án theo đúng quy định báo cáo Giám đốc Chi nhánh xem xét quyết định việc gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng cho dự án. Giám đốc Chi nhánh chịu trách nhiệm trước Tổng giám đốc về đối tượng, trình tự, hồ sơ thủ tục và nội dung gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án phân cấp. Sau khi chấp thuận gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng cho dự án, Chi nhánh phải gửi NHPT 01 bản HĐTD điều chỉnh (hoặc phụ lục HĐTD) đã ký với Chủ đầu tư để theo dõi, quản lý.
1.2. Đối với dự án không phân cấp, sau khi thực hiện thẩm tra hồ sơ đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án, Chi nhánh lập tờ trình báo cáo NHPT xem xét, quyết định (gửi kèm theo hồ sơ gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án).
1.3. Trình tự thực hiện gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng:
Sau khi nhận đủ các tài liệu liên quan đến việc đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng do Chủ đầu tư gửi đến, Phòng Tín dụng phải kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ.
Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, chưa hợp lệ, sau 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Phòng Tín dụng làm tờ trình báo cáo Giám đốc Chi nhánh yêu cầu chủ đầu tư bổ sung hồ sơ theo quy định.
Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, Chi nhánh tổ chức thực hiện như sau:
Phòng Tín dụng:
Chịu trách nhiệm kiểm tra:
+ Nguyên nhân đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng.
+ Chủ trì phối hợp với Phòng Thẩm định xem xét kiểm tra tại hiện trường dự án đối với dự án đề nghị thực hiện các giải pháp tín dụng do chậm tiến độ.
+ Kiểm tra báo cáo tài chính; phân tích, đánh giá tình hình tài chính, tình hình sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư, của dự án từ thời điểm vay vốn đến thời điểm đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng để xác định tính khả thi của các nguồn vốn của chủ đầu tư có khả năng tham gia trả nợ cho dự án.
Tổng hợp ý kiến, đề xuất phương án xử lý báo cáo Giám đốc Chi nhánh xem xét quyết định (đối với dự án phân cấp) hoặc lập tờ trình của Giám đốc Chi nhánh báo cáo Tổng giám đốc xem xét quyết định (đối với dự án không phân cấp).
Thời hạn thực hiện: tối đa 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Phòng Thẩm định:
Xác định các nguyên nhân gây ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và khả năng trả nợ của dự án;
Đánh giá, thẩm tra lại PATC, PATN vốn vay điều chỉnh, so sánh với hiệu quả đầu tư dự án khi thẩm định PATC, PATN vốn vay (nội dung thẩm định PATC, PATN điều chỉnh thực hiện theo quy định hiện hành về thẩm định của NHPT).
Đề xuất phương án xử lý đối với đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án và chuyển cho Phòng Tín dụng để tổng hợp.
Thời gian thực hiện: tối đa 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ, hợp lệ của Chủ đầu tư.
1.4. Trường hợp không đồng ý gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng (kể cả dự án phân cấp và không phân cấp), Chi nhánh có văn bản gửi chủ đầu tư yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo HĐTD (phụ lục HĐTD) đã ký và gửi báo cáo NHPT.
2. Tại NHPT:
2.1. Ban Tín dụng chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án do Chi nhánh gửi. NHPT chỉ xem xét gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng sau khi nhận đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Trường hợp hồ sơ đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng chưa đầy đủ và chưa hợp lệ theo quy định, trong thời gian 02 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ, Ban Tín dụng có công văn yêu cầu Chi nhánh bổ sung hồ sơ theo quy định.
Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, Ban Tín dụng phối hợp với Ban Thẩm định tổ chức thực hiện thẩm tra như sau:
Ban Tín dụng:
Thẩm tra báo cáo tài chính doanh nghiệp, xác định các nguồn vốn của chủ đầu tư có khả năng tham gia trả nợ cho dự án
Tổng hợp ý kiến, đề xuất phương án gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng hoặc không gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng báo cáo Tổng giám đốc xem xét quyết định.
Soạn thảo văn bản của Tổng Giám đốc về việc đồng ý hay không đồng ý gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng gửi Chi nhánh, đồng gửi Chủ đầu tư để triển khai thực hiện.
Thời hạn thực hiện: tối đa 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Ban Thẩm định:
Xác định các nguyên nhân gây ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và khả năng trả nợ của dự án;
Đánh giá, thẩm tra lại PATC, PATN vốn vay điều chỉnh, so sánh với hiệu quả đầu tư dự án khi thẩm định PATC, PATN vốn vay (nội dung thẩm định PATC, PATN điều chỉnh thực hiện theo quy định hiện hành về thẩm định của NHPT).
Có ý kiến cụ thể về đề nghị gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của dự án, đề xuất phương án xử lý và chuyển cho Ban Tín dụng để tổng hợp.
Thời gian thực hiện: tối đa 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
2.2. Đối với dự án vượt thẩm quyền gia hạn nợ của Tổng giám đốc, sau khi thực hiện xong các bước nêu trên, Ban Tín dụng dự thảo văn bản của NHPT trình Bộ Tài chính xem xét quyết định và hướng dẫn Chi nhánh triển khai thực hiện khi có quyết định của Bộ Tài chính.
F. Kiểm tra giám sát việc sử dụng vốn vay:
I. Mục đích:
Đảm bảo hồ sơ thủ tục giải ngân của dự án đầy đủ, hợp pháp, hợp lệ theo quy định; giải ngân đúng mục đích sử dụng vốn thoả thuận trong hợp đồng tín dụng, phụ lục hợp đồng tín dụng (nếu có) và thu hồi nợ vay (gốc, lãi) đầy đủ, đúng hạn; nợ vay có tài sản bảo đảm phù hợp với quy định của NHPT.
II. Kiểm tra tại Chi nhánh NHPT:
1. Kiểm tra trước khi giải ngân:
1.1. Căn cứ kiểm tra:
a. Quy định hiện hành của Nhà nước về quản lý đầu tư xây dựng và tín dụng đầu tư của Nhà nước.
b. Báo cáo đầu tư hoặc Báo cáo kinh tế kỹ thuật hoặc Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc dự án đầu tư xây dựng công trình và Quyết định phê duyệt dự án.
c. Dự toán công trình, hạng mục công trình, công việc; phương án đền bù giải phóng mặt bằng được duyệt.
d. Thông báo trỳng thầu hoặc văn bản chỉ định thầu hoặc văn bản giao chủ đầu tư tự thực hiện.
e. Hợp đồng xây dựng, các phụ lục hợp đồng (nếu có) và các tài liệu kèm theo hợp đồng xây dựng (nếu có).
g. Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành; Biên bản xác nhận đền bù.
h. Bảng tính giá trị khối lượng hoàn thành.
i. Hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay; các phụ lục bổ sung hợp đồng (nếu có).
k. Chứng từ có liên quan khác.
1.2. Nội dung kiểm tra:
a. Khối lượng và giá trị đề nghị giải ngân (bao gồm: giải ngân tạm ứng và giải ngân thanh toán khối lượng xây dựng hoàn thành) phải phù hợp với công trình, hạng mục công trình, công việc có trong dự án đầu tư được duyệt, mục đích sử dụng vốn vay theo hợp đồng tín dụng, phụ lục hợp đồng đã ký; đảm bảo phù hợp với dự toán, kết quả đấu thầu (chỉ định thầu, tự thực hiện) được cấp có thẩm quyền phê duyệt; khối lượng và giá trị đề nghị giải ngân phải theo đúng khối lượng, đơn giá và các điều kiện thanh toán thoả thuận trong hợp đồng xây dựng, phụ lục bổ sung hợp đồng (nếu có). Số vốn giải ngân tối đa không vượt số vốn vay theo hợp đồng tín dụng đã ký và kế hoạch giải ngân được NHPT thông báo.
b. Hồ sơ, thủ tục giải ngân thực hiện theo đúng các quy định tại mục B công văn này.
c. Việc kiểm tra trước khi giải ngân được tiến hành trước từng lần giải ngân.
2. Kiểm tra sau khi giải ngân:
2.1. Căn cứ kiểm tra:
a. Sổ theo dõi dự án của Chủ đầu tư.
b. Chứng từ, hoá đơn hạch toán liên quan đến khoản vay tín dụng đầu tư của Nhà nước.
c. Chứng từ thanh quyết toán, thanh lý hợp đồng.
d. Tài sản đã mua sắm, khối lượng đã thực hiện tại hiện trường.
e. Tài sản cầm cố, thế chấp (nếu có).
2.2. Nội dung kiểm tra:
Kiểm tra việc sử dụng số vốn vay đã giải ngân được tiến hành thông qua các bước sau: kiểm tra đối chiếu tài sản vay vốn với tài sản thực tế được đầu tư; kiểm tra đối chiếu khối lượng đã giải ngân với khối lượng đã thực hiện; kiểm tra đối chiếu khối lượng, giá trị đã thực hiện với dự án đầu tư, dự toán được duyệt và hợp đồng xây dựng.
a. Nếu phát hiện chủ đầu tư sử dụng vốn vay sai mục đích, giải ngân thanh toán vượt khối lượng xây dựng hoàn thành đã được nghiệm thu hoặc vi phạm các quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư và xây dựng, về tín dụng đầu tư của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn của NHPT, Chi nhánh phải có biện pháp yêu cầu chủ đầu tư hoàn trả ngay số vốn vay đã sử dụng sai mục đích, thu hồi ngay số vốn đã giải ngân không đúng quy định.
b. Trường hợp việc xử lý các sai phạm của chủ đầu tư vượt quá phạm vi quyền hạn, Giám đốc Chi nhánh NHPT phải báo cáo đề xuất với Tổng Giám đốc để có biện pháp xử lý kịp thời.
Việc kiểm tra sau khi giải ngân được tiến hành ngay sau mỗi lần giải ngân hoặc tiến hành định kỳ sau một số lần giải ngân nhưng phải đảm bảo không quá 1 tháng phải thực hiện một lần kiểm tra (nếu trong tháng có nhiều lần giải ngân).
3. Kiểm tra sau khi dự án hoàn thành đưa vào hoạt động:
3.1. Căn cứ kiểm tra:
a. Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh của dự án và của chủ đầu tư.
b. Báo cáo tài chính của Chủ đầu tư.
c. Báo cáo đánh giá hiệu quả đầu tư, hiệu quả kinh tế xã hội đạt được trong thực tế của dự án.
d. Tình hình thanh toán các khoản nợ đến hạn của dự án và của chủ đầu tư.
e. Các vấn đề về tổ chức, nhân sự, tình hình hoạt động nội bộ của chủ đầu tư.
g. Dư luận về hoạt động sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư.
3.2. Nội dung kiểm tra:
Định kỳ hàng quý và hàng năm, Chi nhánh đề nghị chủ đầu tư cung cấp Báo cáo tài chính doanh nghiệp (trong trường hợp cần thiết Chi nhánh có thể liên hệ với cơ quan quản lý tài chính doanh nghiệp trên địa bàn để thu thập báo cáo tài chính doanh nghiệp), trên cơ sở đó tiến hành phân tích tình hình tài chính và sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư; đối với các chủ đầu tư có nợ gốc và lãi quá hạn phải so sánh nguồn trả nợ của chủ đầu tư với số nợ thực trả, nếu nguồn trả nợ vẫn còn thì Chi nhánh phải có biện pháp tận thu.
a. Đối với Chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc trả nợ:
Định kỳ hàng tháng (hoặc đột xuất) phải tổ chức kiểm tra tại hiện trường tình hình sản xuất kinh doanh của dự án và tình hình tài chính của chủ đầu tư (kiểm tra kỹ doanh thu, chi phí sản xuất kinh doanh, trích khấu hao tài sản cố định, tình hình công nợ, khả năng thanh toán...), phân tích kỹ khả năng trả nợ của dự án và của chủ đầu tư để đôn đốc thu nợ và yêu cầu chủ đầu tư có phương án trả nợ cho Chi nhánh đầy đủ, đúng hạn.
Nếu phát hiện chủ đầu tư có khả năng trả nợ nhưng chiếm dụng vốn của NHPT, không trả nợ vay (gốc và lãi) đúng hạn, Chi nhánh có văn bản yêu cầu chủ đầu tư thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ (gốc và lãi), đồng thời gửi cấp trên của chủ đầu tư và NHPT (để báo cáo) hoặc đề xuất các biện pháp khác như: xử lý tài sản đảm bảo tiền vay, bán nợ, khởi kiện…..
Nếu tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính của chủ đầu tư thực sự khó khăn do nguyên nhân khách quan dẫn đến không có đủ khả năng trả nợ vay (gốc và lãi) đúng hạn, Chi nhánh có văn bản đề nghị cấp trên của chủ đầu tư có biện pháp hỗ trợ, đồng thời được xem xét thực hiện các quy định về gia hạn nợ, thực hiện các giải pháp tín dụng của NHPT.
Trường hợp chủ đầu tư không trả được nợ do nguyên nhân chủ quan, sau khi đã áp dụng các biện pháp đôn đốc, tận thu, Chi nhánh báo cáo đề xuất với NHPT thực hiện biện pháp xử lý tài sản bảo đảm tiền vay, bán nợ hoặc khởi kiện để thu hồi nợ vay.
Định kỳ kiểm tra tài sản bảo đảm tiền vay theo quy định tại Quy chế bảo đảm tiền vay.
b. Đối với Chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ trả nợ đầy đủ đúng hạn:
Hàng năm Chi nhánh tổ chức kiểm tra tài sản bảo đảm tiền vay và tìm hiểu thêm về tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính của chủ đầu tư, qua đó rút kinh nghiệm trong việc thẩm định, cho vay các dự án khác.
4. Công tác tự kiểm tra:
Định kỳ, Giám đốc Chi nhánh tổ chức công tác tự kiểm tra, rà soát lại toàn bộ hồ sơ pháp lý, hồ sơ thẩm định, giải ngân, thu hồi nợ và hồ sơ bảo đảm tiền vay của các dự án. Nếu có sai sót phải tìm mọi biện pháp bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, đồng thời báo cáo kết quả tự kiểm tra và giải pháp khắc phục về NHPT.
III. Kiểm tra tại Hội sở chính (Ban Tín dụng):
1. Kiểm tra việc ký hợp đồng tín dụng đối với dự án không phân cấp; kiểm tra nội dung báo cáo thẩm định tổng hợp, thông báo cho vay đầu tư và ký hợp đồng tín dụng đối với dự án phân cấp.
2. Kiểm tra báo cáo của Chi nhánh về tình hình cho vay, thu nợ, dư nợ, chuyển nợ quá hạn (gốc và lãi) của dự án.
3. Kiểm tra việc chấp hành của Chi nhánh đối với quy chế, các văn bản chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ có liên quan đến hoạt động tín dụng đầu tư của Nhà nước.
4. Trong quá trình theo dõi, kiểm tra, kiểm soát, nếu phát hiện Chi nhánh NHPT chưa thực hiện đúng các quy định hiện hành của Nhà nước và của NHPT, Ban Tín dụng phải đề xuất hướng xử lý kịp thời trình Tổng Giám đốc NHPT.
G. Xử lý các trường hợp chuyển đổi chủ đầu tư
I. Quy định về chuyển đổi chủ đầu tư tại công văn này bao gồm:
1. Công ty Nhà nước chuyển đổi hình thức sở hữu (cổ phần hoá, giao, bán...) hoặc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên theo quyết định của cấp có thẩm quyền;
2. Công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển đổi công ty (từ công ty cổ phần thành công ty trách nhiệm hữu hạn và ngược lại) theo quy định của pháp luật;
3. Doanh nghiệp tư nhân bán doanh nghiệp theo quy định của pháp luật;
4. Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền có quyết định thay đổi chủ đầu tư dự án từ pháp nhân này sang pháp nhân khác (chuyển đổi chủ đầu tư không phải do tổ chức, sắp xếp lại doanh nghiệp).
II. Về nguyên tắc, trước khi chuyển đổi theo các hình thức trên, chủ đầu tư phải thông báo cho NHPT biết, đồng thời có kế hoạch thu xếp nguồn vốn hợp pháp để trả hết nợ vay cho NHPT. Trường hợp chủ đầu tư không có khả năng trả hết nợ vay cho NHPT trước khi chuyển đổi thì khoản vay NHPT chưa trả của dự án được xử lý như sau:
1. Trường hợp Công ty Nhà nước thực hiện cổ phần hoá hoặc chuyển thành công ty trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên hoặc được cấp có thẩm quyền quyết định giao, bán theo quy định của pháp luật hiện hành:
Tổng Giám đốc uỷ quyền cho Giám đốc Chi nhánh NHPT (đối với tất cả các dự án đang còn dư nợ tại Chi nhánh) thoả thuận với đơn vị tiếp nhận dự án (Công ty cổ phần, Công ty TNHH một thành viên, đơn vị nhận doanh nghiệp, đơn vị mua doanh nghiệp…) ký Hợp đồng bổ sung sửa đổi hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay đã ký trước đây; theo đó Bên vay, Bên bảo đảm mới là đơn vị tiếp nhận dự án, đồng thời yêu cầu đơn vị mới ký khế ước nhận nợ đối với số nợ (gốc, lãi) còn lại chưa trả của dự án. Sau khi hoàn thành việc ký Hợp đồng bổ sung sửa đổi, Chi nhánh NHPT phối hợp với đơn vị mới tiến hành đăng ký sửa đổi nội dung giao dịch bảo đảm đã đăng ký trước đây. Các hợp đồng bổ sung sửa đổi này là bộ phận không tách rời của hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay đã ký.
Việc xử lý rủi ro cho Công ty Nhà nước trước khi chuyển đổi (nếu có), Chi nhánh NHPT thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và của NHPT.
Trường hợp đơn vị mới không thoả thuận được với Chi nhánh NHPT việc kế thừa nợ theo nguyên tắc trên thì Chi nhánh NHPT được xử lý tài sản bảo đảm tiền vay để thu hồi nợ theo quy định tại Quy chế bảo đảm tiền vay của NHPT.
2. Trường hợp Công ty Nhà nước chia, tách:
2.1. Nếu khoản nợ vay chưa trả của Công ty Nhà nước được bàn giao cho một trong các đơn vị hình thành sau khi chia, tách thì Chi nhánh NHPT thực hiện thẩm định tình hình tài chính, khả năng quản lý vận hành dự án của đơn vị tiếp nhận dự án; nếu đảm bảo đủ điều kiện, Chi nhánh NHPT báo cáo và đề xuất NHPT xem xét, xử lý từng trường hợp cụ thể. Sau khi Tổng Giám đốc có văn bản chấp thuận, Chi nhánh NHPT phối hợp với đơn vị tiếp nhận dự án ký hợp đồng bổ sung sửa đổi hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay đã ký trước đây; theo đó Bên vay, Bên bảo đảm mới là đơn vị tiếp nhận dự án, đồng thời yêu cầu đơn vị mới ký khế ước nhận nợ đối với số nợ (gốc, lãi) còn lại chưa trả của dự án. Sau khi hoàn thành việc ký Hợp đồng bổ sung sửa đổi, Chi nhánh NHPT phối hợp với đơn vị mới tiến hành đăng ký sửa đổi nội dung giao dịch bảo đảm đã đăng ký trước đây. Các hợp đồng bổ sung sửa đổi này là bộ phận không tách rời của hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay đã ký.
2.2. Nếu khoản nợ vay chưa trả của Công ty Nhà nước được bàn giao cho từ hai đơn vị trở lên hình thành sau khi chia, tách, thì Chi nhánh NHPT cũng thực hiện các nội dung tương tự như quy định tại điểm 2.1 khoản này.
2.3. Trường hợp đơn vị mới không thoả thuận được với Chi nhánh NHPT việc kế thừa nợ theo nguyên tắc trên thì Chi nhánh NHPT được xử lý tài sản bảo đảm tiền vay để thu hồi nợ theo quy định tại Quy chế bảo đảm tiền vay của NHPT.
3. Trường hợp Công ty Nhà nước hợp nhất, sáp nhập vào một đơn vị khác, Chi nhánh NHPT cũng tiến hành thẩm định tình hình tài chính, khả năng quản lý vận hành dự án của đơn vị hình thành sau hợp nhất, sáp nhập; sau đó thực hiện các nội dung tương tự như khoản 2 nêu trên.
4. Trường hợp Công ty cổ phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển đổi công ty; trường hợp doanh nghiệp tư nhân bán doanh nghiệp; trường hợp chuyển đổi chủ đầu tư không phải do tổ chức, sắp xếp lại doanh nghiệp:
Chi nhánh NHPT tiến hành thẩm định tình hình tài chính, khả năng quản lý vận hành dự án của đơn vị mới theo quy định, sau đó thực hiện các nội dung tương tự như khoản 2 nêu trên.
5. Trong quá trình thực hiện các nội dung nêu tại mục này, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc có khả năng ảnh hưởng đến an toàn tín dụng, Chi nhánh NHPT phải đề xuất báo cáo Tổng Giám đốc để có biện pháp xử lý kịp thời.
H. Thanh lý hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay, chế độ báo cáo thống kê
I. Thanh lý hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm tiền vay: Sau khi chủ đầu tư dự án thực hiện xong toàn bộ nghĩa vụ trả nợ vay (gốc và lãi), Chi nhánh phối hợp với chủ đầu tư lập biên bản thanh lý hợp đồng tín dụng (theo mẫu quy định của NHPT) và gửi 01 bản về NHPT (Ban Tín dụng), đồng thời phối hợp với chủ đầu tư xoá đăng ký giao dịch bảo đảm đối với hợp đồng bảo đảm tiền vay. Các trường hợp thanh lý hợp đồng tín dụng khác (nếu có), Chi nhánh thực hiện theo hướng dẫn của NHPT.
II. Chế độ báo cáo thống kê:
1. Báo cáo thống kê định kỳ: Chi nhánh chịu trách nhiệm báo cáo NHPT những nội dung có liên quan đến công tác thẩm định, quản lý cho vay và thu hồi nợ vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước. Biểu mẫu báo cáo thống kê thực hiện theo quy định về chế độ báo cáo thống kê của NHPT.
2. Trường hợp đột xuất, khi Tổng giám đốc có văn bản yêu cầu Giám đốc Chi nhánh báo cáo về các chương trình kinh tế, các nội dung có liên quan đến công tác quản lý vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước, Giám đốc Chi nhánh chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện báo cáo đúng nội dung yêu cầu và thời hạn Tổng giám đốc đã quy định.
I. Lưu giữ hồ sơ vay vốn
1. Tại Hội sở chính (Ban Tín dụng):
1.1. Đối với các dự án không phân cấp:
a. Hồ sơ pháp lý của dự án (bản chính, trường hợp bản sao phải có xác nhận sao y bản chính của chủ đầu tư hoặc Chi nhánh);
b. Hồ sơ vay vốn (bản chính hoặc bản sao có xác nhận sao y của Chi nhánh);
c. Báo cáo thẩm định dự án của Chi nhánh (bản chính);
d. Thông báo cho vay đầu tư (bản chính);
e. Hợp đồng tín dụng, Phụ lục hợp đồng tín dụng (bản sao có xác nhận sao y của Chi nhánh)
g. Hồ sơ gia hạn nợ, hồ sơ đề nghị được áp dụng giải pháp tín dụng (lùi thời điểm bắt đầu trả nợ, điều chỉnh mức trả nợ trong từng kỳ hạn, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ ) (bản chính hoặc bản sao cú xỏc nhận sao y của Chi nhánh );
1.2. Đối với các dự án phân cấp:
a. Báo cáo thẩm định tổng hợp của Chi nhánh (bản chính);
b. Thông báo cho vay đầu tư (bản chính);
c. Quyết định đầu tư dự án (Bản sao có xác nhận sao y của Chi nhánh).
d. Hợp đồng tín dụng, phụ lục hợp đồng tín dụng (Bản sao có xác nhận sao y của Chi nhánh).
2. Tại Chi nhánh:
2.1. Phòng Tín dụng:
a. Hồ sơ pháp lý (bản chính);
b. Hồ sơ vay vốn (bản chính);
c. Thông báo cho vay đầu tư (bản chính);
d. Hợp đồng tín dụng, Phụ lục hợp đồng tín dụng (bản chính);
e. Hồ sơ giải ngân (bản chính);
g. Hồ sơ gia hạn nợ, hồ sơ đề nghị được áp dụng giải pháp tín dụng (lùi thời điểm bắt đầu trả nợ, điều chỉnh mức trả nợ trong từng kỳ hạn, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ ) (bản chính );
h. Các tài liệu liên quan đến tình hình tài chính và sản xuất kinh doanh của chủ đầu tư sau khi dự án hoàn thành đưa vào hoạt động (bản sao có xác nhận của đơn vị).
i. Các Biên bản kiểm tra của Chi nhánh đối với Chủ đầu tư và dự án (bản Chính).
2.2. Phòng Tài chính kế toán:
a. Khế ước nhận nợ (bản chính);
b. Hợp đồng tín dụng, phụ lục hợp đồng tín dụng (bản chính);
c. Hồ sơ giải ngân (bản chính và chỉ lưu giữ giấy đề nghị rút vốn vay, uỷ nhiệm chi …);
d. Các tài liệu liên quan đến thủ tục mở tài khoản, chuyển nợ quá hạn, tính lãi vay (bản chính);
(Riêng việc lưu giữ hồ sơ bảo đảm tiền vay, Chi nhánh NHPT thực hiện theo Quy chế bảo đảm tiền vay của NHPT).
Trên đây là hướng dẫn của NHPT về một số nội dung chủ yếu trong công tác cho vay, thu hồi nợ vay và quản lý vốn vay tín dụng đầu tư của Nhà nước. Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, thủ trưởng các đơn vị thuộc và trực thuộc NHPT cần phản ánh, báo cáo kịp thời để Tổng Giám đốc xem xét, xử lý./.