BỘ Y TẾ CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 2331/2004/QĐ-BYT Hà Nội, ngày 06 tháng 7 năm 2004 QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ SỐ 2331/2004/QĐ-BYT NGÀY 06 THÁNG 7 NĂM 2004 VỀ VIỆC BAN HÀNH QUY TRÌNH KIỂM DỊCH Y TẾ BIÊN GIỚI NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ

Ban hành kèm theo Quyết định này “Quy trình kiểm dịch y tế biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Quyết định này có hiệu lực sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo.

Các ông, bà: Chánh Văn phòng, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng và Phòng chống HIV/AIDS, Giám đốc Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng các tỉnh có hoạt động kiểm dịch y tế, Giám đốc Trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế thành phố: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng và các tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.
Trần Thị Trung Chiến
(Đã ký)
QUI TRÌNH
KIỂM DỊCH Y TẾ BIÊN GIỚI NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
(Ban hành kèm theo Quyết định số 2331/2004/QĐ-BYT ngày 06/7/2004 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
I. QUI ĐỊNH CHUNG
1. Đối tượng kiểm địch y tế
Mọi người, mọi phương tiện vận tải và nhưng vật thể có khả năng mang bệnh, truyền bệnh từ vùng đang có hoặc lưu hành bệnh phải kiểm dịch quốc tế (bệnh tả, bệnh dịch hạch, bệnh sốt vàng) và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới phát sinh do Bộ Y tế qui định (sau đây được gọi là bệnh phải kiểm dịch y tế) khi nhập cảnh, xuất cảnh, nhập khẩu, xuất khẩu đều phải chịu sự giám sát, kiểm dịch của cơ quan kiểm dịch y tế biên giới tại các cửa khẩu.
2. Nguyên tắc kiểm dịch y tế
2.1. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới chỉ cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế cho đối tượng kiểm dịch y tế khi: ở đối tượng này đạt tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn vệ sinh thực phẩm, không phát hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế.
2.2. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới chỉ cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế cho đối tượng kiểm dịch y tế sau khi xử lý y tế khi: ở đối tượng này không đạt tiêu chuẩn vệ sinh và an toàn vệ sinh thực phẩm, phát hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế.
3. Vị trí kiểm dịch y tế .
Để tạo điều kiện cho việc ngăn chặn đích bệnh nguy hiểm từ nước ngoài vào, vị trí kiểm dịch y phải đảm bảo nguyên tắc: Kiểm dịch y tế là lực lượng đầu tiên tiếp xúc, kiểm tra y tế đối với các đối tượng nhập cảnh, xuất cảnh, nhập khẩu, xuất khẩu.
4. Biện pháp kiểm dịch y tế bổ sung
Trong trường hợp có các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới phát sinh, Bộ Y tế sẽ quy định các biện pháp kiểm dịch y tế bổ sung.
5. Trang thiết bị kiểm dịch y tế .
Tất cả các cơ quan kiểm dịch y tế tại cửa khẩu phải được trang bị các trang thiết bị, phương tiện, thuốc và hoá chất thiết yếu để có thể thực hiện đầy đủ các nội dung kiểm dịch y tế theo qui định của Điều lệ kiểm dịch y tế biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
6. Quan hệ phối hợp giữa cơ quan kiểm dịch y tế với các cơ quan chuyên ngành khác tại cửa khẩu
6.1 . Cơ quan kiểm dịch y tế là cơ quan quản lý chuyên ngành, thực hiện chức năng kiểm dịch y tế biên giới theo qui định của Điều lệ kiểm dịch y tế biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
6.2. Cơ quan kiểm dịch y tế chịu sự giám sát, kiểm tra của Ban quản lý cửa khẩu, chấp hành các qui định của Qui chế quản lý cửa khẩu.
6.3. Khi tiến hành kiểm dịch y tế mà cần có sự phối hợp liên ngành, cơ quan kiểm dịch y tế phải chủ động đề xuất với các đơn vị có liên quan tại cửa khẩu để phối hợp cùng thực hiện nhiệm vụ, tránh chồng chéo và gây trở ngại cho đối tượng kiểm dịch y tế.
6.4. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên ngành tại cửa khẩu để có các số liệu, các thông tin liên quan đến y tế giúp cho việc giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các đối lượng mang mầm bệnh, mang bệnh phải kiểm dịch y tế.
II. QUI TRÌNH KIỂM DỊCH Y TẾ ĐƯỜNG KHÔNG
1. Đối với hành khách và tàu bay
1.1. Trước khi tàu bay hạ cánh
Cơ quan kiểm dịch y tế nắm các thông tin lại Cụm cảng hàng không về thời gian tàu bay hạ cánh, lịch trình của các chuyến bay trong ngày, thông tin đột xuất về tình trạng sức khỏe của hành khách và phi hành đoàn trên chuyến bay để bố trí nhân lực kiểm dịch y tế.
1.2. Khi tàu bay hạ cánh
1.2.1. Một kiểm dịch viên y tế có mặt tại cửa tàu bay, kiểm tra tờ khai chung (GENERAL DECLARATION) do Tiếp viên trưởng chuyến bay cung cấp, nắm thông tin sơ bộ qua Tiếp viên trưởng về tình hình sức khoẻ của hành khách trên chuyến bay. Sau khi hành khách rời khỏi tàu bay, kiểm dịch viên y tế lên tàu bay để kiểm tra khoang chứa hành lý, dụng cụ chứa đựng thức ăn, nước uống phục vụ hành khách, khu vệ sinh, khoang hành khách về vệ sinh, các dấu hiệu biểu hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế. Nếu phát hiện các dấu hiệu không đảm bảo vệ sinh, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nước phục vụ trên tàu bay, phát hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế, thì kiểm dịch viên y tế yêu cầu chủ phương tiện thực hiện các biện pháp xử lý y tế theo qui định mới được đưa phương tiện vào sử dụng.
1.2.2. Một hoặc hai kiểm dịch viên y tế quan sát thể trạng hành khách đi từ máy bay vào khu vực làm thủ tục nhập cảnh, nếu phát hiện người nghi ngờ bị ốm thì đưa người đó vào phòng cách ly y tế tại sân bay để khám bệnh.
1.2.3. Một kiểm dịch viên y tế là bác sỹ lâm sàng trực tại phòng cách ly y tế ở sân bay để khám bệnh cho các đối tượng nghi ngờ bị ốm được chuyển đến. Sau khi khám sức khỏe cho đối tượng bị nghi ngờ mà phát hiện có người mắc bệnh phải kiểm dịch y tế (được gọi là bệnh nhân) thì kiểm dịch viên y tế thông báo cho người phụ trách nhóm trực để tổ chức thực hiện các công việc sau:
a) Chuyển bệnh nhân đến khu vực điều trị cách ly bằng phương tiện ô tô chuyên dụng để theo dõi, điều trị.
b) Lập danh sách tất cả hành khách và phi hành đoàn đi cùng chuyến bay có bệnh nhân với đầy đủ các thông tin chi tiết về tên, tuổi, quốc tịch, lịch trình, địa chỉ nơi đến, số điện thoại, và yêu cầu các hành khách chấp hành việc theo dõi, giám sát của y tế tại nơi đến.
c) Gửi danh sách trên về Cục Y tế dự phòng và Phòng chống HIV/AIDS.
d) Đối với tầu bay mà trên chuyến bay có bệnh nhân, yêu cầu chủ phương tiện thực hiện các biện pháp xử lý y tế theo qui định mới được đưa phương tiện vào sử dụng.
l.2.4. Một đến hai kiểm dịch viên y tế thường trực tại sân bay để tiến hành diệt côn trùng, diệt khuẩn và thực hiện các biện pháp xử lý y tế khác khi có chỉ định.
2. Đối với thi hài, hài cốt, tro cốt
2.1. Nhập cảnh
2.1.1. Đối với thi hài:
Kiểm dịch viên y tế kiểm tra "tờ khai kiểm dịch y tế thi hài, tro, hài cốt" theo mẫu ban hành kèm theo Quyết định số 17l/2003/QĐ-BYT ngày 13/01/2003 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc qui định phù hiệu, trang phục, cờ, thẻ kiểm dịch viên y tế và 11 mẫu giấy dùng trong hệ thống kiểm dịch y tế biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, kiểm tra giấy chứng tử, giấy chứng nhận kiểm dịch y tế của nước sở tại, kiểm tra thực tế tình trạng quan tài để xác định và xử lý như sau:
a) Thi hài người chết do mắc bệnh truyền nhiễm gây dịch thì phải hoả táng hoặc chôn, nếu quan tài bị nứt vỡ thì phải xử lý tại chỗ để đảm bảo không làm lây lan bệnh rồi mới vận chuyến đến nơi hoả táng hoặc chôn. Việc vận chuyển thi hài đến nơi hoả táng hoặc chôn thực hiện như sau:
Khử trùng quan tài và khu vực để quan tài bằng hoá chất trước khi vận chuyển đến nơi hoả táng hoặc chôn, vận chuyển bằng xe ô tô chuyên dụng, nếu không có, có thể sử dụng xe khác nhưng phải đảm bảo xe phải kín, đảm bảo qui định phòng lây nhiễm, lái xe được trang bị bảo hộ theo qui định, phương tiện vận chuyển được tẩy uế, khử trùng trước và ngay sau khi vận chuyển thi hài bằng chất sát khuẩn thông thường.
Khi đến nơi hoả táng hoặc chôn, để nguyên quan tài và tiến hành hỏa táng hoặc chôn, nếu chôn thì xung quanh quan tài được khử trùng bằng hoá chất Chloramin B, T hoặc bằng vôi bột trước khi lấp đất. Người thực hiện khâm liệm phải mang đầy đủ phương tiện phòng hộ y tế.
b) Thi hài người chết không phải do bệnh truyền nhiễm gây dịch thì kiểm tra qui cách bảo quản thi hài, nếu đảm bảo qui cách (thi hài được khâm liệm bằng quan tài 3 lớp, lớp trong bằng kẽm có lót chất hút ẩm, lớp giữa bằng gỗ, lớp ngoài bằng ván ép) thì cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế cho phép nhập cảnh, nếu không đảm bảo qui cách, yêu cầu người chịu trách nhiệm thực hiện theo đúng qui định trước khi cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế nhập cảnh.
2.1. 2 . Đối với hài cốt, tro cốt:
Kiểm dịch viên y tế kiểm tra "tờ khai kiểm dịch y tế thi hài, tro, hài cốt", giấy chứng nhận kiểm dịch y tế của nước sở tại, kiểm tra thực tế qui cách bảo quản (hài cốt được bọc trong cùng là 2 lớp nilon, đến lớp túi vải và ngoài cùng là quách, tro cốt đưa bảo quản trong bình kín). Sau khi kiểm tra có đủ tài liệu, đảm bảo qui cách bảo quản theo qui định nêu trên thì cơ quan kiểm dịch y tế biên giới cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế cho phép nhập cảnh, nếu không đảm bảo qui cách thì yêu cầu người chịu trách nhiệm thực hiện theo đúng qui định trước khi cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế nhập cảnh.
2.2. Xuất cảnh
2.2.1. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới không làm thủ lục xuất cảnh đối với thi hài của người chết do mắc bệnh truyền nhiễm gây dịch.
2.2.2. Đối với thi hài của người chết do nguyên nhân khác, hài cốt và tro cốt, sau khi kiểm tra qui cách bảo quản đúng theo qui định thì cơ quan kiểm dịch y tế biên giới cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế xuất cảnh.
III. QUI TRÌNH KIỂM DỊCH Y TẾ ĐƯỜNG BỘ
1. Tại khu vực nhập cảnh
1.1. Bố trí nhân lực
Tùy theo tình hình thực tế tại cửa khẩu, bố trí số lượng kiểm dịch viên y tế để đảm bảo thực hiện đầy đủ chức năng kiểm dịch y tế theo qui định của Điều lệ kiểm dịch y tế biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
l.2. Tại cửa phương tiện nhập cảnh
Kiểm dịch viên y tế kiểm tra "tờ khai kiểm dịch y tế phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh", có thể hỏi chủ phương tiện hoặc người điều khiển phương tiện để nắm thông tin khi cần thiết để xác định và xử lý như sau:
1.2.1. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới tiến hành các biện pháp nêu dưới đây khi phương tiện vận tải đi từ vùng lưu hành hoặc đang xảy ra các bệnh phải kiểm dịch y tế, hoặc có dấu hiệu nghi ngờ có bệnh phải kiểm dịch y tế, có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế, không đảm bảo vệ sinh:
a) Hướng dẫn chủ phương tiện đưa phương tiện vận tải đến khu vực qui định để thực hiện các biện pháp kiểm dịch y tế.
b) Trực tiếp lên phương tiện vận tải để kiểm tra, nếu không đảm bảo vệ sinh, phát hiện có các dấu hiệu có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế thì cơ quan kiểm dịch y tế biên giới sau khi thực hiện các biện pháp xử lý y tế, mới cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế và làm thủ lục nhập cảnh tiếp theo.
1.2.2. Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới tiến hành cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế nhập cảnh khi phương tiện vận tải không đi từ vùng lưu hành hoặc đang xảy ra các bệnh phải kiểm dịch y tế, không có các dấu hiệu nghi ngờ có bệnh phải kiểm dịch y tế, không có véc tơ truyền bệnh, đảm bảo vệ sinh.
1.3. Tại cửa hành khách nhập cảnh
Kiểm dịch viên y tế kiểm tra sổ chứng nhận tiêm chủng (theo qui định của Bộ Y tế), quan sát thể trạng hành khách nhập cảnh, nếu có dấu hiệu nghi ngờ ốm thì kiểm dịch viên y tế đưa bệnh nhân vào phòng cách ly y tế tại cửa khẩu để khám bệnh.
1.4. Biện pháp xử lý đối với bệnh nhân, phương tiện và người đi cùng phương tiện với bệnh nhân
Một kiểm dịch viên y tế là bác sĩ lâm sàng trực tại phòng cách ly y tế tại cửa khẩu để khám bệnh cho người bị nghi ngờ ốm, nếu phát hiện người ốm mắc bệnh phải kiểm dịch y tế thì thông báo cho người phụ trách nhóm trực biết để thực hiện tiếp các nội dung sau:
1.4.1. Chuyển bệnh nhân đến khu vực điều trị cách ly bằng phương tiện ô tô chuyên dụng để theo dõi, điều trị.
1.4.2. Lập danh sách có đầy đủ các thông tin chi tiết về tên, tuổi, quốc tịch, lịch trình, địa chỉ nơi đến, số điện thoại của người đi cùng phương tiện vận tải với bệnh nhân, và yêu cầu hành khách chấp hành việc theo dõi, giám sát của y tế nơi đến.
1.4.3. Gửi danh sách trên về Cục Y tế dự phòng và Phòng chống HIV/AIDS.
1.4.4. Thực hiện các biện pháp xử lý y tế phương tiện chở bệnh nhân theo qui định mới được đưa phương tiện vào sử dụng.
2. Tại khu vực xuất cảnh
Kiểm dịch viên y tế quan sát thể trạng hành khách để phát hiện người nghi ngờ bị ốm. Khi phát hiện có đối tượng nghi ngờ bị ốm, kiểm dịch viên y tế đưa đối tượng nghi ngờ đến phòng cách ly y tế tại cửa khẩu để khám và chẩn đoán, nếu đối tượng mắc bệnh kiểm dịch y tế thì không cho xuất cảnh và chuyển bệnh nhân đến khu vực điều trị qui định, đồng thời báo cáo bằng các phương tiện thông tin nhanh nhất về Cục Y tế dự phòng và Phòng chống HIV/AIDS các thông tin chi tiết về bệnh nhân .
3. Đối với thi hài, hài cốt, tro cốt
3.1 . Cơ quan kiểm dịch y tế biên giới không làm thủ tục xuất cảnh, nhập cảnh đối với thi hài người chết do các bệnh truyền nhiễm gây dịch.
3.2. Đối với thi hài người chết do nguyên nhân khác và hài cốt, tro cốt thì cơ quan kiểm dịch y tế biên giới thực hiện qui trình kiểm dịch y tế như đối với kiểm dịch y tế đường không.
IV. QUI TRÌNH KIỂM DỊCH Y TẾ ĐƯỜNG SẮT
1. Tại khu vực nhập cảnh
1.1. Bố trí nhân lực
Cơ quan kiểm dịch y tế liên hệ với trưởng ga để nắm các thông tin về thời gian tàu đến, lịch trình của tàu để chủ động bố trí số lượng kiểm dịch viên y tế đảm bảo thực hiện các nội dung kiểm địch y tế.
1.2. Qui trình thực hiện đối với phương tiện
Kiểm dịch viên y tế tiến hành kiểm tra "tờ khai kiểm dịch y tế xuất cảnh; nhập cảnh đối với tàu hỏa" và hỏi trưởng tàu để bổ sung những thông tin cần thiết khi tàu hỏa dừng lại ở điểm dừng đầu tiên thuộc lãnh thổ Việt Nam để xác định và xử lý như sau:
1.2.1. Đối với tàu hỏa chở khách, kiểm dịch viên y tế lên tàu kiểm tra. Khi phát hiện dấu hiệu không đảm bảo vệ sinh, có các dấu hiệu biểu hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế, kiểm dịch viên y tế tiến hành xử lý y tế rồi mới cấp giấy chứng nhận kiểm dịch y tế.
1.2.2. Đối với tàu hỏa chở hàng đi từ vùng lưu hành hoặc đang xảy ra các bệnh phải kiểm dịch y tế hoặc có các dấu hiệu biểu hiện có vật chủ, véc tơ của bệnh phải kiểm dịch y tế thì kiểm dịch viên y tế thực hiện qui trình kiểm dịch như đối với kiểm dịch y tế tàu hoả chở khách. Đối với tàu hỏa chở hàng không đi từ vùng lưu hành hoặc đang xảy ra các bệnh phải kiểm dịch y tế, kiểm dịch viên y tế cấp giấy chứng nhận kiểm dịch mà không cần lên tàu kiểm tra.
1.3. Biện pháp xử lý đối với bệnh nhân, phương tiện và người đi cùng phương tiện với bệnh nhân
Biện pháp xử lý đối với bệnh nhân, phương tiện và người đi cùng phương tiện với bệnh nhân được thực hiện theo qui định tại