THÔNG TƯ Hướng dẫn thi hành nghị quyết 108-CP đối với cấp huyện Chỉ thị 33-CT/TW của Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng và Nghị quyết số 33-CP của Hội đồng Chính phủ đã xác định vị trí nhiệm vụ và chức năng của chính quyền Nhà nước cấp huyện. Nghị quyết số 108-CP của Hội đồng Chính phủ đã quy định trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền Nhà nước cấp tỉnh và cấp huyện và quản lý tài chính và quản lý ngân sách. Như báo cáo của Ban chấp hành Trung ương trước Đại hội lần thứ 4 của Đảng đã nói rõ: nhiệm vụ cơ bản của tài chính là phải làm chủ các nguồn vốn, các nguồn tài sản, bảo đảm đường lối phát triển kinh tế và trên cơ sở phát triển kinh tế, xây dựng một cách hợp lý quỹ tiêu dùng và quỹ tích luỹ nhằm thoả mãn nhu cầu về đời sống của nhân dân, bảo đảm các chỉ tiêu về giữ gìn an ninh và củng cố quốc phòng, bảo đảm taí sản xuất mở rộng không ngừng . Việc thực hiện tốt những quy định của Chính phủ về trách nhiệm và quyền hạn của chính quyền cấp Huyện về quản lý tài chính, quản lý ngân sách sẽ có tác dụng tích cực phục vụ việc xây dựng cấp huyện từ một cấp hành chính trung gian thành một cấp quản lý toàn diện, có kế hoạch, có ngân sách và góp phần phát huy vai trò của chính quyền cấp Huyện là người quản lý và kiểm tra của Nhà nước đối với các mặt hoặt động trên địa bàn của Huyện. Đây là một vấn đề rất mới và khó, liên quan đến nhiều ngành, phải có quyết tâm cao và có biện pháp và kế hoạch tiến hành tích cực để thực hiện; sau đó sẽ rút kinh nghiệm để bổ sung và nâng cao lên; ngập ngừng không dám phân cấp cho cấp huyện hay đòi hỏi ngay một lúc mọi việc đều làm cho đầy đủ, chính xác đều không đúng. Dưới đây, Bộ Tài chính hướng dẫn những vấn đề cần thiết để thi hành Nghị quyết 108- CP của Hội đồng Chính phủ: I VỀ NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG CÔNG TÁC TÀI CHÍNH HUYỆN Trong một huyện có nhiều đơn vị kinh tế quốc doanh, tập thể, nhiều đơn vị hành chính, sự nghiệp văn hoá xã hội ...các cơ sở này hoạt động một cách có kế hoạch, đạt năng suất lao động và hiệu quả kinh tế cao là nhiệm vụ của các đơn vị này , Thông qua biểu hiện bằng tiền, có thể nắm bắt được khả năng và tiều năng, diễn biến và kết quả thấy được mặt mạnh và mặt yếu của các đơn vị , các vùng, từ đó mà chính quyền Nhà nước cấp huyện thực hiện tổ chức lại sản xuất, mở rộng lưu thông hàng hoá bảo đảm những nhu cầu về đời sống của dân, cung cấp sản phẩm cho cấp trên, bảo đảm những nhu cầu chung ở địa phương và không ngừng mở rộng sản xuất; trên cơ sở phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông hàng hoá mà tăng nguồn thu để đảm bảo yêu cầu chi trong Huyện. Thông qua hoạt động về tài chính, chính quyền cấp Huyện cần phải thực hiện tốt sự quản lý và kiểm tra của Nhà nước trên các mặt chủ yếu sau đây: - Nắm được khả năng về lao động, ngành nghề, đất đai, tài sản và tình hình quản lý và sử dụng những khả năng ấy ở các cơ sở sản xuất kinh doanh, phục vụ trong huyện. - Nắm được diễn biến tình hình sản xuất, kinh doanh, phát hiện những vấn đề cần phải giải quyết để phát huy mọi khả năng lao động đất đai tài sản để phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông hàng hoá. - Giúp đỡ và kiểm tra việc quản lý lao động, vốn tài sản và sản phẩm ở các đơn vị, các cơ sở trên địa bàn huyện, bảo đảm những nhiệm vụ kế hoạch của huyện theo đúng những nguyên tắc và chế độ quản lý của Nhà nước. - Thực hiện việc giám sát, kiểm tra đối với hoạt động và quản lý của các xí nghiệp, các hợp tác xã, các cơ quan và các đơn vị trên địa bàn Huyện. Làm tốt những công tác nói trên, chính quyền Nhà nước cấp Huyện sẽ sử dụng công tác tài chính làm một công cụ để làm chủ các nguồn vốn, nguồn tài sản bảo đảm thực hiện đường lối phát triển kinh tế như Nghị quyết đại hội lần thứ 4 của Đảng đã đề ra. Sau đây là nhứng công tác chính mà tư vấn huyện phải làm tốt. 1/ Đối với các xí nghiệp quốc doanh : Các xí nghiệp quốc doanh là những cơ sở kinh tế thuộc sở hữu toàn dân, là nơi sử dụng lao động, vật tư và tiền vốn của Nhà nước để làm ra của cải. Do đó nhiệm vụ của các xí nghiệp quốc doanh là phải phấn đấu hoàn thành kế hoạch sản xuất, tăng năng suất lao động tiết kiệm vật tư, thiết bị, phấn đấu hạ giá thành sản phẩm, tăng tích luỹ cho Nhà nước và cải thiện đời sống của cán bộ công nhân. Yêu cầu quản lý của cấp Huỵện đối với các xí nghiệp quốc doanh là giúp cho các xí nghiệp nắm đựơc và quản lý tốt tài sản cố định và tài sản lưu động, quản lý lao động, thực hiện chế độ hạch toán kinh tế, thực hành tiết kiệm trong sản xuất và lưu thông, giúp cho các xí nghiệp khai thác khả năng tiềm tàng, tận dụng năng lực hiện có để làm ra sản xuất ngày càng nhiều với chi phí ít nhất, trên cơ sở đó mà tăng nguồn thu cho ngân sách, cải thiện đời sống cho công nhân và mở rộng sản xuất của xí nghiệp. Để đạt được yêu cầu nêu trên, tài chính huyện phải hướng dẫn và giúp đỡ xí nghiệp tổ chức tốt công tác kế toán tài vụ của xí nghiệp, qua đó mà giúp xí nghiệp quản lý và sử dụng hợp lý mọi khả năng để phát triển sản xuất, mở rộng kinh doanh, phát hiện và giải quyết kịp thời những khó khăn và thiếu sót trong sản xuất kinh doanh nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao. Đối với các xí nghiệp quốc doanh do huyện trực tiếp quản lý, ngoài nhiệm vụ nêu trên, tài chính huyện còn có nhiệm vụ tổng hợp tình hình sản xuất kinh doanh và tình hình tài chính của các xí nghiệp, và thông qua việc tổng hợp và phân tích tình hình tài chính của xí nghiệp mà giúp chính quyền huyện có kế hoạch động viên và khai thác những khả năng của mỗi loại xí nghiệp để mở mang sản xuất giải quyết kịp thời những vướng mắc và khó khăn mà từng xí nghiệp không giải quyết được; trên cơ sở đó mà tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho công nhân viên chức và tăng tích luỹ cho Nhà nước. Hoạt động của các xí nghiệp, sản xuất kinh doanh do các ngành trung ương và cấp tỉnh quản lý đóng trên địa bàn huyện, nói chung đều có quan hệ đến tình hình sản xuất và đời sống trong huyện, Chính quyền Nhà nước thông qua hoạt động tài chính mà tham gia vào việc xây dựng và

xét duyệt kế hoạch của xí nghiệp về những mặt có quan hệ đến địa phương như đã quy định trong Nghị quyết 33-C P của Chính phủ; kiểm tra việc chấp hành chính sách và chế độ, kỷ luật tài chính của các xí nghiệp, kịp thời phản ánh với cấp trên của xí nghiệp và cấp tỉnh những vấn đề cần giúp đỡ giải quyết để phát triển sản xuất, kinh doanh và bảo đảm chấp hành những nguyên tắc và chế độ quản lý của Nhà nước. Các xí nghiệp trung ương và xí nghiệp của tỉnh đều có các loại quỹ của xí nghiệp, tài chính huyện phải kiểm tra các xí nghiệp trong việc sử dụng các loại quĩ ấy. 2/ Đối với các hợp tác xã nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, hợp tác xã mua bán và các tổ chức kinh tế tập thể khác: Các hợp tác xã là những đơn vị kinh tế tập thể. Tài sản, vốn đều do các hợp tác xã quản lý. Song tài chính huyện của hợp tác xã là một khâu quan trọng trong hệ thống tài chính xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển một cách có kế hoạch, nhịp nhàng và mạnh mẽ về sản xuất kinh doanh của các hợp tác xã có một vị trí rất quan trọng đối với nền kinh tế và tài chính trong cả nước, cũng như trong từng điạ phương. Yêu cầu đối với các hợp tác xã là phải quản lý và sử dụng mọi khả năng lao động, đất đai, tài sản và tiền vốn để phát triển sản xuất kinh doanh đúng hướng, có hiệu quả kinh tế cao, thực hiện việc ăn chia một cách công bằng hợp lý, làm đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước và không ngừng mở rộng sản xuất. Tài chính huyện phải hướng dẫn giúp đỡ và kiểm tra các hợp tác xã trong việc quản lý tài vụ và kế toán, qua đó mà giúp các hợp tác xã nắm được khả năng và nhu cầu, tính toán kế hoạch và hiệu quả kinh tế của sản xuất kinh doanh, nắm được diễn biến tình hình sản xuất và kinh doanh, giải quyết những khó khăn và sơ hở trong sản xuất và kinh doanh, bảo vệ tài sản hợp tác xã, thực hiện sự kiểm tra và giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh, ăn chia phân phối và làm nhiệm vụ đối với Nhà nước trong hợp tác xã. 3/ Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể Những cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể có diện rộng, nhiều ngành nghề khác nhau, nhất là ở miền nam đang trong quá trình cải tạo xã hội chủ nghĩa, các thành phần kinh tế cá thể còn nhiều. Lợi ích chính đáng và lâu dài của cá nhân người sản xuất cá thể và lợi ích chung đòi hỏi các cơ sở sản xuất và kinh doanh cá thể phải sử dụng hợp lý tài sản vốn liếng để phát triển sản xuất và kinh doanh đúng hướng, có kế hoạch và tôn trọng những nguyên tắc chế độ quản lý và chính sách của Nhà nước. Chính quyền cấp Huyện thông qua hướng dẫn và đăng ký kinh doanh, hướng dẫn và kiểm tra việc thi hành chính sách và thông qua các công tác cung ứng vật tư, thu mua sản phẩm theo hợp đồng hai chiều để thực hiện chỉ đạo và quản lý của Nhà nước. Công tác thuế là một khâu công tác, qua đó có thể nắm được tình hình hoạt động của các cơ sở kinh tế cá thể, kinh tế gia đình trên cơ sở đó mà hướng dẫn khuyến khích những hoạt động có lợi cho nền kinh tế, ngăn chặn những hoạt động có hại, thực hiện chính sách thuế của Nhà nước. Phải kết hợp công tác thuế với quản lý thị trường, quản lý giá cả, gia công đặt hàng, cung cấp nguyên nhiên vật liệu, thu mua... mà xác định cho họ một mức thu nhập hợp lý, đồng thời hướng họ đi vào làm ăn đúng hướng, phục vụ cho nền kinh tế quốc dân, tận dụng được sức lao động, tay nghề và tài sản, vốn liếng để phục vụ cho nền kinh tế quốc dân, và dần dần đưa họ vào con đường làm ăn tập thể . 4/ Các đơn vị sự nghiệp, các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể là những đơn vị sử dụng kinh phí do ngân sách Nhà nước cấp để hoạt động. Yêu cầu quản lý đối với loại kinh phí này là phải đảm bảo yêu cầu cần thiết cho các hoạt động, tiết kiệm tiền vốn, sử dụng vốn đúng mục đích, chống tham ô, lãng phí. Thông qua việc xây dựng kế hoạch chi, cấp phát vốn và quyết toán chi tiêu, tài chính huyện phải đi sâu nắm vững yêu cầu nghiệp vụ và nhiệm vụ chính trị của mỗi ngành mà tạo điều kiện cho từng ngành làm chủ được nguồn vốn, bảo đảm đủ vốn cho các ngành hoạt động, đồng thời phải thường xuyên kiểm tra bảo đảm chấp hành đúng chính sách và chế độ quản lý tài chính của Nhà nước. Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng, trước Đại hội 4 đã nói rõ "Sự tăng lên của nguồn tài chính chỉ có thể là kết quả của việc mở rộng sản xuất, tăng năng xuất lao động xã hội, sử dụng đầy đủ và triệt để mọi nguồn lao động và tài nguyên của đất nước trên cơ sở kỹ thuật ngày càng cao ". Phân cấp tài chính và ngân sách không phải là để chia phần tài chính và ngân sách mà chính là để phát huy mạnh mẽ vị trí, vai trò của mỗi cấp để khai thác tốt mọi khả năng và tiềm năng của đất nước để làm ra sản phẩm ngày càng nhiều cho những nhu cầu ngày càng lớn của nhân dân ta, của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa. II. VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN Nhà nứơc xã hội chủ nghĩa sử dụng ngân sách để huy động và tập trung một phần thu nhập quốc dân để cung cấp cho những nhu cầu chi của các ngành và thông qua quản lý ngân sách mà thực hiện sự giám sát và kiểm tra hoạt động của các ngành. Nó có một vị trí rất quan trọng để bảo đảm sự phát triển nền kinh tế quốc dân và bảo đảm những nhu cầu chung của xã hội. Nghị quyết 108 -C P ngày 13/5/1978 của Hội đồng Chính phủ đã nói rõ: "Ngân sách Huyện là kế hoạch tài chính cơ bản của chính quyền Nhà nước cấp huyện; là công cụ để xây dựng huyện vững mạnh, thực sự trở thành đơn vị kinh tế nông công nghiệp, tạo điều kiện cho chính quyền Nhà nước cấp huyện thành một cấp quản lý kế hoạch toàn diện. quản lý sản xuất., quản lý lưu thông phân phối và quản lý đời sống". Để thực hiện tốt vị trí, nhiệm vụ và nội dung công tác ngân sách như Nghị quyết 108 - CP của Hội đồng Chính phủ, cần phải làm tốt những công tác chính sau đây: A. - Về nhiệm vụ chi của ngân sách Huyện. Chi của ngân sách huyện bao gồm các loại chi về xây dựng cơ bản và phát triển kinh tế, chi về sự nghiệp văn hoá xã hội, chi bộ máy hành chính và các khoản chi khác. Mỗi loại việc nêu ra ở trên, có phần do nhân dân, các hợp tác xã, các xí nghiệp và cơ quan tự mình huy động mọi khả năng tại chỗ để làm, có phần ngân sách Nhà nước phải chi.