BỘ TÀI CHÍNH CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 01/TC-NSNN Hà Nội, ngày 30 tháng 1 năm 1996 THÔNG TƯ CỦA BỘ TÀI CHÍNH Hướng dẫn một số điểm về cơ chế và biện pháp điều hành ngân sách năm 1996 Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số: 861/TTg, ngày 30 tháng 12 năm 1995 về một số cơ chế, biện pháp quản lý và điều hành NSNN năm 1996. Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể một số điểm sau đây: I. VỀ PHÂN BỔ VÀ GIAO NHIỆM VỤ THU, CHI NGÂN SÁCH CHO CÁC ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC: 1. Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Tổng cục Hải quan phải giao kế hoạch thu cho các đơn vị trực thuộc tối thiểu bằng số kế hoạch thu Thủ tướng Chính phủ đã giao cho địa phương và ngành. Tuỳ tình hình cụ thể của từng địa phương và từng cửa khẩu, có thể giao kế hoạch phấn đấu thu cho các đơn vị cơ sở cao hơn chỉ tiêu kế hoạch thu Thủ tướng Chính phủ giao. 2. Các Bộ, ngành, tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương phân bổ và giao kế hoạch chi ngân sách cho các đơn vị trực thuộc phải phù hợp với kế hoạch chi ngân sách của Bộ, địa phương đã được Chính phủ giao. II. VỀ PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CHO CÁC ĐỊA PHƯƠNG NĂM 1996 1. Nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương: Nhiệm vụ chi của NSĐP năm 1996 cơ bản vẫn thực hiện như năm 1995 (quy đinh tại quyết đinh số 829/TTg ngày 30/12/1994 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 06/TC-NSNN ngày 6/1/1995 của Bộ Tài chính). Chỉ bổ sung và sửa đổi một số điểm như sau: a. Chuyển nhiệm vụ chi bổ sung vốn cho các doanh nghiệp Nhà nước do địa phương quản lý trước đây về NSTW đảm bảo, thông qua Tổng cục quản lý vốn và tài sản tại doanh nghiệp. b. Bổ sung một số nhiệm vụ chi của NSĐP: Trong chi về đầu tư XDCB địa phương, ngoài nguồn vốn XDCB tập trung do Nhà nước phân bổ, địa phương còn được bố trí thêm vốn từ các nguồn. + 100% số thu giao quyền sử dụng đất để xây dựng cơ sở hạ tầng. + 100% số thu về bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước để đầu tư phát triển quỹ nhà. + Nguồn thu xổ số kiến thiết: để lại 100% cho NSĐP, trong đó được sử dụng toàn bộ hoặc một phần để đầu tư mới, nâng cấp, sửa chữa các công trình giáo dục, y tế, phúc lợi theo nguyên tắc: Số thu từ 20 tỷ đồng trở xuống: được sử dụng toàn bộ cho đầu tư, nâng cấp, sửa chữa các công trình phúc lợi. Số thu trên 20 tỷ đồng sử dụng thêm cho đầu tư, nâng cấp, sửa chữa các công trình phúc lợi theo tỷ lệ 34,7%; phần còn lại (65,3%) địa phương được sử dụng để cân đối chi sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hoá xã hội của địa phương. Về nội dung này Bộ Tài chính sẽ có một văn bản hướng dẫn riêng. Ví dụ: Tỉnh A có số thu XSKT 15 tỷ đồng, được sử dụng cả 15 tỷ đồng cho đầu tư. Tỉnh B có số thu XSKT 50 tỷ dồng, phần được sử dụng cho đầu tư là 30,41 tỷ đồng 20 tỷ + (50-20) x 34,7%) Nguồn thu sử dụng đất nông nghiệp trồng lúa: để lại 100% cho NSĐP, trong đó địa phương được sử dụng 45% số thu để đầu tư cho nông nghiệp và phát triển nông thôn với các nội dung cơ bản là xây dựng, cải tạo, nâng cấp, sửa chữa... các công trình thuỷ lợi, các trạm trại nông nghiệp và cơ sở hạ tầng nông thôn (chủ yếu giao thông).

xét điều chỉnh hỗ trợ thêm một phần. Mức bổ sung tăng thêm được tính trên cơ sở tỷ lệ giữa số bổ sung từ NSTW với nhiệm vụ chi kế hoạch 1996 đã giao cho địa phương, tỷ lệ trượt giá của năm 1996 và khả năng của NSNN. Như vậy việc xác định số bổ sung thêm này không căn cứ vào hiệu số giữa chi NSĐP và thu NSĐP hưởng như trước. Ví dụ: Tỉnh A: Kế hoạch năm 1996 giao: Số thu NSĐP được hưởng: 50 tỷ Số chi NSĐP: 200 tỷ Số bổ sung từ NSTW cho tỉnh: 150 tỷ Năm 1997 xác định số bổ sung tăng thêm từ NSTW như sau: Tỷ lệ giữa số bổ sung với chi = 150/200 = 0,75 Giá sử tỷ lệ trượt giá thực hiện 1996 là 12% = 0,12 Số bổ sung từ NSTW tăng thêm sẽ là: 150 tỷ x 0,12 x 0,75 = 13,5 tỷ c. Trong quá trình điều hành ngân sách năm 1997, nếu có biến động lớn về thu, chi thì được xử lý như sau: Số thu tăng do yếu tố quản lý tích cực của địa phương và do tăng trưởng kinh tế, địa phương được hưởng theo phân cấp đã quy định và được quyền bố trí tăng chi cho đầu tư phát triển, tăng quỹ dự trữ tài chính và để thực hiện những nhiệm vụ quan trọng chưa bố trí được trong dự toán ngân sách đầu năm. Số thu hàng năm tăng do khách quan như do có doanh nghiệp mới thành lập, tuỳ theo mức thu, Chính phủ xem xét giao thêm nhiệm vụ chi cho NSĐP hoặc điều chỉnh tỷ lệ để lại hoặc số phải bổ sung từ NSTW. Số thu giảm hoặc chi tăng lớn do Nhà nước sửa đổi chính sách thì sẽ được xem xét xử lý trong mối quan hệ giữa các cấp ngân sách theo nguyên tắc nếu biến động lớn vượt quá khả năng của địa phương phải xem xét để điều chỉnh cho phù hợp. Từ năm 1996 thực hiện cơ chế ổn định nguồn thu, nhiệm vụ chi cho từng cấp ngân sách; không thực hiện cơ chế thưởng vượt kế hoạch từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới. d. Nhằm tạo điều kiện cho các địa phương ổn định nhiệm vụ thu chi, địa phương có quyền: Được thu một số khoản phụ thu theo quy định của Thủ tướng Chính phủ. Được ban hành chế độ và thu một số khoản phí, lệ phí theo phân cấp của Thủ tướng Chính phủ. Được huy động đóng góp của nhân dân để xây dựng các công trình phúc lợi của địa phương (bệnh viện, trường học, và phúc lợi công cộng...). Được huy động các nguồn vốn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ để đáp ứng các nhu cầu đầu tư xây dựng cơ bản cấp bách khi nguồn thu chưa đảm bảo. e. Về Xây dựng và tổng hợp dự toán ngân sách Nhà nước: Trên cơ sở chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng dự án NSNN năm 1997, Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn và dự kiến số kiểm tra thu, chi ngân sách cho từng Bộ, từng địa phương để các Bộ, địa phương tính toán, xây dựng dự toán thu, chi ngân sách theo các định hướng chung của Nhà nước. Theo thời gian quy định, các Bộ, các địa phương sẽ làm việc với Bộ Tài chính về kế hoạch ngân sách của mình để Bộ Tài chính có cơ sở tham gia định hướng bố trí ngân sách với các Bộ, các địa phương và có căn cứ tổng hợp dự toán ngân sách Nhà nước trình Quốc hội. Dự toán thu, chi ngân sách hàng năm các cấp ở địa phương phải gửi lên cấp trên; xã gửi Chủ tịch UBND huyện (qua phòng Tài chính); huyện, xã gửi Chủ tịch UBND tỉnh (qua sở tài chính đối với các địa phương không còn ngân sách cấp huyện), tỉnh gửi Thủ tướng Chính phủ (qua Bộ Tài chính) để xem xét dự toán thu, chi ngân sách có đảm bảo đúng phương hướng của Nhà nước và của địa phương không. Trong vòng 15 ngày cấp trên phải xem xét và có ý kiến về dự toán ngân sách của cấp dưới, quá thời hạn trên, nếu không có ý kiến gì của cơ quan cấp trên, thì địa phương được tổ chức thực hiện ngân sách do địa phương xây dựng. III. VỀ THỰC HIỆN, QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU HÀNH NGÂN SÁCH NĂM 1996 1. Về thu ngân sách: Các Bộ, ngành và các địa phương cần khẩn trương làm tốt công tác phân bổ kế hoạch thu cho các đơn vị trực thuộc, từ đó có căn cứ chỉ đạo tốt công tác thu ngân sách ngay từ đầu năm. Ngành Hải quan cần phối hợp chặt chẽ với ngành thuế tổ chức tốt công tác thu thuế XNK, đồng thời chỉ đạo hệ thống thu theo dõi hạch toán rõ ràng số thu thuế XNK ở từng cửa khẩu. Ngành thuế, Hải quan cần khẩn trương đổi mới các biện pháp thu thuế: Đánh giá cụ thể kết quả thực hiện thu ngân sách năm 1995, từ đó rút ra nguyên nhân và bài học kinh nghiệm để có biện pháp thực hiện công tác thu năm 1996. Tiếp tục tranh thủ sự chỉ đạo, lãnh đạo của cấp trên, cấp uỷ và chính quyền địa phương trong công tác đôn đốc, thực hiện thu thuế trên địa bàn. Hướng dẫn các doanh nghiệp Nhà nước, các doanh nghiệp ngoài quốc doanh (nhất là các hộ lớn) thực hiện tốt chế độ kế toán, có chế độ quản lý hoá đơn bán hàng để có căn cứ nắm chắc nguồn thu, đôn đốc thu nộp các khoản thu phát sinh vào ngân sách Nhà nước; điều chỉnh doanh thu tính thuế kịp thời, chống thất thu có hiệu quả. Chấn chỉnh, tăng cường công tác kiểm tra chống thất thu ngân sách, chống thất thu về đối tượng nộp thuế, doanh thu và chi phí bất hợp lý. Thường xuyên củng cố và kiện toàn bộ máy để có lực lượng làm tốt nhiệm vụ thu được giao. 2. Về chi ngân sách: Các khoản chi ngân sách phải được phân bổ cụ thể và đúng mục địch trên cơ sở nhiệm vụ chi ngân sách năm 1996 của từng Bộ, ngành, địa phương đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Trong quá trình thực hiện, điều hành đảm bảo chi đúng mục tiêu, đúng đối tượng và theo đúng dự toán được duyệt. Thủ trưởng các Bộ, ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và thủ trưởng các đơn vị cơ sở chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng có hiệu quả kinh phí ngân sách Nhà nước. Các đơn vị sử dụng kinh phí NSNN phải lập kế hoạch chi hàng quý (chia ra tháng) và quyết toán quý gửi cơ quan Tài chính đồng cấp; các trường hợp không có báo cáo tình hình sử dụng kinh phí NSNN quý trước mà không có lý do chính đáng thì cơ quan tài chính phải đình chỉ cấp phát ngân sách quý tiếp theo (trừ các khoản chi lương và có tính chất lương) cho đến khi đơn vị có báo cáo. Những khoản chi đã ghi kế hoạch và có nguồn thu đảm bảo, các Bộ ngành, địa phương và đơn vị không được cắt giảm. Cơ quan tài chính các cấp phải cấp phát kịp thời theo tiến độ thực hiện công việc, không được cấp dồn vào cuối quý, cuối năm. Tiếp tục đình chỉ các khoản chi xây dựng trụ sở mới, mua sắm ô tô và trang bị nội thất đắt tiền trong các cơ quan hành chính sự nghiệp, cơ quan đảng và đoàn thể có sử dụng kinh phí từ nguồn ngân sách cấp phát. Những trường hợp đặc biệt cần thiết, các địa phương, các cơ quan đơn vị phải báo cáo cụ thể để Bộ tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư thẩm tra trình Thủ tướng Chính phủ quyết định. Chỉ bố trí kế hoạch chi và cấp phát chi trong phạm vi nguồn thu chắc chắn, trong tổng mức đã giao. Trường hợp thu không đạt kế hoạch phải giảm chi tương ứng. Riêng những địa phương có số thu tăng thì phần tăng thu được dành cho đầu tư phát triển, tăng quỹ dự trữ tài chính và để thực hiện những nhiệm vụ quan trọng chưa bố trí được trong dự toán ngân sách đầu năm. Việc sửa đổi, bổ sung các chế độ chính sách làm giảm thu hoặc tăng chi chỉ được thực hiện khi có nguồn thu đảm bảo và phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các Bộ, ngành, địa phương và đơn vị không được tuỳ tiện ban hành các chế độ thu, chi trái với các quy định chung. Những công việc phát sinh ngoài kế hoạch, nếu chính đáng và cấp thiết (kể cả xảy ra hoả hoạn, đói kém, thiên tai diện vừa và nhỏ) các Bộ, ngành, địa phương và đơn vị chủ động sắp xếp lại nhiệm vụ chi trong phạm vi tổng mức kinh phí được giao cả năm để có nguồn đáp ứng. Nguồn thu về bảo hiểm y tế, viện phí theo các chế độ đã ban hành là những nguồn thu quan trọng để hỗ trợ cho công việc khám chữa bệnh, phải được quản lý chặt chẽ đảm bảo sử dụng hiệu quả. Tập trung kinh phí từ nguồn NSNN vào công tác phòng bệnh, chữa bệnh cho các đối tượng chính sách, người quá nghèo và thực hiện các chương trình Quốc gia quan trọng. Cơ quan bảo hiểm xã hội phải sớm hoàn thiện bộ máy, phối hợp chặt chẽ với ngành tài chính đảm bảo thu đầy đủ BHXH theo chế độ quy định, thực hiện quản lý chi trả đúng chính sách cho người về hưu, các đối tượng xã hội. Về tiết kiệm chi: Các Bộ, ngành, địa phương và đơn vị cơ sở bao gồm cả lĩnh vực HCSN, XDCB, an ninh quốc phòng, sau khi nhận được kế hoạch chi phải xây dựng phương án tiết kiệm cụ thể. Nội dung và các biện pháp tiết kiệm phải thực hiện đúng chỉ thị số 368/TTg ngày 22/6/1995 của Thủ tướng Chính phủ; số kinh phí tiết kiệm được để lại cho đơn vị sử dụng vào những việc có hiệu quả, thiết thực mà đầu năm chưa bố trí trong kế hoạch; đơn vị phải có phương án sử dụng cụ thể báo cáo cơ quan tài chính cùng cấp để theo dõi, quản lý. Đối với các doanh nghiệp Nhà nước phải đăng ký mức và biện pháp tiết kiệm chi, phần lợi nhuận tăng thêm do thực hiện tiết kiệm, doanh nghiệp Nhà nước được quyền giữ lại đầu tư SXKD sau khi nộp thuế lợi tức theo quy định. Việc xây dựng phương án tiết kiệm, các Bộ, tỉnh, thành phố phải xong trong tháng 1/1996 và có báo cáo gửi Bộ Tài chính. Bộ tài chính tổng hợp toàn quốc báo cáo Chính phủ và Quốc hội. 3. Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia: