BỘ CÔNG THƯƠNG Số: 15/2021/TT-BCT CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Hà Nội, ngày 29 tháng 10 năm 2021 THÔNG TƯ Ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò BỘ TRƯỞNG BỘ CÔNG THƯƠNG

Ban hành kèm theo Thông tư này Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò.
Ký hiệu: QCVN 14:2021/BCT.

Hiệu lực thi hành
Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2022.

Tổ chức thực hiện
Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp; Thủ trưởng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này./.
Nơi nhận:
Văn phòng Quốc Hội;
Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc CP;
Lãnh đạo Bộ Công Thương;
Các đơn vị thuộc Bộ Công Thương;
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW;
Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc TW;
Cục Kiểm tra VBQPPL (Bộ Tư pháp);
Công báo;
Website Chính phủ, Bộ Công Thương;
Lưu: VT, ATMT.
KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG
Nguyễn Sinh Nhật Tân
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
QCVN 14:2021/BCT
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ AN TOÀN ĐỐI VỚI ÁPTÔMÁT PHÒNG NỔ SỬ DỤNG TRONG MỎ HẦM LÒ
National technical regulation on safety
for explosion-proof circuit breaker used in underground mine
HÀ NỘI - 2021
LỜI NÓI ĐẦU
QCVN 14:2021/BCT do Ban soạn thảo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về an toàn đối với áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò biên soạn, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp - Bộ Công Thương trình duyệt, Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành theo Thông tư số 15/2021/TT-BCT ngày 29 tháng 10 năm 2021.
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ AN TOÀN ĐỐI VỚI ÁPTÔMÁT PHÒNG NỔ
SỬ DỤNG TRONG MỎ HẦM LÒ
National technical regulation on safety for explosion-proof circuit breaker used in underground mine
I. QUY ĐỊNH CHUNG
1. Phạm vi điều chỉnh
Quy chuẩn kỹ thuật này quy định các yêu cầu kỹ thuật an toàn và quản lý đối với áptômát phòng nổ dùng trong mạng điện xoay chiều ba pha trung tính cách ly trong mỏ hầm lò có khí cháy và bụi nổ, có mã HS được quy định tại Phụ lục A của Quy chuẩn kỹ thuật này (sau đây gọi là áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò).
2. Đối tượng áp dụng
Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, kiểm định, sử dụng và các cá nhân khác có liên quan đến áptômát phòng nổ trong mỏ hầm lò trên lãnh thổ Việt Nam.
3. Giải thích từ ngữ
3.1. Khí quyển nổ là hỗn hợp của các chất dễ cháy ở dạng khí, hơi, bụi, sợi hoặc vật bay với không khí, trong điều kiện khí quyển mà sau khi bắt cháy, cho phép ngọn lửa lan truyền tự duy trì.
3.2. Áptômát là thiết bị đóng cắt cơ khí, có khả năng đóng và cắt mạng điện trong điều kiện bình thường, cũng như tự động cắt điện trong điều kiện không bình thường.
3.3. Mạch lực của áptômát là toàn bộ phần mang điện trong mạch được dùng để truyền năng lượng điện cho phụ tải.
3.4. Mạch phụ của áptômát là toàn bộ phần mang điện có trong các mạch điều khiển, đo lường, tín hiệu.
3.5. Áptômát phòng nổ là áptômát được chế tạo để sử dụng trong môi trường có khí cháy và bụi nổ.
3.6. Dao cách ly là cơ cấu cơ khí có khả năng đóng hoặc cắt mạch trong điều kiện không tải hoặc dòng điện không đáng kể.
3.7. Cổ cáp vào, ra là bộ phận dùng để nhận và bảo vệ các đầu cáp, làm kín các ruột dẫn và vật liệu cách điện của cáp bằng một hợp chất làm đầy hoặc vòng bịt kín được gắn vào vỏ thiết bị bằng ren hoặc bu lông.
3.8. Vỏ không xuyên nổ dạng “d” là kết cấu trong đó chứa các bộ phận có thể mồi cháy hỗn hợp khí nổ và có thể chịu được áp lực xuất hiện trong vụ nổ bên trong của hỗn hợp khí nổ đó và ngăn ngừa sự lan truyền vụ nổ ra khí quyển nổ xung quanh vỏ.
3.9. Dạng bảo vệ an toàn tia lửa “i” là dạng bảo vệ mà năng lượng điện của thiết bị và các thành phần đấu nối khi đặt trong khí quyển nổ được hạn chế thấp hơn mức có thể gây cháy hỗn hợp nổ bằng các hiệu ứng tia lửa hoặc hiệu ứng nhiệt.
II. QUY ĐỊNH VỀ KỸ THUẬT AN TOÀN
4. Tài liệu viện dẫn
4.1. QCVN QTĐ-5:2009/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kỹ thuật điện - Tập 5 Kiểm định trang thiết bị hệ thống điện.
4.2. QCVN 01:2011/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác than hầm lò.
4.3. QCVN 04:2017/BCT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác quặng hầm lò.
4.4. TCVN 4255:2008 (IEC 60529:2001) cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài (mã IP).
4.5. TCVN 6592-1:2009 (IEC 60947-1:2007) Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp

2 TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011).
6.2.2.2. Đối với mối ghép dạng ren, vít tuân thủ theo các yêu cầu sau:
6.2.2.2.1. Ít nhất năm ren được ăn khớp với nhau.
6.2.2.2.2. Bước ren ≥ 0,7 mm.
6.2.2.2.3. Góc đỉnh răng bằng 60° (± 5°).
6.2.2.2.4. Chiều dài ăn khớp của ren ≥ 5 mm với V ≤ 100 cm 3 .
6.2.2.2.5. Chiều dài ăn khớp của ren ≥ 8 mm với V 100 cm 3 .
6.2.3. Cơ cấu bắt chặt đặc biệt
Cơ cấu bắt chặt phải tuân theo

Điều 9 của TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011) và

Điều 11 của TCVN 10888-1:2015 (IEC 60079-1:2014). Tất cả các mối ghép phòng nổ sử dụng bu lông bắt chặt phải có các vòng đệm vênh chống trôi và chỉ mở được khi sử dụng các dụng cụ.
6.2.4. Cơ cấu liên động phải tuân theo

Điều 10 của TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011) và đảm bảo hoạt động đúng chức năng.
6.2.5. Nắp mở nhanh phải có cơ cấu liên động; chỉ mở được sau khi đã cắt điện và cơ cấu liên động đã được mở.
6.2.6. Cổ cáp vào thiết bị
Các đầu vào dẫn cáp đến khoang đấu cáp của áptômát phòng nổ phải tuân theo

Điều 16 và Phụ lục A của TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011),

Điều 13 của TCVN 10888-1:2015 (IEC 60079-1:2014) và các yêu cầu sau:
6.2.6.1. Được bắt chặt vào vỏ thiết bị và có đầy đủ các chi tiết để làm kín và kẹp chặt cáp, một trong các loại cổ cáp như Hình 11.
Chú dẫn:
1- Vòng cao su bịt kín cáp.
2- Cáp điện cao su.
3- Chi tiết kẹp cáp.
4- Chi tiết vào cáp để ép chặt gioăng đệm cao su.
5- Vỏ thiết bị.
d - Đường kính ngoài của cáp điện cao su, mm.
D1 - Đường kính trong của cổ cáp, mm.
D2, D3 - Đường kính ngoài, trong của gioăng đệm cao su, mm.
Hình 11. Cổ cáp khi được đấu nối
6.2.6.2. Khoảng cách giữa cổ cáp, gioăng đệm và cáp điện cao su theo quy định tại Bảng 3.
Bảng 3. Khoảng cách giữa cổ cáp, gioăng đệm và cáp điện cao su
D2 (mm)
Khoảng cách từ D1 -:- D2 (mm)
Khoảng cách từ D3 -:- d (mm)
<20
≤1
≤2
20 -:- 60
≤2
60
≤3
6.2.6.3. Các chi tiết của cổ cáp phải được vặn chặt để đảm bảo tính năng làm kín.
6.2.6.4. Gioăng cao su phải đảm bảo không bị nứt, đàn hồi tốt, cáp điện không bị kéo căng hoặc bẻ gập trong quá trình lắp ráp và vận hành.
6.2.6.5. Ở cổ cáp cao áp có sử dụng vật liệu điền đầy cách điện, khối điền đầy khi đông cứng phải đảm bảo không có vết nứt.
6.2.7. Cổ cáp chưa được đấu nối phải được bịt kín như Hình 12 hoặc cách khác với sự làm kín tương tự.
1- Nút bịt kín.
2- Vòng cao su bịt kín.
3- Chi tiết cổ cáp vào, ra để ép kín.
4- Chi tiết kẹp cáp.
Hình 12. Cổ cáp chưa được đấu nối
6.3.

1 của IEC 60079-7:2015, chỉ số phóng điện tương đối của vật liệu cách điện rắn (CTI) theo quy định tại Bảng 4.
Bảng 4. Chỉ số phóng điện tương đối của vật liệu cách điện rắn
Nhóm vật liệu
Chỉ số phóng điện tương đối (CTI)
I
600 ≤ CTI
II
400≤CTI≤600
Illa
175≤CTI≤400
lllb
100≤CTI≤175
Vật liệu cách điện được sử dụng trong các mạch điện làm việc ở điện áp vượt quá 250 V hoặc mang dòng điện lớn hơn 16 A phải có chỉ số CTI không nhỏ hơn 400.
6.8. Các yêu cầu khe hở và khoảng cách rò
Các yêu cầu về khe hở giữa các phần mang điện và khoảng cách rò trên bề mặt cách điện tuân thủ theo quy định tại các

3, 4.4 của IEC 60079-7:2015 và theo quy định tại Bảng 5.
Bảng 5. Khe hở và khoảng cách rò
Điện áp danh định U e (V)
Khoảng cách rò nhỏ nhất (mm)
Khe hở nhỏ nhất
(mm)
Nhóm vật liệu
I
II
llla
10
1,6
1,6
1,6
1,6
12,5
1,6
1,6
1,6
1,6
16
1,6
1,6
1,6
1,6
20
1,6
1,6
1,6
1,6
25
1,7
1,7
1,7
1,7
32
1,8
1,8
1,8
1,8
40
1,9
2,4
3,0
1,9
50
2,1
2,6
3,4
2,1
63
2,1
2,6
3,4
2,1
80
2,2
2,8
3,6
2,2
100
2,4
3,0
3,8
2,4
125
2,5
3,2
4
2,5
160
3,2
4
5
3,2
200
4,0
5,0
6,3
4,0
250
5,0
6,3
8
5
320
6,3
8,0
10,0
6,0
400
8
10
12,5
6
500
10,0
12,5
16,0
8,0
630
12,0
16,0
20,0
10
800
16,0
20,0
25,0
12
1 000
20
25
32
14
1 250
22
26
32
18
Chú dẫn;
Điện áp làm việc có thể quá 10% mức điện áp ghi trong bảng trên.
Giá trị khoảng cách rò và khe hở trên dựa vào sức chịu đựng điện áp nguồn lớn nhất dao động trong mức ±10%.
6.9. Yêu cầu đối với bộ phận của áptômát phòng nổ có dạng bảo vệ an toàn tia lửa “i” phải đảm bảo các yêu cầu sau:
6.9.1. Cấp bảo vệ vỏ ngoài của áptômát phòng nổ (mã IP) phải lớn hơn hoặc bằng mức IP54 được quy định tại TCVN 4255:2008 (IEC 60529:2001).
6.9.2. Các bộ phận sử dụng trong các mạch phụ và các thiết bị khác phải tuân thủ theo quy định tại TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11.2015.
6.9.3. Các thông số R, L & C của mạch điện phải đảm bảo khi mạch được thử nghiệm, đánh giá theo các yêu cầu của tiêu chuẩn TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11:2015 không đốt cháy hỗn hợp khí thử nghiệm bởi tia lửa.
6.9.4. Các hiệu ứng về nhiệt độ sinh ra trong các mạch an toàn tia lửa ở bất cứ trường hợp nào phải đảm bảo không đốt cháy hỗn hợp khí do nóng bề mặt gây ra.
6.9.5. Các mạch điện phải được cách ly với nhau và cách ly với thiết bị.
7. Các yêu cầu kỹ thuật đối với áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò
7.1. Kiểu đóng cắt, điều khiển: áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò có khí cháy và bụi nổ phải là một trong các dạng sau:
7.1.1. Đóng, cắt trực tiếp bằng tay;
7.1.2. Có mạch cắt từ xa;
7.1.3. Có điều khiển từ xa;
7.1.4. Kết hợp các dạng trên.
7.2. Yêu cầu với sơ đồ điện và kết cấu
7.2.1. Mạch điện của áptômát phòng nổ phải có:
7.2.1.1. Bảo vệ dòng ngắn mạch;
7.2.1.2. Bảo vệ quá tải;
7.2.1.3. Bảo vệ mạch điều khiển khi hở mạch hoặc ngắn mạch của các dây dẫn điều khiển từ xa;
7.2.1.4. Bộ nhả điện áp giảm thấp (cuộn Umin);
7.2.1.5. Bộ nhả song song cắt áptômát bằng điện áp (cuộn OK);
7.2.1.6. Bảo vệ không cho đóng áptômát khi:
7.2.1.6.1. Điện trở cách điện của mạng ra phụ tải giảm xuống thấp hơn giá trị cho phép;
7.2.1.6.2. Sau khi bảo vệ quá dòng hoạt động.
7.2.1.7. Báo tín hiệu về việc đóng áptômát; tác động của các loại bảo vệ ngắn mạch, bảo vệ quá tải và bảo vệ khóa liên động rò điện.
7.2.1.8. Chế độ kiểm tra hoạt động của các bộ bảo vệ quá dòng và bảo vệ khóa liên động rò điện.
7.2.2. Yêu cầu về kết cấu của áptômát phòng nổ
7.2.2.1. Các bộ phận của mạch điện phải được đặt trong ngăn có nắp mở nhanh và được kiểm tra, điều chỉnh trong quá trình vận hành.
7.2.2.2. Nắp mở nhanh phải có bộ phận khóa liên động.
7.2.2.3. Phải có sơ đồ nguyên lý, sơ đồ đấu nối mạch điện.
7.2.2.4. Các khoang của áptômát phòng nổ:
7.2.2.4.1. Có chứa các phần tử thường phát tia lửa điện trong vận hành phải được đặt trong vỏ không xuyên nổ dạng “d” phù hợp với TCVN 10888- 1:2015 (IEC 60079-1:2011);
7.2.2.4.2. Không chứa các phần tử thường phát ra tia lửa điện phải được bảo vệ nổ loại tăng cường an toàn dạng “e” phù hợp với TCVN 7079- 7:2002 hoặc IEC 60079-7:2015.
7.2.2.5. Các mạch điện để điều khiển từ xa và mạch phụ của áptômát phòng nổ phải là mạch an toàn tia lửa dạng “i” với mức độ an toàn ia hoặc ib theo TCVN 7079-11:2002 hoặc IEC 60079-11:2011.
7.2.2.6. Áptômát phòng nổ có điều khiển từ xa phải có chế độ điều khiển tại chỗ, đảm bảo đóng từ một bảng điều khiển và cắt từ tất cả các bảng điều khiển khác.
7.2.2.7. Các khối điều khiển và bảo vệ phải có chế độ loại trừ việc lắp đặt sai.
7.2.2.8. Cấp bảo vệ của vỏ ngoài khối có các phần tử tích hợp của thiết bị điều khiển từ xa, khóa liên động điện, bảo vệ phải được chế tạo với mức độ bảo vệ không thấp hơn IP40 được quy định tại TCVN 4255: 2008 (IEC 60529: 2001).
7.3. Yêu cầu đối với các thông số và đặc tính điện
7.3.1. Khả năng đóng cắt giới hạn của áptômát phòng nổ trong chế độ điện áp danh định với hệ số công suất 0,30 ± 0,05 không được nhỏ hơn các giá trị quy định tại Bảng 6.
Bảng 6. Giá trị giới hạn khả năng đóng cắt của áptômát
Thông số dòng điện danh định l e (A)
Khả năng đóng và cắt ngắn mạch danh định (kA)
1.140 V
660 V
380 V
63 < l e ≤ 125
3
4,5
7,5
125 < l e ≤200
4,5
7,5
9
200 < l e ≤ 400
7,5
9
12,5
400 < l e ≤ 500
9
12,5
15
500 < l e ≤ 630
12,5
15
20
630 < l e ≤ 1 000
15
20
30
1 000 < l e ≤ 1 600
20
30
40
7.3.2. Tổng số chu kỳ đóng - cắt trong quá trình vận hành, số chu kỳ đóng - cắt dưới tải không được nhỏ hơn giá trị quy định tại Bảng 7.
Bảng 7. Tổng số chu kỳ đóng - cắt
Dòng điện danh định
(A)
Chu kỳ hoạt động mỗi giờ (Lần)
Số chu kỳ hoạt động (Lần)
Không có điện
Có điện
Tổng số chu kỳ
l e ≤ 100
120
8 500
1 500
10 000
100 < l e ≤315
120
7 000
1 000
8 000
315 < l e ≤630
60
4 000
1 000
5 000
630 < l e ≤ 2 500
20
2 500
500
3 000
2 500 < l e
10
1 500
500
2 000
7.3.3. Độ bền cơ học của dao cách ly liên động phải đảm bảo hoạt động ít nhất 2.500 chu kỳ đóng - cắt.
7.3.4. Áptômát phòng nổ phải có bảo vệ quá dòng điện đặt trên ít nhất hai pha với các cài đặt có thể điều chỉnh.
7.3.4.1. Phạm vi điều chỉnh đặt bảo vệ quá dòng điện phải nằm trong giới hạn từ 3 đến 10 lần dòng điện danh định của bộ phận nhả.
7.3.4.2. Sai số hoạt động của bảo vệ quá dòng ở mỗi điểm cài đặt trong môi trường không khí:
7.3.4.2.1. Phải trong mức ± 10% tại nhiệt độ (25 ± 10) °C.
7.3.4.2.2. Bỗ sung ± 5% giá trị quy định tại 7.3.4.2.1 ở nhiệt độ từ - 10 °C đến + 15 °C và từ+ 35 °C đến + 60 °C.
7.3.4.3. Tổng thời gian cắt của áptômát phòng nổ không được vượt quá 0,05 s khi bội số của dòng ngắn mạch với dòng đặt của bảo vệ quá dòng bằng 1,5 lần dòng chỉnh định cũng như khi bộ nhả độc lập tác động.
7.3.5. Áptômát phòng nổ có bảo vệ quá tải đối với động cơ điện phải đảm bảo theo quy định tại Bảng 8.
Bảng 8. Thời gian bảo vệ quá tải
Dòng điện quá tải/dòng điện cài đặt
Thời gian tác động
Trạng thái của bộ nhả
1,05
2 h không nhả
Trạng thái nguội
1,2
Từ 0,2 h đến 1,0 h
Trạng thái nung nóng
1,5
Từ 90 s đến 180 s
Trạng thái nung nóng
2,0
Từ 45 s đến 90 s
Trạng thái nung nóng
4,0
Từ 14 s đến 45 s
Trạng thái nung nóng
6,0
Từ 8 s đến 14 s
Trạng thái nguội
7.3.6. Bảo vệ điện áp giảm thấp tuân thủ theo quy định tại khoản 7.2.1.3 của TCVN 6592-1 (IEC 60974-1:2007) và các yêu cầu sau:
7.3.6.1. Áptômát phải cắt khi điện áp giảm < 70 % điện áp danh định.
7.3.6.2. Đóng áptômát tin cậy ở điện áp nguồn ≥ 85 % điện áp danh định.
7.3.6.3. Thời gian gian trễ tác động của bảo vệ thấp áp không vượt quá 5 s.
7.3.7. Bộ nhả song song phải tuân thủ theo quy định tại khoản 7.2.1.4 của TCVN 6592-1:2009 (IEC 60947-1:2007) và cắt áptômát tin cậy trong phạm vi từ 70 % đến 110 % điện áp danh định.
7.3.8. Độ tăng nhiệt độ cho phép của các tiếp điểm khi dòng điện làm việc ở chế độ danh định và điện áp bằng giới hạn cho phép trong điều kiện nhiệt độ môi trường 35 °C không được lớn hơn nhiệt độ quy định tại Bảng 9.
Bảng 9. Độ tăng nhiệt độ cho phép của các tiếp điểm trong áptômát
Bộ phận của áptômát
Độ tăng nhiệt cho phép (chế độ làm việc lâu dài)
Tiếp điểm chuyển mạch của mạch chính có lớp lót làm bằng kim loại - gốm dựa trên bạc
Theo mức nhiệt tối đa của các bộ phận liền kề
Các tiếp điểm của mạch phụ với các lớp lót làm bằng chế phẩm, thiêu kết dựa trên bạc
85 °C
Tiếp điểm kết nối đầu ra của áptômát với dây dẫn bên ngoài
75 °C
7.3.9. Độ tăng nhiệt của cuộn dây trong áptômát theo quy định tại

Điều 8 của TCVN 6627-1:2014 (IEC 60034-1:2010) và không vượt quá giới hạn quy định tại Bảng 10.
Bảng 10. Giới hạn độ tăng nhiệt của cuộn dây
Cấp độ bền nhiệt
Giới hạn tăng nhiệt độ được đo bằng phương pháp điện trở (K)
120 (E)
80
130(B)
90
155(F)
115
180 (H)
140
Lưu ý: Giới hạn tăng nhiệt độ trong bảng dựa trên nhiệt độ môi trường xung quanh là 40 °C.
7.4. Yêu cầu cách điện
7.4.1. Điện trở cách điện mạch lực của áptômát phòng nổ:
7.4.1.1. Khi ở trạng thái mới chưa sử dụng: không nhỏ hơn 10 MΩ.
7.4.1.2. Khi ở trạng thái nung nóng (tương ứng với tải có dòng điện danh định); Tuân thủ theo quy định tại khoản 16

Điều 106 QCVN 01:2011/BCT
7.4.1.3. Không nhỏ hơn 0,3 MΩ, sau khi thử nghiệm chống ẩm.
7.4.2. Cách điện của áptômát phòng nổ và các thành phần phải chịu được điện áp thử nghiệm xoay chiều ba pha, tần số 50 Hz với thời gian 1 phút được quy định tại Bảng 11.
Bảng 11. Điện áp thử nghiệm độ bền cách điện của áptômát phòng nổ
Điện áp danh định (V)
Điện áp thử nghiệm (V)
Trước khi thử nghiệm khả năng chống ẩm
Sau khi thử nghiệm khả năng chống ẩm
U e ≤24
500
250
24 < U e ≤ 60
1 000
500
60 < U e ≤ 250
2 000
1 000
250 < U e ≤ 660
2 500
1 300
660 < U e ≤ 1 000
3 500
2 000
U e 1 00
4 000
2 000
7.5. Yêu cầu của hệ thống bảo vệ rò điện và khóa liên động cách điện trước khi đóng điện.
Thông số bảo vệ rò điện của lưới điện đang vận hành và khóa liên động cách điện không cho đóng điện khi lưới bị rò điện của áptômát phòng nổ theo quy định tại Bảng 12.
Bảng 12. Thông số bảo vệ rò điện của bộ bảo vệ rò và khóa liên động cách điện
Điện áp danh định (V)
Trị số chỉnh định điện trở tác động rò một pha (kΩ)
Trị số chỉnh định điện trở khóa liên động rò điện (kΩ)
Thời gian tác động với điện trở rò 1 (kΩ) (ms)
380
3,5
7
≤200
660
11
22
1 140
20
40
Chú dẫn: Thời gian tác động bảo vệ rò là thời gian cắt của áptômát kể từ khi có rò điện; sai số giữa giá trị điện trở tác động rò và giá trị được quy định tại Bảng 12 không quá 20%.
7.6. Đầu ra của áptômát phòng nổ phải có bảo vệ chống quá điện áp trong quá trình đóng, cắt bằng bộ bảo vệ RC.
8. Các yêu cầu và phương pháp kiểm tra thử nghiệm
8.1. Yêu cầu chung
Các thử nghiệm phải được thực hiện trong điều kiện:
8.1.1. Nhiệt độ môi trường từ -20 °C đến +40 °C;
8.1.2. Giá trị độ ẩm tương đối đến (98 ± 2) % ở nhiệt độ 35 °C;
8.1.3. Hàm lượng ôxy là 21 % về thể tích;
8.1.4. Không có khí cháy, khí độc hại và hơi ăn mòn.
8.2. Thử nghiệm các thông số tác động.
8.2.1. Nội dung thử nghiệm thực hiện theo Phụ lục C của Quy chuẩn kỹ thuật này, giá trị thử nghiệm theo TCVN 6592-1:2009 (IEC 60947-1:2007).
8.2.2. Các thông số tác động phải được theo dõi ở vị trí vận hành và khi các áptômát nghiêng 15 ° "về phía trước" và "phía sau", "trái" và "phải", ở mỗi vị trí, phải thực hiện:
8.2.2.1. Đóng - cắt ở trạng thái nguội ở điện áp 0,85 và 1,1 lần điện áp danh định;
8.2.2.2. Kiểm tra hoạt động của hệ thống khi mất điện áp bằng cách loại bỏ điện áp.
8.2.2.3. Kiểm tra tín hiệu khi áptômát đã đóng.
8.3. Kiểm tra khóa liên động cơ khí
8.3.1. Nắp mở nhanh với các cơ cấu:
8.3.1.1. Tay đóng cắt;
8.3.1.2. Công tắc nguồn điều khiển;
8.3.2. Liên động điện giữa tay dao và mạch đóng cắt áptômát phải được kiểm tra bằng cách nhấn nút "Dừng" và cắt tay dao.
8.3.3. Các cơ cấu liên động đạt yêu cầu khi các thử nghiệm không có trường hợp cơ cấu khóa liên động bị hư hỏng.
8.3.4. Lực tay cầm khi đóng cắt áptômát và cầu dao cách ly không vượt quá 350 N.
8.4. Thử nghiệm cách điện: Cách điện của áptômát phòng nổ được thử nghiệm theo quy định tại khoản 7.4 của Quy chuẩn kỹ thuật này.
8.5. Thử nghiệm mạch điều khiển từ xa
Khi mạch điều khiển từ xa bị đứt dây hoặc ngắn mạch áptômát phải:
8.5.1. Không đóng được ở vị trí cắt;
8.5.2. Cắt khi ở Vị trí đóng.
8.6. Thử nghiệm bảo vệ quá dòng
8.6.1. Thử nghiệm hoạt động của bảo vệ quá dòng phải:
8.6.1.1. Sử dụng dòng điện xoay chiều hình sin tần số 50,Hz;
8.6.1.2. Đặt dòng điện tác động cao hơn dòng chỉnh định từ 10 % đến 15 % dòng định mức;
8.6.1.3. Bảo vệ quá dòng phải hoạt động và cắt áptômát, đồng thời tín hiệu đèn phải sáng.
8.6.2. Kết quả thử bảo vệ quá dòng
8.6.2.1. Giá trị trung bình cộng của ba phép thử là dòng điện tác động bảo vệ thực tế.
8.6.2.2. Sai số của bảo vệ quá dòng ở mỗi điểm cài đặt không được vượt quá ± 10% tại nhiệt độ môi trường (25 ± 10) °C.
8.6.2.3. Sai số bổ sung theo yêu cầu của 7.3.4.2.2 không được vượt quá ± 5%.
8.6.2.4. Thử nghiệm được thực hiện tại ba điểm của phạm vi cài đặt: dưới, giữa và trên.
8.6.3. Xác định thời gian cắt ngắn mạch
8.6.3.1. Thử nghiệm với bội số của dòng tác động và dòng Chỉnh định bằng 1,5.
8.6.3.2. Thực hiện tại 3 điểm trong thang đo bảo vệ: “dưới cùng”, “giữa” và “trên cùng”.
8.6.3.3. Thời gian tác động là giá trị lớn nhất của 10 phép thử nghiệm tại điểm chỉnh định, không được vượt quá 0,05 s.
8.7. Thử nghiệm bảo vệ quá tải
8.7.1. Sử dụng dòng điện xoay chiều hình sin, tần số 50 Hz để thử nghiệm.
8.7.2. Kết quả thử nghiệm phù hợp các thông số quy định tại Bảng 8;
8.7.3. Phải có tín hiệu đèn sáng khi bảo vệ quá tải tác động.
8.7.4. Phải có thiết bị ghi lại thời gian cắt của bảo vệ.
8.8. Thử nghiệm bảo vệ điện áp giảm thấp
8.8.1. Sử dụng điện áp xoay chiều hình sin, tần số 50 Hz;
8.8.2. Đóng áptômát ở điện áp danh định;
8.8.3. Làm mát điện áp, giảm điện áp xuống thấp hơn 70% giá trị danh định, cả hai trường hợp áptômát phải cắt điện;
8.9. Thử nghiệm bộ bảo vệ song song (cuộn OK)
8.9.1. Sử dụng điện áp xoay chiều hình sin, tần số 50 Hz;
8.9.2. Đóng áptômát ở điện áp danh định;
8.9.3. Cấp điện cho cuộn OK với điện áp bằng 70% giá trị danh định, áptômát phải cắt điện.
8.10. Thử nghiệm liên động rò điện
8.10.1. Thử nghiệm tại điện áp danh định;
8.10.2. Sử dụng bộ điện trở điều chỉnh để kết nối giữa dây pha và đất để xác định điện trở tác động (3 pha và 1 pha);
8.10.3. Thử thời gian tác động khi rò điện một pha với điện trở 1 kΩ;
8.10.4. Kết quả thử nghiệm phải phù hợp theo quy định tại Bảng 12 khoản 7 của Quy chuẩn này.
8.11. Thử nghiệm bảo vệ nổ
Phương pháp thử nghiệm được thực hiện theo quy định tại TCVN 10888-0:2015 (IEC 60079-0:2011), TCVN 10888-1:2015 (IEC 60079-1:2014).
8.12. Thử nghiệm an toàn tia lửa
Phương pháp thử nghiệm được thực hiện theo quy định tại TCVN 7079- 11:2002 (IEC 60079-11:2011).
9. Quy định về nhãn
9.1. Nội dung ghi trên nhãn
Thông tin ghi trên nhãn của áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò phải bao gồm thông tin tối thiểu theo khoản 1

Điều 10 của Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14 tháng 4 năm 2017 của Chính phủ quy định về nhãn hàng hóa và các bộ phận của áptômát phải thể hiện các nội dung sau:
9.1.1. Kiểu, loại;
9.1.2. Điện áp danh định, V;
9.1.3. Dòng điện danh định, A;
9.1.4. Giới hạn dòng điện cắt, KA;
9.1.5. Tần số danh định, Hz;
9.1.6. Dạng bảo vệ nổ;
9.1.7. Cấp bảo vệ kín;
9.1.8. Số chứng chỉ phòng nổ;
9.1.9. Số chế tạo của nhà máy;
9.1.10. Thông số của mạch an toàn tia lửa (nếu có);
9.1.11. Năm sản xuất;
9.1.12. Trọng lượng, kg;
9.2. Chất liệu và vị trí của nhãn
Nhãn được làm bằng thép trắng hoặc đồng dày 1,5 mm, các thông tin thể hiện trong bảng được khắc có chiều sâu không nhỏ hơn 0,5 mm, phải được bố trí ở nơi dễ nhìn và dễ thấy được bắt chặt vào vỏ bằng phương pháp đinh tán hoặc vít.
9.3. Tấm sơ đồ nguyên lý điện
Sơ đồ nguyên lý điện mô tả nguyên lý hoạt động và cách đấu nối của áptômát phải được gắn bên trong thành của vỏ.
III. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ
10. Quy định về hợp quy
10.1. Áptômát phòng nổ thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn này phải công bố hợp quy phù hợp với các quy định về kỹ thuật an toàn tại

2 của quy chuẩn kỹ thuật này.
Không có nguy cơ đá rơi và nước nhỏ giọt.
2
Lắp đặt
Bằng trực quan, trực tiếp
Lắp đặt chắc chắn trên móng hoặc giá đỡ tin cậy, vẹt gỗ hoặc bê tông, không bị xô lệch rung động trong vận hành.
Các đường cáp vào ra đúng kỹ thuật không bị kéo căng, gập gẫy.
3
Tình trạng bên ngoài của vỏ
Bằng trực quan, trực tiếp
Nguyên vẹn không có các hư hỏng biến dạng vĩnh cửu
4
Tiếp đất
Bằng trực quan, trực tiếp
Các bộ phận tiếp đất của áptômát gồm:
Thanh tiếp đất chính của cụm thiết bị lắp đặt áptômát.
Các dây tiếp đất của các bộ phận, các cổ cáp vào, ra
Dây tiếp đất của rơ le bảo vệ rò điện cách tiếp đất chính ≥ 5m.
Phải có đầy đủ, được bắt chắc chắn và tin cậy.
5
Kiểm tra các thông số vận hành của áptômát thông qua bảng hiển thị hoặc các đồng hồ chỉ thị.
Tiếng kêu của áptômát
Bằng trực quan, trực tiếp
Các thông số vận hành gồm: Điện áp, dòng điện, điện trở rò của mạng và các thông số khác trước khi vận hành tiếp tục.
Xem xét các thông báo về sự cố đã xảy ra trong ca trước (nếu có).
Tiếng kêu êm bình thường không có tiếng kêu, rung động hoặc va đập lạ.
6
Kiểm tra tác động của rơ le bảo vệ rò điện, khóa liên động rò điện
Bằng trực quan, trực tiếp
Thử tác động của nút bảo vệ rò.
Thử kiểm tra hoạt động của khóa liên động rò điện.
Ghi kết quả kiểm tra vào bảng kết quả thử tác động rơ le rò.
7
Kiểm tra sơ đồ nguyên lý cung cấp điện, nội quy an toàn và quy trình vận hành của áptômát phòng nổ
Bằng trực quan, trực tiếp
Phải có sơ đồ nguyên lý cung cấp điện chính xác rõ ràng được cập nhật theo hiện trạng ở vị trí dễ quan sát và có các thông số bảo vệ của áptômát trong sơ đồ cung cấp điện.
Phải có nội quy, quy trình vận hành rõ ràng dễ đọc, dễ quan sát.
8
Kiểm tra thiết bị an toàn
Bằng trực quan, trực tiếp
Phải có đầy đủ trong trạng thái sẵn sàng làm việc tốt: thùng cát chống cháy, các bình bọt chống cháy, xẻng và phương tiện chữa cháy khác, hàng rào ngăn cách an toàn.
9
Kiểm tra cơ cấu liên động
Bằng trực quan, trực tiếp
Các cơ cấu liên động để thao tác của nắp mở nhanh của áptômát phải còn nguyên bản không bị cong vênh, hư hỏng làm mất tính năng liên động.
10
Kiểm tra các mối ghép phòng nổ
Bằng trực quan, trực tiếp
Tất cả các mối ghép phòng nổ (nắp mở nhanh, nắp mở chậm, các mặt bích, trục xoay) phải còn nguyên vẹn không bị biến dạng, cong vênh vĩnh cửu, phải có đầy đủ các bu lông đúng chủng loại, có vòng đệm vênh và được vặn chặt chắc chắn.
Không được sử dụng các bu lông không đúng chủng loại.
Không cho vận hành áptômát khi có các mối ghép phòng nổ thiếu bất kỳ các bu lông bị hoặc lỏng.
11
Kiểm tra các cổ cáp vào, ra
Bằng trực quan, trực tiếp
Các cổ dẫn cáp vào ra phải đủ chi tiết bộ phận được vặn chặt, loại cáp sử dụng phải phù hợp với vòng đệm cáp bằng cao su và phải được ép chặt.
Dây tiếp địa của cổ cáp phải được bắt đúng kỹ thuật.
Cáp lắp đặt phải không được chịu lực dọc hoặc lực uốn theo cáp.
12
Kiểm tra các phần tử xuyên sáng cho màn hiển thị hoặc tín hiệu
Bằng trực quan, trực tiếp
Các phần tử xuyên sáng để quan sát thông số vận hành hoặc thông báo tín hiệu phải còn nguyên vẹn không được sứt, nứt, vỡ, biến dạng vĩnh cửu và được kẹp chặt đúng vị trí đảm bảo chức năng quan sát.
13
Vệ sinh, kiểm tra các tấm nhãn của máy biến áp
Bằng trực quan, trực tiếp
Vệ sinh sạch sẽ bụi bẩn bám bên ngoài phía trên của thành vỏ.
Các tấm ghi nhãn phải đầy đủ nguyên vẹn, sạch sẽ dễ đọc và không bị hư hỏng, mờ các thông số, không nhìn được rõ ràng?
II. Kiểm tra hàng tuần:
Ngoài nội dung các công việc kiểm tra hàng ca phải kiểm tra thêm các nội dung theo quy định tại Bảng B2.
Bảng B2. Quy định nội dung kiểm tra hàng tuần
STT
Nội dung kiểm tra
Phương pháp kiểm tra
Kết quả kiểm tra cho phép vận hành
1
Mối ghép phòng nổ các nắp mở của áptômát
Trực tiếp
Kiểm tra khe hở mối ghép phòng nổ theo chu vi của mối ghép, khe hở phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
Vặn chặt các bu lông bị lỏng.
2
Mối ghép phòng nổ các khoang đấu cáp của áptôrhát
Trực tiếp
Kiểm tra khe hở mối ghép phòng nổ theo chu vi của mối ghép, khe hở phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
Vặn chặt các bu lông bị lỏng.
3
Các cổ cáp vào, ra mạch lực và mạch điều khiển
Trực tiếp
Vặn chặt tất cả các bu lông của cổ cáp và các cơ cấu chống trôi.
III. Kiểm tra hàng quý:
Ngoài nội dung các công việc kiểm tra hàng tuần phải kiểm tra thêm các nội dung theo quy định tại Bảng B3.
Bảng B3. Quy định nội dung kiểm tra hàng quý
STT
Nội dung kiểm tra
Phương pháp kiểm tra
Kết quả kiểm tra cho phép vận hành
1
Mối ghép phòng nổ các nắp mở của áptômát
Trực tiếp
Vặn chặt tất cả các bu lông hoặc cơ cấu bắt chặt phòng nổ, kiểm tra khe hở mối ghép phòng nổ theo chu vi của mối ghép, khe hở phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
2
Mối ghép phòng nổ các khoang đấu cáp của áptômát
Trực tiếp
3
Các cổ cáp vào, ra mạch lực và mạch điều khiển
Trực tiếp
Vặn chặt tất cả các bu lông của cổ cáp và các cơ cấu chống trôi.
4
Hệ thống tiếp đất
Trực tiếp
Kiểm tra củng cố hệ thống tiếp đất và đo điện trở tiếp đất.
Giá trị điện trở tiếp đất đảm bảo R tđ ≤ 2 Ω, đo tại bất kỳ vị trí nào.
5
Hệ thống bảo vệ
Trực tiếp
Kiểm tra hoạt động bảo vệ của các hệ thống bảo vệ của áptômát.
IV. Kiểm tra hàng năm:
Ngoài nội dung các công việc kiểm tra hàng quý phải kiểm tra thêm các nội dung theo quy định tại Bảng B4.
Bảng B4. Quy định nội dung kiểm tra hàng năm
STT
Nội dung kiểm tra
Phương pháp kiểm tra
Kết quả kiểm tra cho phép vận hành
1
Các mối ghép dạng trục xoay (cơ cấu liên động, nút bấm, trục tay quay)
Trực tiếp
Vặn chặt tất cả các bu lông hoặc cơ cấu bắt chặt phòng nổ, kiểm tra khe hở - mối ghép phòng nổ theo chu vi của mối ghép, khe hở phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
2
Các mối ghép của phần tử xuyên sáng, tín hiệu.
Trực tiếp
Kiểm tra khe hở mối ghép phòng nổ theo chu vi của mối ghép, khe hở phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật.
14.3. Kết quả kiểm tra phải được ghi vào sổ kiểm tra theo mẫu đã được phê duyệt.
14.4. Kết quả kiểm tra phải được xử lý và đưa ra các quyết định cần thiết đảm bảo máy hoạt động an toàn.
14.5. Khi phát hiện áptômát không đảm bảo an toàn người theo dõi, vận hành phải dừng hoạt động và báo cáo người có trách nhiệm để xử lý.
14.6. Kết quả kiểm tra
Sau khi kiểm tra phải đưa ra kết luận về tình trạng kỹ thuật an toàn của áptômát phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò và chỉ cho phép đưa vào sử dụng hoặc tiếp tục vận hành những thiết bị đảm bảo kỹ thuật an toàn.
Phụ lục C
NỘI DUNG THỬ NGHIỆM, KIỂM ĐỊNH
I. Nội dung thử nghiệm, kiểm định theo quy định tại Bảng C
Bảng C. Quy định nội dung thử nghiệm, kiểm định
STT
Nội dung thử nghiệm, kiểm định
Kiểm định lần đầu
Kiểm đinh định kỳ
Kiểm định bất thường
I
Kiểm tra, thử nghiệm tính năng phòng nổ của áptốmát đối với dạng bảo vệ “d’ và “i”
1
Kiểm tra các loại mối ghép phòng nổ:
Độ nhấp nhô của bề mặt, vết rò rỉ, xước, rãnh,… vv.
Chiều dài mối ghép.
Khe hở mối ghép.
Khe hở từ bên trong đến lỗ bắt bu lông.
Mối ghép ren.
Mối ghép phần tử xuyên sáng.
Bảo vệ môi trường của mối ghép.
√
√
√
2
Kiểm tra gioăng, đệm mối ghép
√
√
√
3
Vật liệu chế tạo vỏ phòng nổ
X
4
Kiểm tra độ bền chịu nhiệt của các vật liệu chế tạo vỏ bằng Plastic
X
5
Kiểm tra điện trở bề mặt của vật liệu Plastic
X
6
Kiểm tra nạp tĩnh điện của vật liệu Plastic
X
7
Kiểm tra các cơ cấu liên động
√
√
√
8
Kiểm tra sự nguyên vẹn và lắp đặt đúng của các phễu cáp, cổ cáp vào, ra mạch lực và mạch điều khiến
√
√
√
9
Kiểm tra sự kẹp chặt và độ kín của các cổ cáp, phễu cáp mạch lực và mạch điều khiển
X
10
Kiểm tra chịu va đập của phần tử xuyên sáng, vật liệu Plastic
√
X
11
Thử nghiệm sốc nhiệt cho phần tử xuyên sáng
X
12
Kiểm tra sự nguyên vẹn của hệ thống các cực tiếp đất
√
√
√
13
Kiểm tra sự nguyên vẹn của các phần tử lấp chỗ trống (phần tử Ex)
√
√
x
14
Thử nghiệm xác định áp suất nố chuẩn
X
15
Thử nghiệm quá áp suất bên trong (độ bền Cơ học) của vỏ
X
16
Thử nghiệm không lan truyền sự cháy của vụ nổ từ bên trong ra bên ngoài
X
17
Thử nghiệm mômen xoắn cho các cọc đấu dây và ống dẫn cáp
√
X
18
Kiểm tra khe hở và khoảng cách rò giữa các phần dẫn điện trực tiếp
√
X
19
Thử nghiệm các mạch điều khiển an toàn tia lửa
X
20
Kiểm tra sự, nguyên vẹn của mạch điều khiển an toàn tia íửa
√
√
X
21
Kiểm tra tình trạng bên ngoài của vỏ thiết bị
√
√
√
II
Kiểm tra, thử nghiệm các tính năng kỹ thuật điện của áptômát
1
Đo điện trở cách điện các bộ phận của áptômát
√
√
√
2
Thử độ bền cách điện của các bộ phận của áptômát
√
√
3
Kiểm tra, thử nghiệm sự hoạt động tin cậy của các phần cơ học, liên động của áptômát
√
√
√
4
Kiểm tra hoạt động của hệ thống thử bảo vệ tác động và hệ thống tín hiệu của áptômát
√
√
√
5
Kiểm tra điện trở tiếp xúc của các tiếp điểm mạch lực
√
√
√
6
Kiểm tra các máy biến áp điều khiển và đo lường (Tu)
√
√
√
7
Kiểm tra các máy biến dòng điện điều khiển và đo lường (Ti)
√
√
√
8
Kiểm tra, thử nghiệm các đặc tính bảo vệ của hệ thống (quá tải, ngắn mạch, thấp áp, mất pha)
√
√
√
9
Kiểm tra, thử nghiệm các đặc tính tác động của hệ thống bảo vệ rò điện và hệ thống khóa liên động rò điện
√
√
√
10
Kiểm tra, thử nghiệm xác định thời gian cắt bảo vệ của áptômát
√
√
11
Kiểm tra thiết bị bảo vệ quá áp chuyển mạch của áptômát
√
√
√
12
Kiểm tra các thiết bị đo lường
√
√
√
Chú dẫn:
Kí hiệu “ √ ’ chỉ hạng mục kiểm tra, thử nghiệm bắt buộc.
Kí hiệu “x chỉ hạng mục kiểm tra, thử nghiệm khi công tác sửa chữa, đại tu có sự thay đổi của các cấu trúc và thông số của mạch điện ảnh hưởng tới các đặc tính kỹ thuật và mức độ của dạng bảo vệ nổ hoặc được thực hiện theo yêu cầu.
Kí hiệu “-“ chỉ hạng mục không cần kiểm tra, thử nghiệm.
Phụ lục D
SỔ GHI KẾT QUẢ KIỂM TRA KỸ THUẬT AN TOÀN VÀ THEO DÕI TÌNH TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ÁPTÔMÁT PHÒNG NỔ SỬ DỤNG TRONG MỎ HẦM LÒ
Bộ phận, Công trường, Phân xưởng:.........................................................................
Đơn vị: .......................................................... ....
Bắt đầu ghi sổ từ ngày ........................ tháng.............. năm...
Kết thúc ghi sổ vào ngày......................... tháng ................ ..năm...