NGHỊ ĐỊNH Quy định về đơn vị đo lường chính thức CHÍNH PHỦ

Phạm vi điều chỉnh
Nghị định này quy định về đơn vị đo lường chính thức của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Giải thích từ ngữ
Trong Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1. Hệ đơn vị SI là hệ đơn vị đo lường quốc tế (tiếng Pháp là Système International d’Unités; tiếng Anh là The International System of Units).
2. Đơn vị đo lường chính thức là các đơn vị đo lường được quy định tại

Điều 7 và

Điều 8 Nghị định này.
3. Đơn vị đo lường thông dụng khác là các đơn vị đo lường không quy định tại khoản 2 Điều này gồm các đơn vị đo lường cổ truyền của Việt Nam và các đơn vị đo lường khác.

Nguyên tắc sử dụng đơn vị đo lường
1. Đơn vị đo lường chính thức bắt buộc sử dụng trong các trường hợp sau:
a) Trong văn bản do cơ quan nhà nước ban hành, trừ trường hợp áp dụng Điều ước quốc tế quy định tại

Điều 5 Nghị định này;
b) Trên phương tiện đo sử dụng trong hoạt động kiểm tra, thanh tra và các hoạt động công vụ khác của cơ quan nhà nước;
c) Ghi nhãn hàng hoá đóng gói sẵn theo định lượng thuộc diện phải kiểm tra theo quy định của Pháp lệnh Đo lường;
d) Trong sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phương tiện đo thuộc diện phải kiểm định theo quy định của Pháp lệnh Đo lường.
2. Đơn vị đo lường thông dụng khác được sử dụng trong quan hệ dân sự trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này.
Việc chuyển đổi từ đơn vị đo lường thông dụng khác sang đơn vị đo lường chính thức được thực hiện theo quy định tại

Điều 4 Nghị định này.
3. Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân sử dụng đơn vị đo lường chính thức theo quy định tại Nghị định này.

Nguyên tắc và giá trị chuyển đổi đơn vị đo lường thông dụng khác theo đơn vị đo lường chính thức
1. Việc chuyển đổi không làm thay đổi về giá trị đại lượng đo.
2. Giá trị chuyển đổi của một số đơn vị đo lường thông dụng khác theo đơn vị đo lường chính thức quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.
Trường hợp giá trị chuyển đổi theo đơn vị đo lường chính thức của đơn vị đo lường thông dụng khác chưa được quy định tại Phụ lục I Nghị định này thì giá trị chuyển đổi của các đơn vị đo lường cổ truyền của Việt Nam được lấy theo giá trị trong Từ điển Bách khoa Việt Nam, giá trị chuyển đổi của đơn vị đo lường khác được lấy theo giá trị trong "The International System of Units (SI)"- Hiệu đính lần thứ 8; năm 2006 của Viện Cân đo quốc tế (BIPM).
3. Khi trình bày giá trị đại lượng đo, số chỉ và đơn vị đo lường chính thức phải trình bày trước, số chỉ và đơn vị đo lường thông dụng khác phải trình bày sau và để trong ngoặc đơn.
Ví dụ: khi thể hiện khối lượng một (01) lượng vàng phải trình bày như sau: 37,5 g (1 lượng).

Áp dụng Điều ước quốc tế
Trường hợp Điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định về đơn vị đo lường khác với quy định tại Nghị định này thì áp dụng quy định của Điều ước quốc tế đó.

Trình bày đơn vị đo lường chính thức
Việc trình bày kết quả đo, thể hiện giá trị đại lượng theo đơn vị đo lường chính thức phải thực hiện các quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này.

Các đơn vị đo lường chính thức thuộc hệ đơn vị SI
Các đơn vị đo lường chính thức thuộc hệ đơn vị SI bao gồm:
1. Các đơn vị cơ bản quy định tại Bảng 1.
Bảng 1
TT
Đại lượng
Tên đơn vị
Ký hiệu đơn vị
1
độ dài
mét
m
2
khối lượng
kilôgam
kg
3
thời gian
giây
s
4
cường độ dòng điện
ampe
A
5
nhiệt độ nhiệt động học
kenvin
K
6
lượng vật chất
mol
mol
7
cường độ sáng
candela
cd
2. Các đơn vị dẫn xuất quy định tại Bảng 2.
Bảng 2
TT
Đại lượng
Đơn vị
Thể hiện theo đơn vị cơ bản thuộc hệ đơn vị SI
Tên
Ký hiệu
1. Đơn vị không gian, thời gian và hiện tượng tuần hoàn
góc phẳng (góc)
radian
rad
m/m
góc khối
steradian
sr
m 2 /m 2
diện tích
mét vuông
m 2
m.m
thể tích (dung tích)
mét khối
m 3
m.m.m
tần số
héc
Hz
s -1
vận tốc góc
radian
trên giây
rad/s
s -1
gia tốc góc
radian trên giây bình phương
rad/s 2
s -2
vận tốc
mét trên giây
m/s
m.s -1
gia tốc
mét trên giây bình phương
m/s 2
m.s -2
2. Đơn vị cơ
khối lượng theo chiều dài (mật độ dài)
kilôgam
trên mét
kg/m
kg.m -1
khối lượng theo bề mặt (mật độ mặt)
kilôgam trên mét vuông
kg/m 2
kg.m -2
khối lượng riêng (mật độ)
kilôgam trên mét khối
kg/m 3
kg.m -3
lực
niutơn
N
m.kg.s -2
mômen lực
niutơn mét
N.m
m 2 .kg.s -2
áp suất, ứng suất
pascan
Pa
m -1 .kg.s -2
độ nhớt động lực
pascan giây
Pa.s
m -1 .kg.s -1
độ nhớt động học
mét vuông trên giây
m 2 /s
m 2 .s -1
công, năng lượng
jun
J
m 2 .kg.s -2
công suất
oát
W
m 2 .kg.s -3
lưu lượng thể tích
mét khối
trên giây
m 3 /s
m 3 .s -1
lưu lượng khối lượng
kilôgam
trên giây
kg/s
kg.s -1
3. Đơn vị nhiệt
nhiệt độ Celsius
độ Celsius
o C
t = T - T 0 ; trong đó t là nhiệt độ Celcius, T là nhiệt độ nhiệt động học và T 0 =273,15.
nhiệt lượng
jun
J
m 2 .kg.s -2
nhiệt lượng riêng
jun trên kilôgam
J/kg
m 2 .s -2
nhiệt dung
jun trên kenvin
J/K
m 2 .kg.s -2 .K -1
nhiệt dung khối (nhiệt dung riêng)
jun trên kilôgam kenvin
J/(kg.K)
m 2 .s -2 .K -1
thông lượng nhiệt
oát
W
m 2 .kg.s -3
thông lượng nhiệt bề mặt (mật độ thông lượng nhiệt)
oát trên mét vuông
W/m 2
kg.s -3
hệ số truyền nhiệt
oát trên mét vuông kenvin
W/(m 2 .K)
kg.s -3 .K -1
độ dẫn nhiệt (hệ số dẫn nhiệt)
oát trên mét kenvin
W/(m.K)
m.kg.s -3 .K -1
độ khuyếch tán nhiệt
mét vuông trên giây
m 2 /s
m 2 .s -1
4. Đơn vị điện và từ
điện lượng (điện tích)
culông
C
s.A
điện thế, hiệu điện thế (điện áp), sức điện động
vôn
V
m 2 .kg.s -3 .A -1
cường độ điện trường
vôn trên mét
V/m
m.kg.s -3 .A -1
điện trở
ôm
W
m 2 .kg.s -3 .A -2
điện dẫn (độ dẫn điện)
simen
S
m -2 .kg -1 .s 3 .A 2
thông lượng điện (thông lượng điện dịch)
culông
C
s.A
mật độ thông lượng điện (điện dịch)
culông trên mét vuông
C/m 2
m -2 .s.A
công, năng lượng
jun
J
m 2 .kg.s -2
cường độ từ trường
ampe trên mét
A/m
m -1 .A
điện dung
fara
F
m -2 .kg -1 .s 4 .A 2
độ tự cảm
henry
H
m 2 .kg.s -2 .A -2
từ thông
vebe
Wb
m 2 .kg.s -2 .A -1
mật độ từ thông, cảm ứng từ
tesla
T
kg.s -2 .A -1
suất từ động
ampe
A
A
công suất tác dụng (công suất)
oát
W
m 2 .kg.s -3
công suất biểu kiến
vôn ampe
V.A
m 2 .kg.s -3
công suất kháng
var
var
m 2 .kg.s -3
5. Đơn vị ánh sáng và bức xạ điện từ có liên quan
năng lượng bức xạ
jun
J
m 2 .kg.s -2
công suất bức xạ (thông lượng bức xạ)
oát
W
m 2 .kg.s -3
cường độ bức xạ
oát trên steradian
W/sr
m 2 .kg.s -3
độ chói năng lượng
oát trên steradian mét vuông
W/(sr.m 2 )
kg.s -3
năng suất bức xạ
oát trên mét vuông
W/m 2
kg.s -3
độ rọi năng lượng
oát trên mét vuông
W/m 2
kg.s -3
độ chói
candela trên mét vuông
cd/m 2
m -2 .cd
quang thông
lumen
lm
cd
lượng sáng
lumen giây
lm.s
cd.s
năng suất phát sáng (độ trưng)
lumen trên mét vuông
lm/m 2
m -2 .cd
độ rọi
lux
lx
m -2 .cd
lượng rọi
lux giây
lx.s
m -2 .cd.s
độ tụ (quang lực)
điôp
điôp
m -1
6. Đơn vị âm
tần số âm
héc
Hz
s -1
áp suất âm
pascan
Pa
m -1 .kg.s -2
vận tốc truyền âm
mét trên giây
m/s
m.s -1
mật độ năng lượng âm
jun trên mét khối
J/m 3
m -1 .kg.s -2
công suất âm
oát
W
m 2 .kg.s -3
cường độ âm
oát trên mét vuông
W/m 2
kg.s -3
trở kháng âm (sức cản âm học)
pascan giây trên mét khối
Pa.s/m 3
m -4 .kg.s -1
trở kháng cơ (sức cản cơ học)
niutơn giây trên mét
N.s/m
kg.s -1
7. Đơn vị hoá lý và vật lý phân tử
nguyên tử khối
kilôgam
kg
kg
phân tử khối
kilôgam
kg
kg
nồng độ mol
mol trên mét khối
mol/m 3
m -3 .mol
hoá thế
jun trên mol
J/mol
m 2 .kg.s -2 .mol -1
hoạt độ xúc tác
katal
kat
s -1 .mol
8. Đơn vị bức xạ ion hoá
độ phóng xạ (hoạt độ)
becơren
Bq
s -1
liều hấp thụ, kerma
gray
Gy
m 2 .s -2
liều tương đương
sivơ
Sv
m 2 .s -2
liều chiếu
culông trên kilôgam
C/kg
kg -1 .s.A
3. Các bội, ước thập phân của đơn vị đo lường chính thức thuộc hệ đơn vị SI:
a) Bội, ước thập phân của một đơn vị đo lường chính thức thuộc hệ đơn vị SI được thiết lập bằng cách ghép tên, ký hiệu của một tiền tố SI liền vào phía trước tên, ký hiệu đơn vị đo lường này;
b) Tên, ký hiệu của tiền tố SI và thừa số quy đổi quy định trong Bảng 3.
Bảng 3
Tên
Ký hiệu
Thừa số
Quốc tế
Việt Nam
Bội
yotta
yôtta
Y
1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10 24
zetta
zetta
Z
1 000 000 000 000 000 000 000 = 10 21
exa
exa
E
1 000 000 000 000 000 000 = 10 18
peta
peta
P
1 000 000 000 000 000 = 10 15
tera
tera
T
1 000 000 000 000 = 10 12
giga
giga
G
1 000 000 000 = 10 9
mega
mega
M
1 000 000 = 10 6
kilo
kilô
k
1 000 = 10 3
hecto
hectô
h
100 = 10 2
deca
deca
da
10 = 10 1
Ước
deci
deci
d
0,1 = 10 -1
centi
centi
c
0,01 = 10 ‑2
mili
mili
m
0,001 = 10 -3
micro
micrô
m
0,000 001 = 10 -6
nano
nanô
n
0,000 000 001 = 10 -9
pico
picô
p
0,000 000 000 001 = 10 -12
femto
femtô
f
0,000 000 000 000 001 = 10 -15
atto
attô
a
0,000 000 000 000 000 001 = 10 -18
zepto
zeptô
z
0,000 000 000 000 000 000 001 = 10 -21
yocto
yoctô
y
0,000 000 000 000 000 000 000 001 = 10 -24
c) Để thiết lập một (01) bội hoặc ước thập phân của đơn vị đo lường chính thức thuộc hệ đơn vị SI, chỉ được sử dụng một tiền tố SI đơn nhất để kết hợp với đơn vị đo lường này.
Ví dụ: nanômét: 1 nm hoặc 10 -9 m (không được viết: milimicrômét: mmm).
Trong đó: nanô là tên gọi; n là ký hiệu và 10 -9 là thừa số của tiền tố này.
Ghi chú: Quy định này không áp dụng khi kết hợp với đơn vị cơ bản kilôgam. Vì lý do lịch sử, kilôgam đã chứa một tiền tố là kilô của gam. Các ước hoặc bội thập phân của kilôgam được hình thành trên cơ sở kết hợp với tiền tố SI của gam.

Các đơn vị đo lường chính thức ngoài hệ đơn vị SI
Các đơn vị đo lường chính thức ngoài hệ đơn vị SI bao gồm:
1. Các đơn vị đo lường theo thông lệ quốc tế quy định tại Bảng 4.
Bảng 4
TT
Đại lượng
Đơn vị đo lường theo thông lệ
quốc tế
Giá trị
Ghi chú
Tên
Ký hiệu
Một (01) đơn vị đo lường theo thông lệ quốc tế
Chuyển đổi theo đơn vị đo lường thuộc hệ đơn vị SI
1
góc phẳng
độ
o
1 o
(p/180) rad
phút
'
1' = (1/60) o
(p/10 800) rad
giây
"
1" = (1/60)'
(p/648 000) rad
2
thể tích, dung tích
lít
L
hoặc l
1 L
1 dm 3
Được lập ước thập phân theo quy định tại khoản 3

Điều 7 Nghị định này.
3
thời gian
phút
min
1 min
60 s
giờ
h
1 h = 60 min
3 600 s
ngày
d
1 d = 24 h
86 400 s
4
khối lượng
tấn
t
1 t
1 000 kg
Được lập bội thập phân theo quy định tại khoản 3

Điều 7 Nghị định này.
đơn vị nguyên tử khối thống nhất
u
1 u
1,660 538 86.10 -27 kg
5
áp suất
bar
bar
1 bar
100 000 Pa
Được lập ước, bội thập phân theo quy định tại khoản 3

Điều 7 Nghị định này.
6
công, năng lượng
oát giờ
W.h
1 W.h
3 600 J
Được lập ước, bội thập phân theo quy định tại khoản 3

Điều 7 Nghị định này.
electronvôn
eV
1 eV
1,602 177.10 -19 J
Được lập ước, bội thập phân theo quy định tại khoản 3

Điều 7 Nghị định này.
7
quãng tần số
ôcta
octa
1 octa
lg 2 (f 2 /f 1 ) = lg 2 2
8
mức to
phôn
phon
1 phon
Tương ứng 1 dB. Đối với âm thanh đơn sắc 1 phon tương ứng với 1 dB ở tần số 1 kHz
9. Các đại lượng logarit
9.1
mức của đại lượng trường
nepe
Np
1 Np
ln (F/F o ) = ln e
ben
B
1 B
ln (F/F o )
= 2 lg10 1/2 B
deciben
dB
1 dB
1 dB = (1/10) B
9.2
mức của đại lượng công suất
nepe
Np
1 Np
(1/2) ln (P/P o )
= (1/2) lne 2
ben
B
1 B
(1/2) ln (P/P o )
= lg 10 B
deciben
dB
1 dB
1 dB = (1/10) B
2. Các đơn vị đo lường chuyên ngành đặc biệt quy định tại Bảng 5.
Bảng 5
TT
Đại lượng
Đơn vị đo lường chuyên ngành đặc biệt
Giá trị
Mục đích
sử dụng
Tên
Ký hiệu
Một (01) đơn vị đo lường chuyên ngành đặc biệt
Chuyển đổi theo đơn vị đo lường thuộc hệ đơn vị SI
1
diện tích
hécta
ha
1 ha
10 000 m 2
Chỉ dùng trong đo diện tích ruộng đất.
barn
b
1 b
10 -28 m 2
Chỉ dùng trong vật lý hạt nhân và nguyên tử
2
tần số
vòng trên giây
r/s
1 r/s
1 Hz
Chỉ dùng trong đo tần số các chuyển động quay.
vòng trên phút
r/min
1 r/min
1/60 Hz
Chỉ dùng trong đo tần số các chuyển động quay.
3
huyết áp
milimét thuỷ ngân
mmHg
1 mmHg
133,322 Pa
Chỉ dùng trong đo huyết áp
4
nhiệt lượng
calo
cal
1 cal
4,186 8 J
Chỉ dùng trong lĩnh vực thực phẩm
5
khối lượng
carat
ct
1 ct
0,2 g
Chỉ dùng đo, thể hiện khối lượng đá quý, ngọc trai
3. Các đơn vị đo lường được thiết lập trên cơ sở kết hợp từ các đơn vị đo lường quy định tại

Điều 7 (ví dụ: km/s); các đơn vị đo lường quy định tại khoản 1 Điều này (L/min); các đơn vị đo lường quy định tại

Điều 7 và tại khoản 1 Điều này (ví dụ kg/min).
4. Các đơn vị đo lường chưa quy định tại

Điều 7, khoản 1, khoản 2, khoản 3

Điều 8 Nghị định này nhưng được quốc tế thừa nhận.

Trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ
1. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về đơn vị đo lường chính thức theo các quy định tại Nghị định này.
2. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tổ chức thực hiện các nhiệm vụ sau:
a) Tổ chức thực hiện các quy định về đơn vị đo lường tại Nghị định này;
b) Nghiên cứu khoa học, đào tạo, hợp tác quốc tế liên quan đến đơn vị đo lường chính thức; thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến kiến thức liên quan đến việc áp dụng đơn vị đo lường chính thức quy định tại Nghị định này;
c) Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về đơn vị đo lường chính thức tại Nghị định này;
d) Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính bố trí ngân sách, tập trung đầu tư năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hệ thống chuẩn đo lường quốc gia.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành
1. Sử dụng và trình bày các đơn vị đo lường trong văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính theo các quy định về đơn vị đo lường chính thức tại Nghị định này.
2. Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc sử dụng phương tiện đo, trình bày kết quả đo, thể hiện giá trị đại lượng theo đơn vị đo lường trong các hoạt động thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, ngành mình theo các quy định về đơn vị đo lường chính thức tại Nghị định này.
3. Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ bố trí ngân sách, đầu tư năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hệ thống chuẩn đo lường do Bộ, ngành quản lý.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
1. Sử dụng và trình bày các đơn vị đo lường chính thức trong văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính theo các quy định về đơn vị đo lường chính thức tại Nghị định này.
2. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện các nhiệm vụ sau:
a) Chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong phạm vi địa phương thực hiện các quy định về đơn vị đo lường chính thức theo quy định tại Nghị định này;
b) Tổ chức hoạt động thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về đơn vị đo lường chính thức theo quy định tại Nghị định này trên địa bàn.
3. Bố trí ngân sách, đầu tư năng lực chuyên môn, cơ sở vật chất, kỹ thuật cho hệ thống chuẩn đo lường do địa phương quản lý.

Trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân
1. Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện các quy định về đơn vị đo lường chính thức tại Nghị định này khi sử dụng phương tiện đo, trình bày kết quả đo, thể hiện giá trị đại lượng theo đơn vị đo lường trong sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phương tiện đo thuộc diện phải kiểm định, khi ghi nhãn hàng hoá đóng gói sẵn theo định lượng thuộc diện phải kiểm tra theo quy định của Pháp lệnh Đo lường.
2. Trường hợp tổ chức, cá nhân nước ngoài nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam có yêu cầu về đơn vị đo lường khác với quy định tại Nghị định này được ghi trong hợp đồng mua bán hàng hóa và chịu trách nhiệm về yêu cầu của mình thì tổ chức, cá nhân xuất khẩu hàng hoá được thực hiện theo hợp đồng với điều kiện yêu cầu này không vi phạm pháp luật của nước nhập khẩu và các quy định khác của pháp luật Việt Nam.

Hiệu lực thi hành
1. Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo và thay thế Nghị định số 65/2001/NĐ-CP ngày 28 tháng 9 năm 2001 của Chính phủ ban hành Hệ thống đơn vị đo lường hợp pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Các sản phẩm, phương tiện đo ghi, khắc theo đơn vị đo lường thông dụng khác đã tồn tại trước thời điểm hiệu lực Nghị định này được tiếp tục sử dụng trong các trường hợp quy định tại khoản 1

Điều 3 Nghị định này.
3. Các kết quả đo được xác định trực tiếp bằng các phương tiện đo quy định tại khoản 2 Điều này nếu sử dụng cho các trường hợp quy định tại khoản 1

Điều 3 Nghị định này thì phải thực hiện chuyển đổi theo quy định tại

Điều 4 và trình bày theo quy định tại

Điều 6 Nghị định này.

Trách nhiệm thi hành
1. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị định này.
2. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này./.