THÔNG TƯ Hướng dẫn bổ sung một số điểm về quản lý, điều hành ngân sách nhà nước
Căn cứ Luật Ngân sách nhà nước số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002
Căn cứ Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước;
Căn cứ Nghị định số 77/2003/NĐ-CP ngày 1/7/2003 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính; Bộ Tài chính hướng dẫn bổ sung một số điểm về việc quản lý, điều hành ngân sách nhà nước như sau: I. QUY ĐỊNH CHUNG 1. Phạm vi áp dụng a. Thông tư này hướng dẫn bổ sung một số điểm về quản lý, điều hành ngân sách nhà nước trong điều kiện áp dụng hệ thống thông tin quản lý ngân sách và Kho bạc (viết tắt là Tabmis). b. Trong thời gian đang triển khai áp dụng Tabmis rộng trên phạm vi cả nước (năm 2009-2010); đối với những địa bàn chưa áp dụng Tabmis, Kho bạc Nhà nước vẫn áp dụng chương trình Kế toán Kho bạc (viết tắt là KTKB) hiện hành thì: - Việc phân bổ dự toán ngân sách cấp xã (chi tiết đến khoản); quy định về hạch toán các khoản tạm ứng ngân sách; và việc giao dự toán, cấp phát, thanh toán, quyết toán các khoản chi kinh phí ủy quyền, thực hiện theo đúng quy định tại Thông tư này. - Đối với các quy định về quản lý, kế toán dự toán chi ngân sách (bao gồm cả dự toán của các đơn vị sử dụng ngân sách và dự án đầu tư thuộc ngân sách trung ương giao dịch tại Kho bạc Nhà nước địa phương chưa áp dụng Tabmis); chi trả, thanh toán các khoản chi bằng lệnh chi tiền; quản lý, kế toán các khoản vay và trả nợ của ngân sách nhà nước; và quy định về hạch toán ghi thu, ghi chi ngân sách đối với các khoản vay và viện trợ nước ngoài của Chính phủ, chưa áp dụng quy định của Thông tư này, mà vẫn thực hiện theo quy định hiện hành. Khi chuyển sang áp dụng Tabmis thì phải thực hiện theo đúng quy định của Thông tư này. 2. Giải thích từ ngữ a. Tabmis là hệ thống thông tin tích hợp, được triển khai tại Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước các cấp, các cơ quan tài chính cấp tỉnh, huyện và một số đơn vị sử dụng ngân sách theo Quyết định số 432/QĐ-TTg ngày 21/4/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt báo cáo khả thi Dự án cải cách quản lý tài chính công. b. Cơ quan, đơn vị đã tham gia vào Tabmis là các cơ quan, đơn vị được kết nối và thực hiện tác nghiệp trên Tabmis. c. Nhập dự toán vào Tabmis là việc cơ quan tài chính, Kho bạc Nhà nước (đối với ngân sách cấp xã), các đơn vị dự toán cấp I, II đã tham gia vào Tabmis, căn cứ quyết định phân bổ và giao dự toán của cấp có thẩm quyền thực hiện nhập dữ liệu dự toán vào Tabmis và chịu trách nhiệm về tính chính xác, đúng đắn của số liệu dự toán trong Tabmis. d. File dữ liệu dự toán là file dữ liệu điện tử về dự toán các đơn vị dự toán cấp I, cấp II (trong trường hợp được đơn vị dự toán cấp I ủy quyền phân bổ, giao dự toán) phân bổ và giao cho các đơn vị sử dụng ngân sách, các dự án đầu tư trực thuộc. Các đơn vị dự toán cấp I chưa tham gia vào Tabmis có trách nhiệm tạo file dữ liệu dự toán theo các mẫu định dạng quy định, gửi cơ quan tài chính cùng cấp. đ. Cập nhật dự toán vào Tabmis là việc cơ quan tài chính cập nhật dữ liệu dự toán vào Tabmis trên cơ sở các file dữ liệu dự toán của các đơn vị dự toán cấp I gửi đến. e. Chuyển thành dự toán chính thức trong Tabmis là việc cơ quan tài chính xem xét, phê duyệt dữ liệu dự toán trong Tabmis đã được các đơn vị dự toán cấp I, II đã tham gia vào Tabmis nhập vào hoặc được cập nhật vào Tabmis từ file dữ liệu của các đơn vị dự toán cấp I gửi đến. g. Dự toán tạm cấp là mức dự toán được cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước tạm cấp theo quy định tại điều 45 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước và hướng dẫn của Bộ Tài chính trong trường hợp vào đầu năm ngân sách, dự toán ngân sách và phương án phân bổ ngân sách chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định. II. QUY ĐỊNH CỤ THỂ 1. Về nhập dự toán chi ngân sách vào Tabmis a. Các loại dự toán được quản lý trong Tabmis, gồm: - Dự toán chi theo lĩnh vực của ngân sách trung ương, ngân sách các cấp tỉnh, huyện và xã được Quốc hội, Hội đồng nhân dân quyết định hàng năm. - Dự toán chi ngân sách Thủ tướng Chính phủ (đối với ngân sách trung ương), Ủy ban nhân dân (đối với ngân sách địa phương) giao hoặc ứng trước dự toán ngân sách năm sau cho các đơn vị dự toán cấp I, các dự án đầu tư. - Dự toán chi ngân sách đơn vị dự toán cấp I phân bổ, giao cho các đơn vị sử dụng ngân sách, các dự án đầu tư (bao gồm cả dự toán được ứng trước ngân sách năm sau). b. Dự toán chi ngân sách trong Tabmis là một căn cứ để cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát chi, thanh toán theo quy định. Khi thực hiện thanh toán và kiểm soát chi, Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch có trách nhiệm kiểm tra, rà soát, nếu phát hiện giữa dự toán giao cho các đơn vị sử dụng ngân sách, các dự án đầu tư theo quyết định của cấp có thẩm quyền (bản dự toán do đơn vị gửi đến) không khớp đúng với dự toán trong Tabmis thì phải báo cáo cơ quan tài chính cùng cấp (đối với dự toán của các đơn vị sử dụng ngân sách cùng cấp) hoặc báo cáo Kho bạc Nhà nước cấp trên (đối với dự toán của các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc ngân sách cấp trên) để tổng hợp báo cáo cơ quan tài chính cùng cấp xem xét, xử lý theo quy định. c. Về trách nhiệm nhập dự toán chi ngân sách vào Tabmis: (1) Đối với dự toán chi ngân sách Quốc hội, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện quyết định và dự toán chi ngân sách Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, huyện giao hoặc ứng trước dự toán ngân sách năm sau cho các đơn vị dự toán và các dự án đầu tư (thuộc ngân sách địa phương): căn cứ Nghị quyết của Quốc hội, Hội đồng nhân dân về dự toán ngân sách, quyết định giao dự toán hoặc ứng trước dự toán ngân sách năm sau của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân; Bộ Tài chính (đối với ngân sách trung ương), Sở Tài chính (đối với ngân sách cấp tỉnh) và Phòng Tài chính - Kế hoạch (đối với ngân sách cấp huyện) thực hiện nhập dự toán chi ngân sách cấp mình vào Tabmis. (2) Đối với dự toán chi ngân sách và ứng trước dự toán ngân sách năm sau đơn vị dự toán cấp I phân bổ, giao cho các đơn vị sử dụng ngân sách, các dự án đầu tư: - Đối với dự toán chi ngân sách giao đầu năm: +
Sau khi gửi cơ quan tài chính cùng cấp phương án phân bổ dự toán ngân sách để thẩm tra theo quy định, trường hợp đã tham gia vào Tabmis, đơn vị dự toán cấp I thực hiện nhập phương án phân bổ vào Tabmis; trường hợp chưa tham gia vào Tabmis, đơn vị dự toán cấp I gửi kèm file dữ liệu về phương án phân bổ được tạo theo mẫu quy định để cơ quan tài chính cập nhật vào Tabmis. Bộ Tài chính sẽ có văn bản hướng dẫn riêng về nội dung mẫu biểu và cách thức tạo file dữ liệu. Cơ quan tài chính thực hiện thẩm tra phương án phân bổ của đơn vị dự toán cấp I theo quy định; đồng thời, trên cơ sở kết quả thẩm tra, cơ quan tài chính xem xét, thực hiện chuyển dữ liệu phương án phân bổ ngân sách (đã được đơn vị dự toán cấp I nhập vào Tabmis hoặc cơ quan tài chính cập nhật vào Tabmis từ file dữ liệu của đơn vị dự toán cấp I gửi đến) thành dữ liệu dự toán chính thức trong Tabmis đối với những trường hợp đã phân bổ đúng quy định, làm căn cứ để thanh toán và kiểm soát chi. Đối với những trường hợp không được cơ quan tài chính thống nhất, đơn vị dự toán cấp I thực hiện điều chỉnh lại phương án phân bổ theo quy định hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong trường hợp không thống nhất với yêu cầu điều chỉnh của cơ quan tài chính.
Sau khi thực hiện điều chỉnh lại phương án phân bổ, nếu đã tham gia vào Tabmis thì đơn vị dự toán cấp I đồng thời điều chỉnh lại phương án phân bổ đã nhập trong Tabmis; trường hợp chưa tham gia vào Tabmis thì đơn vị dự toán cấp I điều chỉnh lại file dữ liệu phương án phân bổ và gửi cơ quan tài chính cùng cấp để cập nhật điều chỉnh lại trong Tabmis. Trên cơ sở đó, cơ quan tài chính xem xét, thực hiện chuyển thành dữ liệu dự toán chính thức trong Tabmis. + Trường hợp thực hiện ủy quyền cho các đơn vị dự toán cấp II phân bổ, giao dự toán theo quy định tại điểm 1.1 khoản 1 mục IV Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ; việc nhập dự toán chi vào Tabmis thực hiện như sau: •
Sau khi phân bổ, giao dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách, nếu đơn vị dự toán cấp II đã tham gia vào Tabmis thì đơn vị dự toán cấp II có trách nhiệm nhập dự toán vào Tabmis. Trường hợp đơn vị dự toán cấp II chưa tham gia vào Tabmis thì đơn vị dự toán cấp I có trách nhiệm nhập dự toán vào Tabmis (đối với các đơn vị dự toán cấp I đã tham gia vào Tabmis) hoặc tạo file dữ liệu dự toán theo mẫu quy định (đối với các đơn vị dự toán cấp I chưa tham gia vào Tabmis) gửi cơ quan tài chính cùng cấp để cập nhật vào Tabmis. • Trên cơ sở đề nghị của đơn vị dự toán cấp I, cơ quan tài chính xem xét, chuyển dữ liệu dự toán đã được đơn vị dự toán cấp I, II nhập vào Tabmis hoặc cơ quan tài chính cập nhật vào Tabmis từ file dữ liệu do đơn vị dự toán cấp I gửi đến, thành dự toán chính thức trong Tabmis. - Trường hợp đơn vị dự toán cấp I được cấp có thẩm quyền giao bổ sung dự toán hoặc ứng trước dự toán ngân sách năm sau để thực hiện nhiệm vụ phát sinh; sau khi thực hiện phân bổ, giao dự toán theo quy định, đơn vị dự toán cấp I có trách nhiệm nhập dự toán vào Tabmis (đối với các đơn vị dự toán cấp I đã tham gia vào Tabmis) hoặc tạo file dữ liệu dự toán theo mẫu quy định (đối với các đơn vị dự toán cấp I chưa tham gia vào Tabmis) gửi cơ quan tài chính cùng cấp để cập nhật vào Tabmis.
Căn cứ dự toán chi ngân sách đã được đơn vị dự toán cấp I nhập hoặc cơ quan tài chính cập nhật vào Tabmis từ file dữ liệu dự toán do đơn vị dự toán cấp I gửi đến và đề nghị của đơn vị dự toán cấp I, cơ quan tài chính thực hiện chuyển thành dữ liệu dự toán chính thức trong Tabmis. - Trường hợp trong năm cần thực hiện điều chỉnh dự toán đã giao cho các đơn vị dự toán trực thuộc; nếu không làm thay đổi tổng mức và chi tiết từng lĩnh vực chi được giao và không điều chỉnh từ kinh phí không thực hiện chế độ tự chủ sang kinh phí thực hiện chế độ tự chủ hoặc từ kinh phí không thường xuyên sang kinh phí thường xuyên thì đơn vị dự toán cấp I không phải xin ý kiến cơ quan tài chính cùng cấp trước khi quyết định điều chỉnh; nếu làm thay đổi tổng mức và chi tiết thì phải trình cấp có thẩm quyền quyết định; trường hợp điều chỉnh từ kinh phí không thực hiện chế độ tự chủ sang kinh phí thực hiện chế độ tự chủ, kinh phí không thường xuyên sang kinh phí thường xuyên thì phải có ý kiến thống nhất của cơ quan tài chính trước khi thực hiện điều chỉnh.
Sau khi quyết định điều chỉnh theo quy định, đơn vị dự toán cấp I gửi cơ quan tài chính cùng cấp để thực hiện điều chỉnh dự toán trong Tabmis, đồng thời gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch làm căn cứ kiểm soát chi, cấp phát, thanh toán.
Căn cứ quyết định điều chỉnh của đơn vị dự toán cấp I, cơ quan tài chính kiểm tra số dư dự toán và thực hiện điều chỉnh trong Tabmis. - Trường hợp vào đầu năm ngân sách thực hiện tạm cấp kinh phí theo quy định tại
Điều 45 Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủ và quy định của Bộ Tài chính (riêng với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được tạm cấp từ tháng 12 năm trước); khi thực hiện tạm cấp, cơ quan tài chính (đối với các khoản chi bằng lệnh chi tiền) và Kho bạc Nhà nước (đối với các khoản chi theo hình thức rút dự toán) phải nhập dự toán ngân sách tạm cấp vào Tabmis và thực hiện thu hồi sau khi có dự toán chi ngân sách chính thức được giao.
(3) Đối với ngân sách cấp xã, căn cứ dự toán thu, chi ngân sách và phương án phân bổ dự toán chi ngân sách cấp xã được Hội đồng nhân dân quyết định, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện phân bổ dự toán ngân sách cấp xã, trong đó đối với dự toán chi thường xuyên phân bổ chi tiết đến loại, khoản của
Mục lục ngân sách nhà nước theo quy định, đồng thời gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch (01 bản) làm căn cứ nhập vào Tabmis và thanh toán, kiểm soát chi theo quy định. Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của bản dự toán do Ủy ban nhân dân cấp xã gửi đến trước khi thực hiện nhập vào Tabmis.
Mục lục ngân sách nhà nước; trong đó, đối với những trường hợp đã rõ nội dung chi, có thể chi tiết đến tiểu mục thì phải hạch toán chi tiết đến tiểu mục; trường hợp chưa rõ về nội dung, không thể xác định được tiểu mục thì hạch toán tạm ứng vào tiểu mục khác của mục; khi thanh toán tạm ứng thực hiện hạch toán theo đúng các tiểu mục thực tế phát sinh.
Điều 8 Luật Ngân sách nhà nước và trả nợ của ngân sách cấp tỉnh.
a. Quản lý, kế toán các khoản vay của ngân sách trung ương, huy động đầu tư của ngân sách cấp tỉnh:
Các khoản vay trong nước, ngoài nước của ngân sách trung ương và các khoản huy động để đầu tư của ngân sách cấp tỉnh theo quy định tại khoản 3
Điều 8 Luật Ngân sách nhà nước, là khoản nợ phải trả, được quản lý, kế toán trên các tài khoản phải trả của ngân sách các cấp tương ứng.
+ Đối với các khoản chênh lệch giá bán trái phiếu so với mệnh giá và các khoản chiết khấu được kế toán theo dõi trên tài khoản riêng; cuối năm, trường hợp có dư Có sẽ được tính là khoản thu của ngân sách, trường hợp dư Nợ sẽ được tính là khoản chi của ngân sách.
+ Đối với các khoản vay bằng ngoại tệ, được theo dõi, hạch toán bằng tiền đồng Việt Nam, đồng thời phải theo dõi, kế toán theo nguyên tệ. Việc quy đổi theo tỷ giá hạch toán hàng tháng thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính. Định kỳ vào đầu tháng, Kho bạc Nhà nước thực hiện điều chỉnh lại số dư nợ bằng tiền đồng Việt Nam trên các tài khoản phải trả của các cấp ngân sách theo tỷ giá hạch toán do Bộ Tài chính quy định; đồng thời, số phát sinh chênh lệch tăng, giảm (nếu có) tương ứng do đánh giá lại dư nợ được hạch toán, theo dõi riêng trên tài khoản chênh lệch tỷ giá (không hạch toán vào thu, chi ngân sách) để đảm bảo cân đối thu, chi ngân sách theo đúng tỷ giá đã hạch toán ngân sách tại thời điểm phát sinh.
Đối với các khoản vay ngoài nước để chi cho các dự án theo phương thức ghi thu, ghi chi, căn cứ thông báo giải ngân của Nhà tài trợ và các hồ sơ, chứng từ có liên quan, thực hiện hạch toán ngân sách nhà nước như quy định tại khoản 7
Mục II Thông tư này.
Mục II Thông tư này.
Mục II Thông tư này.
Mục II Thông tư này, và thực hiện xuất quỹ thanh toán, chi trả cho các đối tượng thụ hưởng theo quy định.