QUYẾT ĐỊNH CỦA UBND TỈNH NGHỆ AN Về việc phê duyệt đề án hỗ trợ hộ nghèo xóa nhà ở dột nát, tạm bợ ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

Điều 1 . Phê duyệt đề án hỗ trợ hộ nghèo xóa nhà ở dột nát, tạm bợ, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Nghệ An lập, kèm theo quyết định này.

Điều 2 . Căn cứ nội dung đề án, giao Sở Lao động TB và XH chủ trì phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể liên quan, hướng dẫn triển khai thực hiện.

Điều 3 . Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký; Trong quá trình thực hiện nếu gặp vướng mắc giao Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tổng hợp ý kiến, tham mưu trình UBND tỉnh xử lý.
Các ông: Chánh văn phòng HĐND, UBND tỉnh; Giám đốc các Sở: Lao động - Thương binh và Xã hội, Kế hoạch - Đầu tư, Tài chính, Xây dựng; Thủ trưởng các ban, ngành, đoàn thể liên quan và Chủ tịch UBND các huyện, thành, thị căn cứ Quyết định thi hành.
T M. UBND TỈNH NGHỆ AN
CHỦ TỊCH
(Đã ký)
Nguyễn Thế Trung
ĐỀ ÁN
Chính sách hỗ trợ để xóa nhà ở dột nát, tạm bợ cho hộ nghèo
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 36/2004/QĐ- UB ngày 28 tháng 4 năm 2004 của UBND tỉnh Nghệ An)
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Xóa đói giảm nghèo là mục tiêu kinh tế - xã hội được Đảng và Nhà nước ta quan tâm sâu sắc.
Thời gian quạ, tỉnh ta đã đẩy mạnh công tác xóa đói giảm nghèo một cách toàn diện, đã làm giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo từ 19,75% năm 2000 xuống còn 12,15% năm 2003. Tuy nhiên, số lượng hộ nghèo của tỉnh vẫn còn lớn, trong đó có một bộ phận hộ gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tập trung nhiều là đồng bào dân tộc thiểu số ở các huyện miền núi.
Một trong những nội dung của chương trình xóa đói giảm nghèo là hỗ trợ để xóa nhà ở dột nát đảm bảo cho hộ nghèo đang là vấn đề rất lớn cần phải được tiếp tục tập trung giải quyết.
Đề án chính sách hỗ trợ xóa nhà dột nát tạm bợ cải thiện nhà ở cho hộ nghèo nhằm huy động mọi nguồn lực, và có cách làm sáng tạo với các giải pháp, chính sách phù hợp từ đó mà nâng cao hiệu quả của chương trình xóa đói giảm nghèo, đảm bảo xóa nghèo một cách bền vững, tiếp tục giảm nhanh tỷ lệ hộ nghèo theo tinh thần Nghị quyết số 10 ngày 24/4/2002 của Ban thường vụ Tỉnh ủy.
Thời gian áp dụng đề án: Trong 2 năm (2004-2005)
II.THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH NHÀ Ở CỦA HỘ NGHÈO
1.Kết quả thục hiện việc hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hộ nghèo thời gian qua
Trên cơ sở tổng họp báo cáo của các huyện, thành, thị từ năm 2000 đến cuối năm 2003 bằng nhiều nguồn lực và nhiều cách làm toàn tỉnh đã hỗ trợ cải thiện nhà ở cho 3.332 hộ gia đình nghèo. Trong đó: Xây dựng nhà mới cho 1.061 hộ, sửa chữa nhà tạm bợ cho 2.271 hộ.
Đối tượng các hộ gia đình nghèo được hỗ trợ cải thiện nhà ở bao gồm:
+ Hộ nghèo thuộc diện chính sách có công với cách mạng: 1.789 hộ
+ Hộ nghèo có người bị nhiễm chất độc hóa học trong chiến tranh: 20 hộ
+ Hộ nghèo thuộc đối tượng hưởng chính sách xã hội thường xuyên, bao gồm: người già cô đơn không nơi nương tựa, trẻ mồ côi, người bị tàn tật nặng có: 289 hộ.
+ Hộ nghèo khác: 1.234 hộ
Tổng số kinh phí hỗ trợ xây mới và sửa chữa nhà ở cho các hộ nghèo nói trên khoảng 25,201 tỷ đồng.
Kinh phí hỗ trợ chủ yếu huy động từ các nguồn đóng góp của cộng đồng, bao gồm:
+ Kinh phí được trích từ quỹ "đền ơn đáp nghĩa" dùng cho việc xây dựng và tu sửa nhà tình nghĩa cho hộ có công với cách mạng: 11,841 tỷ đồng.
+ Kinh phí trích từ quỹ "Vì người nghèo" hàng năm là: 6,8 tỷ đồng
+ Huy động từ nguồn đóng góp của các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội, các cơ quan, đơn vị doanh nghiệp và các nhà hảo tâm: 6,65 tỷ đồng.
Mức hỗ trợ kinh phí cho việc làm mới cũng như sửa chữa nhà ở cho các hộ nghèo ở những mức độ khác nhau, chủ yếu phụ thuộc vào khả năng huy động các nguồn kinh phí ở từng địa phương và vùng dân cư. Trong đó đối tượng được tập trung hỗ trợ là các hộ có công với cách mạng thông qua việc vận động xây dựng nhà tình nghĩa, với mức xây dựng mới bình quân từ 10 -12 triệu đồng và hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp từ 3 - 5 triệu đồng; Đối với hộ nghèo chủ yếu hỗ trợ sửa chữa, khắc phục tình trạng nhà tạm bợ dột nát mức bình quân từ 1,5 - 3 triệu đồng.
2.Thực trạng nhà ở của các hộ gia đình nghèo hiện nay:
Theo kết quả rà soát, tổng hợp báo cáo từ các huyện, thành, thị tính đến cuối năm 2003 toàn tỉnh đang có 20.802 hộ nghèo cần được hỗ trợ cải thiện nhà ở, chiếm 26,84% so với tổng số hộ nghèo. (Có biểu phụ lục kèm theo).
+ Số lượng các hộ nghèo có khó khản về nhà ở phân theo vùng như sau:
a)Vùng đồng bằng và đô thị: (9 đơn vị) thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, các huyện Hưng Nguyên, Nam Đàn, Nghi Lộc, Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Đô Lương có 5.683 hộ chiếm 14,5% so với tổng số hộ nghèo trong vùng.
b)Vùng miền núi thấp: (4 đơn vị) Thanh Chương, Tân Kỳ, Anh Sơn, Nghĩa Đàn có 4.642 hộ chiếm 27,8% so với tổng số hộ nghèo trong vùng.
c)Vùng miền núi cao (6 đơn vị): Quỳ Hợp , Quế Phong, Quỳ Châu, Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông.
Có 10.477 hộ chiếm 48,4% so với tổng số hộ nghèo trong vùng.
+ Phân theo ba nhóm đối tượng như sau: Trong tổng số 20.802 hộ nghèo khó khăn về nhà ở có:
a)Hộ thuộc diện chính sách có công với cách mạng: 753 hộ chiếm 3,06% so với tổng số hộ có nhu cầu về cải thiện nhà ở trong toàn tỉnh.
b)Hộ thuộc diện người già cô đơn không nơi nương tựa, trẻ mồ côi, người bị tàn tật nặng đang hưởng chính sách cứu trợ xã hội thường xuyên theo Nghị định 07/CP của Chính phủ: 2.776 hộ chiếm 13,34% so với tổng sô' hộ có nhu cầu cải thiện về nhà ở.
c)Hộ nghèo còn lại: 17.273 hộ chiếm 83,6% so với tổng số hộ có nhu cầu cải thiện về nhà ở.
3.Đánh giá chung
a) Về kết quả hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo:
Phong trào xây dựng quỹ "Đền ơn đáp nghĩa'' và quỹ "Vì người nghèo" phát triển ngày càng sâu rộng được các cấp, các ngành và các tầng lớp dân cư quan tâm ủng hộ đã thu được kết quả khá cao, tạo thêm nhiều nguồn lực cho việc tổ chức hỗ trợ cải thiện nhà ở cho các hộ gia đình chính sách và hộ nghèo;
Cấp ủy, chính quyền Mặt trận ở nhiều huyện, xã đã có nhận thức đúng đắn về vấn đề hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hộ nghèo, đã có các biện pháp chủ động trong tổ chức chỉ đạo, huy động các nguồn lực trên địa bàn cho công tác này một cách có hiệu quả mà tập trung cao là năm 2003. Cho đến nay một số huyện nhờ sự nỗ lực tích cực đã giải quyết được khá tốt tình trạng nhà ở tạm bợ, dột nát cho hộ gia đình chính sách người có công và hộ nghèo như: Quỳnh Lưu, Yên Thành, Nam Đàn, Diễn Châu, Thị xã Cửa Lò, Đô Lương, Nghi Lộc, thành phố Vinh, Anh Sơn, Nghĩa Đàn. Một sô' ngành có đóng góp tích cực như: Bưu điện Nghệ An, Ngân hàng Nông nghiệp phát triển nông thôn, Công ty cổ phần XNK Thủ công mỹ nghệ...
Tuy vậy, phong trào "Vì người nghèo" vận động hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hộ nghèo chưa thật sự phát triển rộng khắp trong toàn tỉnh và trong các tầng lớp dân cư. Nguồn lực huy động chủ yếu dựa vào sự đóng góp của cộng đồng, nhiều cơ quan, doanh nghiệp có khả năng nhưng chưa tích cực tham gia và nguồn ngân sách hỗ trợ từ các cấp còn rất thấp. Mức hỗ trợ và phương thức còn chưa thống nhất. Kinh nghiệm được rút ra đối với công tác này là ở đâu được Cấp ủy, chính quyền quan tâm chỉ đạo, có biện pháp huy động phù hợp được sự tham gia chủ động tích cực của Mặt trận, đoàn thể, các ngành, các cơ quan đơn vị và tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lóp dân cư để cộng đồng hưởng ứng tích cực và bản thân hộ nghèo tự chủ vươn lên thì phong trào và hiệu quả đạt được càng cao.
b) Khó khăn tồn tại và nguyên nhân:
Số hộ nghèo khó khăn về nhà ở còn nhiều và tập trung chủ yếu ở vùng miền núi cao, địa hình chia cắt, giao thông đi lại không thuận lợi. Trong khi đó điều kiện kinh tế - xã hội lại khó khăn làm hạn chế nhiều đến việc huy động nguồn lực để trợ giúp cũng như tổ chức triển khai thực hiện. Mặt khác thông qua kết quả rà soát thống kê từ các địa phương cơ sở cho thấy đại bộ phận các hộ nghèo có khó khăn về nhà ở sống chủ yếu bằng nghề nông hoặc đi làm thuê, việc làm không ổn định, thu nhập thấp, không có tích lũy. Khả năng tự cải thiện điều kiện nhà ở là rất khó, nếu không có các biện pháp hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng.
Nguyên nhân của những khó khăn tồn tại là:
Tỉnh ta vốn là một tỉnh nghèo, có cơ cấu dân cư thuộc vùng miền núi và đồng bào dân tộc ít người chiếm tỷ lệ lớn (46 vạn đồng bào dân tộc ít người; 1,2 triệu người ở 10 huyện miền núi) hậu quả của các cuộc chiến tranh còn nặng nề (Với gần 10 vạn người có công với cách mạng); Thu ngân sách chưa đủ chi cho yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, đặc biệt là cấp cơ sở về vấn đề hỗ trợ cải thiện nhà ở cho hộ nghèo còn chưa đúng mức. Vì vậy mà chưa có kế hoạch và các biện pháp tập trung sự chỉ đạo tích cực đối với công tác này.
Phong trào vận động đóng góp xây dựng quỹ "Vì người nghèo" phát triển chưa đều và rộng khắp trong các ngành, các cấp, các cơ quan đơn vị và các địa bàn dân cư. Chưa có các hình thức vận động phong phú phù hợp với khả năng đóng góp của nhân dân ở từng địa bàn và các cơ quan tổ chức nên kết quả đạt được chưa cao.
Một số địa phương cơ sở chưa chú trọng đến công tác tuyên truyền vận động tổ chức huy động nguồn lực tại chỗ, động viên sự cố gắng vươn lên của các hộ nghèo trong việc cải thiện nhà ở. Còn nặng tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng nên kết quả đạt thấp.
III.QUAN ĐIỂM,