THÔNG TƯ Quy định hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho tổ chức tài chính vi mô

Phạm vi điều chỉnh
Thông tư này quy định về các tài khoản kế toán cấp 2, cấp 3; phương pháp hạch toán trên các tài khoản thuộc hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho các tổ chức tài chính vi mô.

Đối tượng áp dụng
Đối tượng áp dụng của Thông tư này là các tổ chức tài chính vi mô (sau đây gọi tắt là TCTCVM) được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

Phương pháp hạch toán, kế toán
1. Phương pháp mở và hạch toán trên các tài khoản:
a) TCTCVM được mở thêm các tài khoản cấp 4 và các tài khoản cấp 5 đối với những tài khoản quy định Phụ lục 01 ban hành kèm theo Thông tư này nhằm phục vụ yêu cầu quản lý nghiệp vụ của TCTCVM nhưng phải phù hợp với nội dung, kết cấu và phương pháp hạch toán của các tài khoản tổng hợp tương ứng.
TCTCVM chỉ được mở và sử dụng các tài khoản quy định tại Thông tư này khi đã có cơ chế nghiệp vụ và theo đúng nội dung được cấp giấy phép hoạt động;
b) Việc hạch toán trên các tài khoản trong bảng được tiến hành theo phương pháp ghi sổ kép (Nợ - Có). Tính chất số dư của các tài khoản được quy định tại phần nội dung hạch toán các tài khoản.
Khi lập bảng cân đối tài khoản kế toán tháng và năm, các TCTCVM phải phản ánh đầy đủ và đúng tính chất số dư của các loại tài khoản nói trên (đối với tài khoản thuộc tài sản Có và tài khoản thuộc tài sản Nợ) và không được bù trừ giữa hai số dư Nợ - Có (đối với tài khoản thuộc tài sản Nợ - Có);
c) Việc hạch toán trên các tài khoản ngoài bảng được tiến hành theo phương pháp ghi sổ đơn (Nợ - Có - Số dư Nợ).
2. Về mở và sử dụng tài khoản chi tiết:
a) TCTCVM được lựa chọn mở tài khoản chi tiết theo quy định tại Thông tư này hoặc mở tài khoản chi tiết phù hợp với ứng dụng công nghệ thông tin và theo yêu cầu quản lý của TCTCVM;
b) Việc mở tài khoản chi tiết phải đảm bảo:
Ghi chép, theo dõi và lưu trữ thông tin chi tiết theo từng đối tượng kế toán cụ thể trong đơn vị kế toán làm căn cứ phản ánh, kiểm tra đối chiếu với tài khoản tổng hợp chính xác, kịp thời và đầy đủ theo quy định của pháp luật kế toán;
Xử lý hạch toán các nghiệp vụ phát sinh theo đúng quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán;
Lập, gửi các loại báo cáo chi tiết theo từng đối tượng kế toán cụ thể theo quy định của Nhà nước và NHNN;
c) Trường hợp TCTCVM lựa chọn mở tài khoản chi tiết theo quy định tại Thông tư này, TCTCVM thực hiện như sau:
Tài khoản chi tiết (tiểu khoản) dùng để theo dõi phản ánh chi tiết các đối tượng hạch toán của tài khoản tổng hợp. Nội dung tài khoản chi tiết thực hiện theo quy định tại phần nội dung hạch toán các tài khoản.
Cách ghi số hiệu tài khoản chi tiết: Số hiệu tài khoản chi tiết gồm có 2 phần:
+

Tài khoản 301- Tài sản cố định hữu hình
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng, giảm toàn bộ tài sản cố định (TSCĐ) hữu hình của TCTCVM theo nguyên giá.
Hạch toán tài khoản này thực hiện theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03- Tài sản cố định hữu hình. Việc quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ thực hiện theo cơ chế tài chính do Bộ Tài chính ban hành, cụ thể:
a) TSCĐ hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất do TCTCVM nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc hoạt động khác phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.
Những TSCĐ có kết cấu độc lập hoặc nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau thành một hệ thống để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định, nếu thiếu bất kỳ một bộ phận nào trong đó thì cả hệ thống không thể hoạt động được, nếu thỏa mãn đồng thời cả bốn tiêu chuẩn dưới đây thì được coi là TSCĐ:
Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó;
Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy;
Có thời gian sử dụng trên 1 năm trở lên;
Có giá trị theo quy định hiện hành.
Trường hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau, trong đó mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và nếu thiếu một bộ phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện được chức năng hoạt động chính của nó nhưng do yêu cầu quản lý, sử dụng TSCĐ đòi hỏi phải quản lý riêng từng bộ phận tài sản và mỗi bộ phận tài sản đó nếu cùng thỏa mãn đồng thời bốn tiêu chuẩn của TSCĐ thì được coi là một TSCĐ hữu hình độc lập;
b) Giá trị TSCĐ phản ánh trên tài khoản 301 “Tài sản cố định hữu hình” theo nguyên giá. Kế toán phải theo dõi chi tiết nguyên giá của từng loại và từng TSCĐ. Nguyên giá TSCĐ được xác định như sau:
Nguyên giá TSCĐ hữu hình do mua sắm bao gồm: Giá mua (trừ các khoản được chiết khấu thương mại, giảm giá), các khoản thuế (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại) và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như chi phí chuẩn bị mặt bằng, chi phí vận chuyển và bốc xếp ban đầu, chi phí lắp đặt, chạy thử (trừ (-) các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử), chi phí chuyên gia và các chi phí liên quan trực tiếp khác. Chi phí lãi vay phát sinh khi mua sắm TSCĐ đã hoàn thiện (TSCĐ sử dụng được ngay mà không cần qua quá trình lắp đặt, chạy thử đầu tư xây dựng) không được vốn hóa vào nguyên giá TSCĐ.
+ Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm được thanh toán theo phương thức trả chậm: Là giá mua trả tiền ngay tại thời điểm mua cộng các chi phí liên quan trực tiếp tính đến thời điểm đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng (không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại). Khoản chênh lệch giữa giá mua trả chậm và giá mua trả tiền ngay được phân bổ dần vào chi phí sản xuất, kinh doanh theo kỳ hạn thanh toán.
+ Nguyên giá TSCĐ là bất động sản: Khi mua sắm bất động sản, đơn vị phải tách riêng giá trị quyền sử dụng đất và tài sản trên đất theo quy định của pháp luật.

Tài khoản 302- Tài sản cố định vô hình
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng, giảm toàn bộ TSCĐ vô hình của TCTCVM theo nguyên giá.
Hạch toán tài khoản này thực hiện theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04 - Tài sản cố định vô hình. Việc quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ thực hiện theo cơ chế tài chính do Bộ Tài chính ban hành, cụ thể:
a) TSCĐ vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị, do TCTCVM nắm giữ sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tượng khác thuê và phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình. Khi một tài sản vô hình được thỏa mãn đồng thời 4 tiêu chuẩn quy định tại điểm a khoản 1

Điều 13 Thông tư này thì được xác định là TSCĐ vô hình;
b) Giá trị TSCĐ phản ánh trên tài khoản 302 “Tài sản cố định vô hình” theo nguyên giá. Kế toán phải theo dõi chi tiết nguyên giá của từng loại và từng TSCĐ vô hình. Nguyên giá TSCĐ vô hình được xác định như sau:
Nguyên giá của TSCĐ vô hình là toàn bộ các chi phí mà TCTCVM phải bỏ ra để có được TSCĐ vô hình tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào sử dụng theo dự kiến.
Nguyên giá của TSCĐ vô hình do mua sắm trả tiền ngay, mua dưới hình thức thanh toán trả chậm, trả góp, mua dưới hình thức trao đổi, TSCĐ vô hình được cho, được biếu, tặng, nhận vốn góp liên doanh, nhận lại vốn góp, do phát hiện thừa.... được xác định tương tự như TSCĐ hữu hình.
Nguyên giá TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất là số tiền đã trả để có được quyền sử dụng đất hợp pháp (gồm chi phí đã trả cho tổ chức, cá nhân chuyển nhượng hoặc chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng, san lấp mặt bằng, lệ phí trước bạ...) hoặc theo thỏa thuận của các bên khi góp vốn. Việc xác định TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất phải tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan.
Chi phí phát sinh đem lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho TCTCVM gồm: chi phí thành lập TCTCVM, chi phí đào tạo nhân viên, chi phí quảng cáo phát sinh trong giai đoạn trước hoạt động của TCTCVM mới thành lập, chi phí chuyển dịch địa điểm được ghi nhận là chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ theo quy định hiện hành mà không ghi nhận là TSCĐ vô hình.
Chi phí liên quan đến TSCĐ vô hình phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ, trừ khi thỏa mãn đồng thời 2 điều kiện sau thì được ghi tăng nguyên giá TSCĐ vô hình:
+ Chi phí phát sinh có khả năng làm cho TSCĐ tạo ra lợi ích kinh tế trong tương lai nhiều hơn mức hoạt động được đánh giá ban đầu;
+ Chi phí được xác định một cách chắc chắn và gắn liền với TSCĐ vô hình cụ thể;
c) Việc tính và trích khấu hao TSCĐ được thực hiện theo quy định của pháp luật;
d) Các trường hợp thay đổi nguyên giá TSCĐ vô hình; tăng, giảm, nhượng bán thanh lý, phát hiện thừa, thiếu khi kiểm kê được thực hiện theo quy định về TSCĐ hữu hình.
đ) TSCĐ vô hình phải được theo dõi chi tiết cho từng đối tượng ghi TSCĐ, theo từng loại TSCĐ vô hình và địa điểm bảo quản, sử dụng, quản lý TSCĐ vô hình trên “Sổ Tài sản cố định”.
2. Tài khoản 302 có các tài khoản cấp 2 sau:
3021- Quyền sử dụng đất
3022

Tài khoản 303- Tài sản cố định thuê tài chính
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến động tăng, giảm toàn bộ TSCĐ thuê tài chính của TCTCVM theo nguyên giá;
b) Hạch toán tài khoản này thực hiện theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 06 - Thuê tài sản:
Thuê tài chính: Là hình thức thuê tài sản mà bên cho thuê có sự chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản cho bên thuê. Quyền sở hữu tài sản có thể chuyển giao vào cuối thời hạn thuê.
Các trường hợp thường dẫn đến hợp đồng thuê tài chính là:
+ Bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên thuê khi hết thời hạn thuê;
+ Tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, bên thuê có quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê với mức giá ước tính thấp hơn giá trị hợp lý vào cuối thời hạn thuê;
+ Thời hạn thuê tài sản tối thiểu phải chiếm phần lớn thời gian sử dụng kinh tế của tài sản cho dù không có sự chuyển giao quyền sở hữu;
+ Tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu chiếm phần lớn (tương đương) giá trị hợp lý của tài sản thuê;
+ Tài sản thuê thuộc loại chuyên dùng mà chỉ có bên thuê có khả năng sử dụng không cần có sự thay đổi, sửa chữa lớn nào.
Hợp đồng thuê tài sản được coi là hợp đồng thuê tài chính nếu thỏa mãn ít nhất một trong ba (3) điều kiện sau:
+ Nếu bên thuê hủy hợp đồng và đền bù tổn thất phát sinh liên quan đến việc hủy hợp đồng cho bên cho thuê;
+ Thu nhập hoặc tổn thất do sự thay đổi giá trị hợp lý của giá trị còn lại của tài sản thuê gắn với bên thuê;
+ Bên thuê có khả năng tiếp tục thuê lại tài sản sau khi hết hạn hợp đồng thuê với tiền thuê thấp hơn giá thuê thị trường. Riêng trường hợp thuê tài sản là quyền sử dụng đất thì thường được phân loại là thuê hoạt động;
c) TSCĐ thuê tài chính là những TSCĐ chưa thuộc quyền sở hữu của TCTCVM nhưng TCTCVM có nghĩa vụ và trách nhiệm quản lý và sử dụng như tài sản của TCTCVM;
d) Giá trị TSCĐ thuê tài chính phản ánh trên tài khoản 303 “Tài sản cố định thuê tài chính” theo nguyên giá. Kế toán phải theo dõi chi tiết nguyên giá của từng loại và từng TSCĐ thuê tài chính. Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính được xác định như sau:
Nguyên giá của TSCĐ thuê tài chính được ghi nhận bằng giá trị hợp lý của tài sản thuê hoặc là giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu (trường hợp giá trị hợp lý cao hơn giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu) cộng với các chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu liên quan đến hoạt động thuê tài chính. Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ thì giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu không bao gồm số thuế GTGT phải trả cho bên cho thuê.
Khi tính giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu cho việc thuê tài sản, TCTCVM có thể sử dụng tỷ lệ lãi suất ngầm định, tỷ lệ lãi suất được ghi trong hợp đồng thuê hoặc tỷ lệ lãi suất biên đi vay của bên thuê.
Số thuế GTGT đầu vào của tài sản thuê tài chính không được khấu trừ được hạch toán như sau:
+ Nếu thuế GTGT đầu vào được thanh toán một lần ngay tại thời điểm ghi nhận tài sản thuê thì nguyên giá tài sản thuê bao gồm cả thuế GTGT;
+ Nếu thuế GTGT đầu vào được thanh toán từng kỳ thì được ghi vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ phù hợp với khoản mục chi phí khấu hao của tài sản thuê tài chính.
Khoản nợ thuê tài chính phản ánh trên tài khoản thuộc khoản mục nợ phải trả không bao gồm thuế GTGT đầu vào.
Không phản ánh vào tài khoản này giá trị của TSCĐ thuê hoạt động;
e) Việc tính và trích khấu hao TSCĐ được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
Đối với TSCĐ thuê tài chính, định kỳ, bên thuê có trách nhiệm tính, trích khấu hao TSCĐ vào chi phí hoạt động, kinh doanh trên cơ sở áp dụng chính sách khấu hao nhất quán với chính sách khấu hao của tài sản cùng loại thuộc sở hữu của TCTCVM. Nếu không chắc chắn là sẽ có quyền sở hữu tài sản thuê khi hết hạn hợp đồng thuê thì tài sản thuê sẽ được khấu hao theo thời hạn thuê nếu thời hạn thuê ngắn hơn thời gian sử dụng hữu ích của tài sản thuê;
g) TSCĐ thuê tài chính phải được theo dõi chi tiết cho từng đối tượng ghi TSCĐ, theo từng loại TSCĐ thuê tài chính và địa điểm bảo quản, sử dụng, quản lý TSCĐ thuê tài chính trên “Sổ Tài sản cố định”.
2. Tài khoản 303 có các tài khoản cấp 2 sau:
3031- Tài sản cố định hữu hình thuê tài chính
3032- Tài sản cố định vô hình thuê tài chính
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 303:
Bên Nợ: - Nguyên giá TSCĐ đi thuê tài chính tăng.
Bên Có: - Nguyên giá TSCĐ đi thuê tài chính giảm do chuyển trả lại cho bên cho thuê khi hết hạn hợp đồng hoặc mua lại thành TSCĐ của TCTCVM.
Số dư bên Nợ: - Nguyên giá TSCĐ đi thuê tài chính hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại TSCĐ đi thuê tài chính.

Tài khoản 305- Hao mòn tài sản cố định
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình tăng, giảm giá trị hao mòn và giá trị hao mòn luỹ kế của các loại TSCĐ trong quá trình sử dụng do trích khấu hao TSCĐ và những khoản tăng, giảm hao mòn khác của TSCĐ;
b) Về nguyên tắc, mọi TSCĐ của TCTCVM có liên quan đến hoạt động kinh doanh (gồm cả tài sản chưa dùng, không cần dùng, chờ thanh lý) đều phải trích khấu hao theo quy định hiện hành. Khấu hao TSCĐ dùng trong hoạt động kinh doanh hạch toán vào chi phí kinh doanh trong kỳ; khấu hao TSCĐ chưa dùng, không cần dùng, chờ thanh lý hạch toán vào chi phí khác. Các trường hợp đặc biệt không phải trích khấu hao, TCTCVM phải thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành. Đối với TSCĐ dùng cho hoạt động dự án hoặc dùng vào mục đích phúc lợi thì không phải trích khấu hao tính vào chi phí kinh doanh mà chỉ tính hao mòn TSCĐ và hạch toán giảm nguồn hình thành TSCĐ đó;
c) Căn cứ vào quy định của pháp luật và yêu cầu quản lý của TCTCVM để lựa chọn 1 trong các phương pháp tính, trích khấu hao theo quy định của pháp luật phù hợp cho từng TSCĐ nhằm kích thích sự phát triển kinh doanh, đảm bảo việc thu hồi vốn nhanh, đầy đủ và phù hợp với khả năng trang trải chi phí của TCTCVM;
Phương pháp khấu hao được áp dụng cho từng TSCĐ phải được thực hiện nhất quán và có thể được thay đổi khi có sự thay đổi đáng kể cách thức thu hồi lợi ích kinh tế của TSCĐ.
d) Thời gian khấu hao và phương pháp khấu hao TSCĐ phải được xem xét lại ít nhất là vào cuối mỗi năm tài chính. Nếu thời gian sử dụng hữu ích ước tính của tài sản khác biệt lớn so với các ước tính trước đó thì thời gian khấu hao phải được thay đổi tương ứng. Phương pháp khấu hao TSCĐ được thay đổi khi có sự thay đổi đáng kể cách thức ước tính thu hồi lợi ích kinh tế của TSCĐ. Trường hợp này, phải điều chỉnh chi phí khấu hao cho năm hiện hành và các năm tiếp theo, và được thuyết minh trong Báo cáo tài chính;
đ) Đối với các TSCĐ đã khấu hao hết (đã thu hồi đủ vốn), nhưng vẫn còn sử dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh thì không được tiếp tục trích khấu hao. Các TSCĐ chưa tính đủ khấu hao (chưa thu hồi đủ vốn) mà đã hư hỏng, cần thanh lý, thì phải xác định nguyên nhân, trách nhiệm của tập thể, cá nhân để xử lý bồi thường và phần giá trị còn lại của TSCĐ chưa thu hồi, không được bồi thường phải được bù đắp bằng số thu do thanh lý của chính TSCĐ đó, số tiền bồi thường do lãnh đạo TCTCVM quyết định;
e) Đối với TSCĐ vô hình, phải tuỳ thời gian phát huy hiệu quả để trích khấu hao tính từ khi TSCĐ được đưa vào sử dụng (theo hợp đồng, cam kết hoặc theo quyết định của cấp có thẩm quyền). Riêng đối với TSCĐ vô hình là quyền sử dụng đất thì chỉ trích khấu hao đối với quyền sử dụng đất xác định được thời hạn sử dụng, nếu không xác định được thời gian sử dụng thì không trích khấu hao;
g) Đối với TSCĐ thuê tài chính, trong quá trình sử dụng bên đi thuê phải trích khấu hao trong thời gian thuê theo hợp đồng tính vào chi phí, đảm bảo thu hồi đủ vốn.
2. Tài khoản 305 có các tài khoản cấp 2 sau:
3051- Hao mòn tài sản cố định hữu hình
3052- Hao mòn tài sản cố định vô hình
3053- Hao mòn tài sản cố định đi thuê tài chính
3. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 305:
Bên Nợ: - Giá trị hao mòn TSCĐ giảm do TSCĐ thanh lý, nhượng bán, điều động cho đơn vị khác, góp vốn đầu tư vào đơn vị khác.
Bên Có: - Giá trị hao mòn TSCĐ tăng do trích khấu hao TSCĐ.
Số dư bên Có: - Giá trị hao mòn luỹ kế của TSCĐ hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại TSCĐ hao mòn.

Tài khoản 311- Công cụ, dụng cụ
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh trị giá hiện có và tình hình biến động tăng, giảm các loại công cụ, dụng cụ của TCTCVM. Công cụ, dụng cụ là những tư liệu lao động không có đủ các tiêu chuẩn về giá trị, thời gian sử dụng quy định đối với TSCĐ;
b) Kế toán nhập, xuất, tồn kho công cụ, dụng cụ trên Tài khoản 311 được thực hiện theo giá gốc. Nguyên tắc xác định giá gốc nhập kho công cụ, dụng cụ được thực hiện như quy định trong chuẩn mực “hàng tồn kho”:
Giá gốc của công cụ, dụng cụ mua vào được xác định là giá mua ghi trên hóa đơn, các khoản thuế không được hoàn lại và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến công cụ, dụng cụ mua vào (nếu có). Việc tính giá xuất kho trong kỳ được thực hiện theo phương pháp giá thực tế đích danh hoặc Phương pháp bình quân gia quyền. TCTCVM lựa chọn phương pháp tính giá nào thì phải đảm bảo tính nhất quán trong cả niên độ kế toán;
c) Đối với các công cụ, dụng cụ có giá trị nhỏ khi xuất dùng cho kinh doanh, TCTCVM ghi nhận toàn bộ một lần vào chi phí quản lý;
d) Trường hợp công cụ, dụng cụ có giá trị lớn, liên quan đến hoạt động kinh doanh trong nhiều kỳ kế toán thì được ghi nhận vào Tài khoản 3813 “Chi phí chờ phân bổ” và phân bổ dần vào chi phí trong kỳ.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 311:
Bên Nợ: - Trị giá thực tế của công cụ, dụng cụ nhập kho.
Trị giá thực tế của công cụ, dụng cụ thừa phát hiện khi kiểm kê.
Bên Có: - Trị giá thực tế của công cụ, dụng cụ xuất kho sử dụng cho hoạt động kinh doanh.
Chiết khấu thương mại khi mua công cụ, dụng cụ được hưởng.
Trị giá công cụ, dụng cụ trả lại cho người bán hoặc được người bán giảm giá.
Trị giá công cụ, dụng cụ thiếu phát hiện trong kiểm kê.
Số dư bên Nợ: - Trị giá thực tế của công cụ, dụng cụ tồn kho hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng nhóm hoặc từng loại công cụ, dụng cụ.

Tài khoản 313- Vật liệu
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh trị giá hiện có và tình hình biến động tăng, giảm của các loại vật liệu của TCTCVM. Vật liệu là những đối tượng lao động dùng cho hoạt động kinh doanh của TCTCVM như giấy tờ in, văn phòng phẩm và các vật rẻ tiền mau hỏng khác;
b) Kế toán nhập, xuất, tồn kho vật liệu trên Tài khoản 313 được thực hiện theo giá gốc. Nguyên tắc xác định giá gốc nhập kho công cụ, dụng cụ được thực hiện như quy định trong chuẩn mực “hàng tồn kho”:
Giá gốc của vật liệu mua vào được xác định là giá mua ghi trên hóa đơn, các khoản thuế không được hoàn lại và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến vật liệu mua vào (nếu có). Việc tính giá xuất kho trong kỳ được thực hiện theo phương pháp giá thực tế đích danh hoặc Phương pháp bình quân gia quyền. TCTCVM lựa chọn phương pháp tính giá nào thì phải đảm bảo tính nhất quán trong cả niên độ kế toán;
c) Không phản ánh vào tài khoản này đối với vật liệu không thuộc quyền sở hữu của TCTCVM như vật liệu nhận giữ hộ,...
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 313:
Bên Nợ: - Trị giá thực tế của vật liệu nhập kho.
Trị giá vật liệu thừa phát hiện khi kiểm kê.
Bên Có: - Trị giá thực tế của nguyên liệu, vật liệu xuất kho dùng vào kinh doanh.
Trị giá vật liệu trả lại người bán hoặc được giảm giá hàng mua.
Chiết khấu thương mại vật liệu khi mua được hưởng.
Trị giá vật liệu thiếu mất phát hiện khi kiểm kê.
Số dư bên Nợ: - Trị giá thực tế của vật liệu tồn kho hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng nhóm hoặc từng loại vật liệu.

Tài khoản 321- Xây dựng cơ bản dở dang
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh chi phí thực hiện các dự án đầu tư XDCB (bao gồm chi phí mua sắm mới TSCĐ, xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo, mở rộng công trình) và tình hình quyết toán dự án đầu tư XDCB. Tài khoản này chỉ sử dụng trong thời gian tiến hành XDCB để phản ánh các vật liệu, dụng cụ và thiết bị dùng cho XDCB;
b) Chi phí thực hiện các dự án đầu tư XDCB là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo, mở rộng hay trang bị lại kỹ thuật công trình. Chi phí đầu tư XDCB được xác định trên cơ sở khối lượng công việc, hệ thống định mức, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và các chế độ chính sách của Nhà nước, đồng thời phải phù hợp những yếu tố khách quan của thị trường trong từng thời kỳ và được thực hiện theo quy chế về quản lý đầu tư XDCB. Chi phí đầu tư XDCB, bao gồm:
Chi phí xây dựng;
Chi phí thiết bị;
Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;
Chi phí quản lý dự án;
Chi phí tư vấn đầu tư xây dựng;
Chi phí khác.
Tài khoản 321 được mở chi tiết theo từng công trình, hạng mục công trình và ở mỗi hạng mục công trình phải được hạch toán chi tiết từng nội dung chi phí đầu tư XDCB và được theo dõi lũy kế kể từ khi khởi công đến khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng;
c) Trường hợp dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng quyết toán dự án chưa được duyệt thì TCTCVM căn cứ vào chi phí đầu tư xây dựng thực tế để hạch toán tăng nguyên giá TSCĐ theo giá tạm tính để trích khấu hao. Sau khi quyết toán vốn đầu tư XDCB được duyệt, nếu có chênh lệch so với giá trị TSCĐ đã tạm tính thì kế toán điều chỉnh tăng, giảm vào nguyên giá TSCĐ;
d) Chi phí sửa chữa, bảo dưỡng, duy trì cho TSCĐ hoạt động bình thường được hạch toán trực tiếp vào chi phí kinh doanh trong kỳ. Đối với các TSCĐ theo yêu cầu kỹ thuật phải sửa chữa, bảo trì, duy tu định kỳ, kế toán được trích lập dự phòng phải trả và tính trước vào chi phí kinh doanh để có nguồn trang trải khi việc sửa chữa phát sinh;
đ) Trường hợp dự án đầu tư bị hủy bỏ, TCTCVM phải tiến hành thanh lý và thu hồi các chi phí đã phát sinh của dự án.

Tài khoản 519- Các khoản thanh toán nội bộ
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thanh toán trong nội bộ TCTCVM như: Số vốn điều chuyển đi, đến giữa Hội Sở chính của TCTCVM với các đơn vị trực thuộc; Các khoản thu hộ, chi hộ hoặc thanh toán khác giữa các đơn vị trong cùng hệ thống TCTCVM phát sinh trong quá trình giao dịch;
b) Tài khoản 519- “Các khoản thanh toán nội bộ” được hạch toán chi tiết cho từng đơn vị trực thuộc.
2. Tài khoản 519 có các tài khoản cấp 2 sau:
Tài khoản 5191- Điều chuyển vốn
Tài khoản này dùng để hạch toán số vốn điều chuyển đi, điều chuyển đến giữa Hội Sở chính của TCTCVM với các đơn vị trực thuộc trong cùng TCTCVM.
Bên Nợ: - Số vốn điều chuyển đi.
Bên Có: - Số vốn điều chuyển đến.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số chênh lệch số vốn điều chuyển đi lớn hơn số vốn điều chuyển đến.
Số dư bên Có: - Phản ánh số chênh lệch số vốn điều chuyển đến lớn hơn số vốn điều chuyển đi.
Hạch toán chi tiết:
Tại Hội Sở chính của TCTCVM: Mở tài khoản chi tiết theo từng đơn vị trực thuộc có quan hệ điều chuyển vốn.
Tại các đơn vị trực thuộc trong cùng TCTCVM: Mở 1 tài khoản chi tiết (Hội Sở chính).
Tài khoản 5199- Thanh toán khác
Các tài khoản này dùng để hạch toán các khoản thu hộ, chi hộ hoặc thanh toán khác (ngoài những khoản điều chuyển vốn đã hạch toán 5191) giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng TCTCVM phát sinh trong quá trình giao dịch.
Bên Nợ: - Số tiền đã chi hộ các đơn vị khác.
Bên Có : - Số tiền đã thu hộ cho các đơn vị khác.
Số tiền các đơn vị khác trả.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền còn phải thu các đơn vị khác.
Số dư bên Có: - Phản ánh số tiền còn phải trả cho các đơn vị khác.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng đơn vị có quan hệ thanh toán.

Tài khoản 601- Vốn đầu tư của chủ sở hữu
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình tăng, giảm vốn đầu tư của chủ sở hữu;
b) Vốn chủ sở hữu bao gồm:
Vốn chủ sở hữu của TCTCVM;
Các khoản được bổ sung từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp;
Các khoản viện trợ không hoàn lại, các khoản vốn được cơ quan có thẩm quyền cho phép ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu;
c) TCTCVM chỉ hạch toán vào Tài khoản 601- “Vốn đầu tư của chủ sở hữu” theo số vốn thực tế chủ sở hữu đã góp, không được ghi nhận theo số cam kết, số phải thu của các chủ sở hữu;
d) TCTCVM phải tổ chức hạch toán chi tiết vốn đầu tư của chủ sở hữu theo từng nguồn hình thành vốn và theo dõi chi tiết cho từng tổ chức, từng cá nhân tham gia góp vốn;
đ) TCTCVM ghi giảm vốn đầu tư của chủ sở hữu khi:
TCTCVM nộp trả vốn cho Ngân sách Nhà nước hoặc bị điều động vốn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền;
Trả lại vốn cho các chủ sở hữu theo quy định của pháp luật;
Giải thể, chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật;
Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
2. Tài khoản 601 có các tài khoản cấp 2 sau:
Tài khoản 6011- Vốn điều lệ
Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình tăng, giảm vốn điều lệ của TCTCVM.
Bên Nợ: - Vốn điều lệ của TCTCVM giảm.
Bên Có: - Vốn điều lệ của TCTCVM tăng.
Số dư bên Có: - Phản ánh vốn điều lệ hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.
Ngoài sổ tài khoản chi tiết, các TCTCVM mở thêm sổ theo dõi danh sách các thành viên góp vốn và số tiền góp.
Tài khoản 6019- Vốn khác
Tài khoản này mở tại Hội Sở chính của TCTCVM dùng để phản ánh các vốn khác của TCTCVM được hình thành trong quá trình hoạt động theo chế độ quy định (bao gồm cả vốn tài trợ theo quy định của pháp luật được phép ghi vào khoản mục vốn chủ sở hữu của TCTCVM, không thuộc khoản mục vốn điều lệ). Việc ghi nhận vào tài khoản này, TCTCVM phải tuân thủ các quy định về chế độ tài chính, luật thuế và pháp luật liên quan.
Tài khoản 6019 có các tài khoản cấp 3 sau:
60191- Vốn tài trợ
60199- Vốn khác
Bên Nợ: - Số vốn đã sử dụng.
Bên Có: - Số vốn được hình thành.
Số dư bên Có: - Phản ánh số vốn khác hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại vốn.

Tài khoản 611- Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm quỹ dự trữ để bổ sung vốn điều lệ của TCTCVM;
b) Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ được trích lập từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp và được sử dụng để bổ sung vốn điều lệ, vốn được cấp của TCTCVM;
c) Việc trích và sử dụng quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ phải theo chính sách tài chính hiện hành đối với TCTCVM.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 611:
Bên Nợ: - Tình hình sử dụng Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ.
Bên Có: - Trích lập Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ từ lợi nhuận sau thuế hàng năm.
Số dư bên Có: - Phản ánh số tiền hiện có tại Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 612- Quỹ đầu tư phát triển
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm quỹ đầu tư phát triển của TCTCVM;
b) Quỹ đầu tư phát triển được trích lập từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp và để đầu tư mở rộng quy mô hoạt động kinh doanh và đổi mới công nghệ trang thiết bị, điều kiện làm việc của TCTCVM và bổ sung vốn điều lệ cho TCTCVM;
c) Việc trích và sử dụng quỹ đầu tư phát triển phải theo chính sách tài chính hiện hành đối với TCTCVM.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 612:
Bên Nợ: - Tình hình sử dụng quỹ đầu tư phát triển.
Bên Có: - Quỹ đầu tư phát triển tăng do được trích lập từ lợi nhuận sau thuế.
Số dư bên Có: - Phản ánh số tiền hiện có tại Quỹ đầu tư phát triển.
Hạch toán chi tiết: Mở 01 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 613- Quỹ dự phòng tài chính
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm quỹ dự phòng tài chính của TCTCVM;
b) Quỹ dự phòng tài chính được trích lập từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp và để bù đắp phần còn lại của những tổn thất, thiệt hại về tài sản xảy ra trong quá trình kinh doanh sau khi đã được bù đắp bằng tiền bồi thường của các tổ chức, cá nhân gây ra tổn thất, của tổ chức bảo hiểm và sử dụng dự phòng trích lập trong chi phí theo quy định của pháp luật;
c. Việc trích và sử dụng quỹ dự phòng tài chính phải tuân thủ theo chính sách tài chính hiện hành đối với TCTCVM.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 613:
Bên Nợ: - Tình hình sử dụng quỹ dự phòng tài chính.
Bên Có: - Quỹ dự phòng tài chính tăng do trích lập từ lợi nhuận sau thuế hàng năm.
Số dư bên Có: - Phản ánh số tiền hiện có tại Quỹ dự phòng tài chính.
Hạch toán chi tiết: Mở 01 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 631- Chênh lệch đánh giá lại tài sản
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh số chênh lệch do đánh giá lại tài sản hiện có và tình hình xử lý số chênh lệch đó ở TCTCVM;
b) TCTCVM chỉ được phép đánh giá lại tài sản theo giá trị thị trường trong trường hợp Chuẩn mực kế toán Việt Nam hoặc cơ chế tài chính cho phép hoặc khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.
2. Tài khoản 631 có tài khoản cấp 2 sau:
6311- Chênh lệch đánh giá lại tài sản cố định
6312- Chênh lệch đánh giá lại tài sản khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 631:
Bên Nợ: - Số chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản.
Xử lý số chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản.
Bên Có: - Số chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản.
Xử lý số chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản.
Tài khoản 631 có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản chưa được xử lý.
Số dư bên Có: - Phản ánh số chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản chưa được xử lý.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại tài sản đánh giá lại.

Tài khoản 641- Chênh lệch tỷ giá hối đoái
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái của TCTCVM. Chênh lệch tỷ giá hối đoái là chênh lệch phát sinh từ việc trao đổi thực tế hoặc quy đổi cùng một số lượng ngoại tệ sang đơn vị tiền tệ kế toán theo tỷ giá hối đoái khác nhau. Chênh lệch tỷ giá hối đoái chủ yếu phát sinh trong các trường hợp:
Thực tế mua bán, trao đổi, thanh toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ trong kỳ;
Đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ tại thời điểm lập Báo cáo tài chính;
b) Đối với các nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ: TCTCVM phải quy đổi giá trị ngoại tệ ra Đồng Việt Nam để hạch toán theo tỷ giá quy định tại khoản 3

Điều 3 Thông tư này;
c) Tại thời điểm lập Báo cáo tài chính, TCTCVM tiến hành đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá quy định tại khoản 3

Điều 3 Thông tư này;
d) Đối với loại ngoại tệ không có tỷ giá hối đoái với Đồng Việt Nam thì phải quy đổi thông qua một loại ngoại tệ có tỷ giá hối đoái với Đồng Việt Nam;
đ) TCTCVM không được chia lợi nhuận trên phần lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá lại cuối năm tài chính của các khoản mục có gốc ngoại tệ;
e) TCTCVM đồng thời phải theo dõi nguyên tệ trên sổ chi tiết các tài khoản: Tiền mặt, tiền gửi, các khoản phải thu, các khoản phải trả.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 641:
Bên Nợ: - Lỗ tỷ giá khi phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ.
Lỗ tỷ giá do đánh giá lại số dư các khoản mục có gốc ngoại tệ.
Kết chuyển lãi tỷ giá vào tài khoản doanh thu hoạt động khác.
Bên Có: - Lãi tỷ giá khi phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ.
Lãi tỷ giá do đánh giá lại số dư các khoản mục có gốc ngoại tệ.
Kết chuyển lỗ tỷ giá vào tài khoản chi phí hoạt động khác.
Trong kỳ kế toán quý, năm tài khoản 641 có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số chênh lệch lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ chưa xử lý.
Số dư bên Có: - Phản ánh số chênh lệch lãi tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ chưa xử lý.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại ngoại tệ.
Cuối kỳ kế toán quý, năm, tài khoản này tất toán số dư. Nếu tài khoản này có số dư Có, chuyển số dư Có vào tài khoản Thu nhập; Nếu tài khoản này có số dư Nợ, chuyển số dư Nợ vào tài khoản Chi phí.
Tài khoản 641 không có số dư cuối kỳ kế toán quý, năm.

Tài khoản 691- Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh kết quả kinh doanh (lãi, lỗ) sau thuế thu nhập doanh nghiệp và tình hình phân chia lợi nhuận hoặc xử lý lỗ của TCTCVM;
b) Việc phân chia lợi nhuận hoạt động kinh doanh của TCTCVM phải đảm bảo rõ ràng, rành mạch và theo đúng chính sách tài chính và quy định của pháp luật.
2. Tài khoản 691 có các tài khoản cấp 2 sau:
6911- Lợi nhuận năm nay
6912- Lợi nhuận năm trước
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 691:
Bên Nợ: - Số lỗ thực tế của hoạt động kinh doanh trong kỳ.
Trích lập các quỹ của TCTCVM.
Phân chia lợi nhuận cho chủ sở hữu.
Bổ sung vốn đầu tư của chủ sở hữu theo quy định của pháp luật.
Bên Có: - Số lợi nhuận thực tế của hoạt động kinh doanh trong kỳ.
Xử lý các khoản lỗ về hoạt động kinh doanh.
Tài khoản 691 có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.
Số dư bên Nợ: - Số lỗ hoạt động kinh doanh chưa xử lý.
Số dư bên Có: - Số lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hoặc chưa sử dụng.

Tài khoản 701- Doanh thu từ hoạt động tín dụng
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản doanh thu từ lãi và các khoản doanh thu tương tự, bao gồm: thu lãi tiền gửi, thu lãi cho vay, thu lãi từ các khoản đầu tư (nếu có) và các khoản thu khác từ hoạt động tín dụng theo quy định của pháp luật.
Thu lãi tiền gửi: gồm các khoản thu lãi tiền gửi của TCTCVM gửi tại NHNN, gửi tại các TCTD ở trong nước (nếu có).
Thu lãi cho vay: gồm các khoản thu lãi cho vay bằng đồng Việt Nam đối với khách hàng.
Thu khác từ hoạt động tín dụng: gồm các khoản thu khác từ hoạt động tín dụng của TCTCVM ngoài các khoản thu nói trên;
b) Việc ghi nhận doanh thu từ hoạt động tín dụng tuân thủ theo quy định tại cơ chế tài chính hiện hành và quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14- “Doanh thu và thu nhập khác”;
c) Cuối ngày 31/12, số dư các tài khoản này được kết chuyển toàn bộ sang tài khoản 001 “Xác định kết quả kinh doanh” và không còn số dư.
2. Tài khoản 701 có các tài khoản cấp 2 sau:
7011- Thu lãi tiền gửi
7012- Thu lãi cho vay
7013- Thu lãi từ các khoản đầu tư
7019- Thu khác từ hoạt động tín dụng
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 701:
Bên Nợ: - Các khoản giảm trừ doanh thu từ hoạt động tín dụng.
Kết chuyển doanh thu thuần từ hoạt động tín dụng vào tài khoản 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Bên Có: - Doanh thu từ hoạt động tín dụng phát sinh trong kỳ.
Số dư bên Có: - Phản ánh thu về hoạt động tín dụng hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 701 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 711- Doanh thu từ hoạt động dịch vụ
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản doanh thu từ hoạt động dịch vụ, bao gồm:
Thu từ dịch vụ nhận ủy thác cho vay vốn;
Thu từ cung ứng dịch vụ thu hộ, chi hộ và chuyển tiền cho khách hàng tài chính vi mô;
Thu từ dịch vụ tư vấn tài chính liên quan đến lĩnh vực hoạt động TCTCVM;
Thu từ hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ bảo hiểm;
Các khoản thu từ hoạt động dịch vụ khác;
b) Hạch toán tài khoản này thực hiện theo quy định của Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14- “Doanh thu và thu nhập khác”;
c) Doanh thu cung cấp dịch vụ không bao gồm các khoản thuế gián thu phải nộp, như thuế GTGT...
Trường hợp không tách ngay được số thuế gián thu phải nộp tại thời điểm ghi nhận doanh thu, kế toán được ghi nhận doanh thu bao gồm cả số thuế phải nộp và định kỳ phải ghi giảm doanh thu đối với số thuế gián thu phải nộp. Khi lập báo cáo kết quả hoạt động, chỉ tiêu “Doanh thu từ hoạt động dịch vụ” không bao gồm số thuế gián thu phải nộp trong kỳ do về bản chất các khoản thuế gián thu không được coi là một bộ phận của doanh thu.
2. Tài khoản 711 có các tài khoản cấp 2 sau:
7111- Thu từ hoạt động nhận ủy thác cho vay
7112- Thu từ cung ứng dịch vụ tư vấn tài chính
7113- Thu từ cung ứng dịch vụ thu hộ, chi hộ và chuyển tiền
7114- Thu từ hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ bảo hiểm
7119- Thu từ hoạt động dịch vụ khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 711:
Bên Nợ: - Các khoản giảm trừ doanh thu từ hoạt động dịch vụ;
Kết chuyển doanh thu thuần từ hoạt động dịch vụ vào tài khoản 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Bên Có: - Doanh thu từ hoạt động dịch vụ phát sinh trong kỳ.
Số dư bên Có: - Phản ánh thu về hoạt động dịch vụ hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 711 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 741- Doanh thu từ hoạt động khác
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản doanh thu hoạt động khác của TCTCVM, bao gồm:
Thu hoàn nhập dự phòng;
Thu chênh lệch lãi tỷ giá hối đoái;
Thu từ hoạt động kinh doanh khác theo quy định pháp luật.
2. Tài khoản 741 có các tài khoản cấp 2 sau:
7411- Thu chênh lệch lãi tỷ giá hối đoái
7412- Thu hoàn nhập dự phòng
7419- Thu hoạt động khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 741:
Bên Nợ: - Các khoản giảm trừ doanh thu từ hoạt động khác.
Kết chuyển doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh khác vào tài khoản 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Bên Có: - Doanh thu từ hoạt động kinh doanh khác phát sinh trong kỳ.
Số dư bên Có: - Phản ánh thu về hoạt động khác hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 741 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 791- Doanh thu khác
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản doanh thu khác của TCTCVM trừ các khoản doanh thu từ hoạt động tín dụng, doanh thu từ hoạt động dịch vụ và doanh thu từ hoạt động khác;
b) Các khoản doanh thu khác của TCTCVM được hạch toán vào Tài khoản 791 như: thu các khoản nợ phải trả đã mất chủ hoặc không xác định được chủ nợ; thu từ chuyển nhượng, thanh lý tài sản; thu tiền phạt khách hàng, tiền khách hàng bồi thường do vi phạm hợp đồng; thu tiền bảo hiểm bồi thường; thu từ nhận tài trợ không hoàn lại, thu các khoản giảm thuế, hoàn thuế; thu từ các khoản nợ đã được xử lý bằng dự phòng rủi ro (bao gồm cả các khoản nợ đã được xóa nay thu hồi được), các khoản thoái dự chi của kỳ kế toán trước khi tài khoản chi phí tương ứng không đủ số dư.
2. Tài khoản 791 có các tài khoản cấp 2 sau:
7911- Thu từ các khoản nợ đã được xử lý bằng dự phòng rủi ro
7912- Thu từ chuyển nhượng, thanh lý tài sản
7913- Thu từ nhận tài trợ không hoàn lại
7919- Thu khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 791:
Bên Nợ: - Các khoản giảm trừ doanh thu khác.
Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Bên Có: - Doanh thu khác phát sinh trong kỳ.
Số dư bên Có: - Phản ánh doanh thu khác hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 791 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 801- Chi phí hoạt động tín dụng
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các chi phí hoạt động tín dụng của TCTCVM phát sinh trong kỳ, như: Chi trả lãi tiền gửi; tiền gửi tiết kiệm bắt buộc; chi phí bảo toàn và bảo hiểm tiền gửi của khách hàng; chi trả lãi tiền gửi khác; chi trả lãi tiền vay; chi phí khác của hoạt động tín dụng;
Chi trả lãi tiền gửi: gồm các khoản trả lãi tiền gửi, tiền gửi tiết kiệm bắt buộc, lãi tiền gửi khác bằng đồng Việt Nam cho khách hàng gửi tại TCTCVM;
Chi trả lãi tiền vay: gồm các khoản trả lãi tiền vay Chính phủ và NHNN, vay các TCTD trong nước, vay tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước;
Chi phí bảo toàn và bảo hiểm tiền gửi của khách hàng;
Chi khác cho hoạt động tín dụng: gồm các khoản chi phí trả lãi khác và các khoản chi tương tự lãi của TCTCVM ngoài các khoản chi lãi nói trên;
b) Tài khoản 801 chỉ phản ánh các khoản chi phí thực tế phát sinh có liên quan trực tiếp đến hoạt động tín dụng và được mở chi tiết theo từng nội dung chi phí theo quy định.
2. Tài khoản 801 có các tài khoản cấp 2 sau:
8011- Chi trả lãi tiền gửi
8012- Chi trả lãi tiền vay
8013- Chi phí bảo hiểm tiền gửi cho khách hàng
8019- Chi khác cho hoạt động tín dụng
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 801:
Bên Nợ: - Các chi phí hoạt động tín dụng phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí hoạt động tín dụng.
Kết chuyển chi phí hoạt động tín dụng vào Tài khoản 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí hoạt động tín dụng hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 801 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 811- Chi phí hoạt động dịch vụ
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động dịch vụ, bao gồm:
Chi về dịch vụ thu hộ, chi hộ và chuyển tiền cho khách hàng tài chính vi mô;
Chi dịch vụ viễn thông;
Chi về hoạt động ủy thác cho vay vốn;
Chi về dịch vụ tư vấn tài chính liên quan đến lĩnh vực hoạt động TCTCVM;
Chi hoa hồng cho đại lý, môi giới, ủy thác đại lý môi giới theo quy định của pháp luật;
Chi về hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ bảo hiểm;
Chi phí về sử dụng dịch vụ thanh toán;
Chi về hoạt động dịch vụ khác.
2. Tài khoàn 811 có các tài khoản cấp 2, cấp 3 sau:
8111- Chi về hoạt động ủy thác cho vay vốn
8112- Chi về dịch vụ tư vấn tài chính
8113- Chi về dịch vụ thu hộ, chi hộ và chuyển tiền
8114- Chi về hoạt động đại lý cung ứng dịch vụ bảo hiểm
8119- Chi về hoạt động dịch vụ khác
81191- Chi phí hoa hồng
81192- Chi dịch vụ viễn thông
81193- Chi phí dịch vụ thanh toán
81199- Chi hoạt động dịch vụ khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 811:
Bên Nợ: - Các chi phí hoạt động dịch vụ phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí hoạt động dịch vụ.
Kết chuyển chi phí hoạt động dịch vụ vào bên Nợ Tài khoản 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí hoạt động dịch vụ hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 811 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 831- Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp của TCTCVM phát sinh trong năm làm căn cứ xác định kết quả hoạt động kinh doanh sau thuế của doanh nghiệp trong năm tài chính hiện hành;
b) Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tính trên thu nhập chịu thuế trong năm và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.
2. Tài khoản 831 có tài khoản cấp 2 sau:
8311- Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 831:
Bên Nợ: - Chi phí thuế TNDN phát sinh trong năm.
Thuế TNDN hiện hành của các năm trước phải nộp bổ sung do phát hiện sai sót không trọng yếu của các năm trước được ghi tăng chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành của năm hiện tại.
Kết chuyển số chênh lệch giữa phát sinh bên Có lớn hơn phát sinh bên Nợ của Tài khoản 831 trong năm vào Tài khoản 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Bên Có: - Số thuế TNDN thực tế phải nộp trong năm nhỏ hơn số thuế TNDN hiện hành tạm phải nộp được giảm trừ vào chi phí thuế TNDN hiện hành đã ghi nhận trong năm.
Số thuế TNDN phải nộp được ghi giảm do phát hiện sai sót không trọng yếu của các năm trước được ghi giảm chi phí thuế TNDN hiện hành trong năm hiện tại.
Kết chuyển số chênh lệch giữa phát sinh bên Nợ lớn hơn phát sinh bên Có của Tài khoản 831 trong năm vào Tài khoản 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí thuế TNDN hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 831 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 841- Chi hoạt động khác
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động khác của TCTCVM, như chênh lệch: lỗ tỷ giá hối đoái, chi về nghiệp vụ mua bán nợ và chi hoạt động kinh doanh khác theo quy định của pháp luật.
2. Tài khoản 841 có các tài khoản cấp 2 sau:
8411- Chi chênh lệch lỗ tỷ giá hối đoái
8419- Chi hoạt động khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 841:
Bên Nợ: - Các chi phí hoạt động khác phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí hoạt động khác.
Kết chuyển chi phí hoạt động khác vào bên Nợ TK 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí hoạt động khác hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 841 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết cho từng loại hoạt động kinh doanh.

Tài khoản 851- Chi phí quản lý
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các chi phí quản lý chung của TCTCVM, như:
Chi cho cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật (Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất lương); Chi các khoản đóng góp theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN); Chi trả trợ cấp mất việc làm cho người lao động theo quy định của pháp luật về lao động; Chi mua bảo hiểm tai nạn con người; Chi bảo hộ lao động đối với những đối tượng cần trang bị bảo hộ lao động trong khi làm việc; Chi trang phục giao dịch cho cán bộ nhân viên làm việc; Chi ăn ca; Chi y tế; Các khoản chi khác cho người lao động theo quy định của pháp luật.
Chi cho hoạt động quản lý, công vụ, như: Chi vật liệu, giấy tờ in; Chi công tác phí; Chi huấn luyện, đào tạo tăng cường năng lực cho cán bộ, nhân viên bao gồm cả chi đào tạo cộng tác viên và khách hàng thuộc phạm vi hoạt động tài chính vi mô; Chi nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ; Chi thưởng sáng kiến cải tiến, tăng năng suất lao động, thưởng tiết kiệm chi phí; Chi bưu phí và điện thoại; Chi xuất bản tài liệu, công tác tuyên truyền, quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại; Chi mua tài liệu, sách báo; Chi trả tiền điện, tiền nước, vệ sinh văn phòng; Chi hội nghị, lễ tân, khánh tiết, giao dịch đối ngoại; Chi thuê tư vấn, chi thuê chuyên gia trong và ngoài nước; Chi kiểm toán; Chi phòng cháy chữa cháy; Chi cho công tác bảo vệ môi trường; Chi khác.
Chi cho tài sản, như: Chi khấu hao TSCĐ; Chi thuê TSCĐ; Chi bảo dưỡng, sửa chữa TSCĐ; Chi mua sắm, sửa chữa công cụ dụng cụ; Chi bảo hiểm tài sản; Chi khác về tài sản theo quy định của pháp luật;
b) Cuối kỳ, kế toán kết chuyển chi phí quản lý vào bên Nợ Tài khoản 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
2. Tài khoản 851 có các tài khoản cấp 2, cấp 3 sau:
8511- Chi cho cán bộ, nhân viên
85111- Chi tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất lương
85112- Chi các khoản đóng góp theo lương
85113- Chi trả trợ cấp mất việc làm
85114- Chi mua bảo hiểm tai nạn con người
85115- Chi trang phục giao dịch và bảo hộ lao động
85116- Chi ăn ca
85117- Chi y tế
85119- Chi khác cho cán bộ, nhân viên
8512- Chi cho hoạt động quản lý
85121- Chi vật liệu, giấy tờ in
85122- Chi công tác phí
85123- Chi bưu phí và điện thoại
85124- Chi trả tiền điện, tiền nước, vệ sinh văn phòng
85125- Chi hội nghị, lễ tân, khánh tiết, giao dịch đối ngoại
85126- Chi phí cho việc kiểm toán, thanh tra, kiểm tra hoạt động của TCTCVM
85127- Chi phòng cháy chữa cháy
85128- Chi công tác bảo vệ môi trường
85129- Các khoản chi phí quản lý khác
8513- Chi cho hoạt động công vụ
85131- Chi đào tạo, huấn luyện nghiệp vụ
85132- Chi nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, sáng kiến, cải tiến
85133- Chi xuất bản tài liệu, tuyên truyền, quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại
85134- Chi mua tài liệu, sách báo
85135- Chi thuê tư vấn, chi thuê chuyên gia trong và ngoài nước
85139- Các khoản chi phí công vụ khác
8514- Chi cho tài sản
85141- Chi khấu hao tài sản cố định
85142- Bảo dưỡng và sửa chữa tài sản
85143- Mua sắm, sửa chữa công cụ, dụng cụ
85144- Chi bảo hiểm tài sản
85145- Chi thuê tài sản cố định
85149- Chi khác về tài sản
8515- Chi nộp thuế, phí, lệ phí
85151- Chi nộp các khoản thuế
85152- Chi nộp các khoản phí, lệ phí
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 851:
Bên Nợ: - Các chi phí quản lý phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí quản lý.
Kết chuyển chi phí quản lý vào bên Nợ TK 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí quản lý hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 851 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở 1 tài khoản chi tiết.

Tài khoản 881- Chi phí dự phòng
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình tăng, giảm các khoản dự phòng của TCTCVM, bao gồm: dự phòng rủi ro cho vay; dự phòng rủi ro phải thu, dự phòng phải trả, chi phí bảo toàn và bảo hiểm tiền gửi của khách hàng....
+ Dự phòng rủi ro cho vay: phản ánh việc TCTCVM lập dự phòng và xử lý các khoản dự phòng rủi ro theo quy định hiện hành đối với các khoản cho khách hàng vay của TCTCVM.
+ Dự phòng rủi ro phải thu bên ngoài: phản ánh việc lập dự phòng và xử lý các khoản dự phòng cho các khoản phải thu bên ngoài của TCTCVM.
+ Dự phòng tổn thất các khoản đầu tư: phản ánh việc lập dự phòng và xử lý các khoản dự phòng cho các khoản đầu tư của TCTCVM.
+ Dự phòng rủi ro khác: phản ánh việc lập dự phòng và xử lý các khoản dự phòng của TCTCVM khi quy định cho phép như: dự phòng phải trả....
TCTCVM thực hiện trích lập và xử lý các khoản dự phòng theo đúng quy định tại chế độ tài chính và các quy định pháp luật có liên quan.
2. Tài khoản 881 có các tài khoản cấp 2 sau:
8811- Chi phí dự phòng rủi ro cho vay
8813- Chi dự phòng tổn thất các khoản đầu tư
8812- Cho dự phòng nợ phải thu khó đòi
8819- Chi dự phòng rủi ro khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 881:
Bên Nợ: - Các chi phí dự phòng phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí dự phòng.
Kết chuyển chi phí dự phòng vào bên Nợ TK 001- “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí dự phòng hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 881 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết cho từng loại chi phí dự phòng.

Tài khoản 891- Chi phí khác
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản chi phí khác của TCTCVM trừ các khoản chi phí hoạt động tín dụng, chi phí hoạt động dịch vụ, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, chi phí hoạt động kinh doanh khác, chi phí dự phòng, như:
Chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ;
Chi xử lý khoản tổn thất tài sản còn lại: TCTCVM hạch toán vào chi phí giá trị tổn thất còn lại sau khi đã bù đắp bằng tiền bồi thường của cá nhân, tập thể, tổ chức bảo hiểm; sử dụng dự phòng được trích lập trong chi phí; sử dụng quỹ dự phòng tài chính của TCTCVM;
Chi đóng phí hiệp hội ngành nghề theo quy định pháp luật;
Chi cho công tác đảng, đoàn thể tại TCTCVM;
Chi cho việc thu hồi các khoản nợ đã xóa, chi phí thu hồi nợ xấu;
Chi xử lý khoản tổn thất tài sản còn lại;
Chi các khoản đã hạch toán doanh thu nhưng thực tế không thu được nếu khác kỳ kế toán;
Chi công tác xã hội theo quy định pháp luật;
Chi nộp phạt vi phạm hành chính;
Chi khác theo quy định tại cơ chế tài chính của TCTCVM;
b) Đối với các khoản chi phí không được coi là chi phí hợp lý, hợp lệ khi tính thuế TNDN theo quy định của Luật thuế nhưng có đầy đủ hóa đơn chứng từ và đã hạch toán đúng theo chế độ kế toán thì không được ghi giảm chi phí kế toán mà chỉ điều chỉnh trong quyết toán thuế TNDN để làm tăng số thuế TNDN phải nộp.
2. Tài khoản 891 có các tài khoản cấp 2, cấp 3 sau:
8911- Chi đóng góp hiệp hội ngành nghề
8912- Chi cho công tác đảng, đoàn thể
8913- Chi nhượng bán, thanh lý tài sản
8914- Chi công tác xã hội
8915- Chi các khoản đã hạch toán doanh thu nhưng không thu được
8919- Chi phí khác
89191- Chi cho việc thu hồi các khoản nợ đã xóa
89192- Chi xử lý khoản tổn thất tài sản còn lại
89193- Chi nộp phạt vi phạm hành chính
89199- Các khoản chi phí khác
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 891:
Bên Nợ: - Các khoản chi phí khác phát sinh trong kỳ.
Bên Có: - Các khoản ghi giảm chi phí khác.
Kết chuyển chi phí khác vào bên Nợ TK 001 “Xác định kết quả kinh doanh”.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh chi phí khác hiện có của TCTCVM.
Tài khoản 891 không có số dư cuối kỳ kế toán năm.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết cho từng loại chi phí khác.

Tài khoản 001- Xác định kết quả kinh doanh
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của TCTCVM trong một kỳ kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh của TCTCVM bao gồm: kết quả hoạt động tín dụng, kết quả hoạt động dịch vụ, kết quả hoạt động khác và kết quả khác.
Kết quả hoạt động tín dụng là số chênh lệch giữa thu nhập hoạt động tín dụng với chi phí hoạt động tín dụng, chi phí dự phòng rủi ro cho vay và chi phí quản lý;
Kết quả hoạt động dịch vụ là số chênh lệch giữa thu nhập hoạt động dịch vụ và chi phí hoạt động dịch vụ;
Kết quả hoạt động khác là số chênh lệch giữa thu nhập hoạt động kinh doanh khác và chi phí hoạt động khác;
Kết quả khác là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác với các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp;
b) Tài khoản này phải phản ánh đầy đủ, chính xác kết quả hoạt động kinh doanh của kỳ kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh phải được hạch toán chi tiết theo từng loại hoạt động.
2. Kết cấu và nội dung tài khoản 001:
Bên Nợ: - Kết chuyển chi phí hoạt động tín dụng.
Kết chuyển chi phí hoạt động dịch vụ.
Kết chuyển chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.
Kết chuyển chi hoạt động khác.
Kết chuyển chi phí quản lý.
Kết chuyển chi phí dự phòng.
Kết chuyển chi phí khác.
Kết chuyển lãi.
Bên Có: - Kết chuyển doanh thu từ hoạt động tín dụng.
Kết chuyển doanh thu từ hoạt động dịch vụ.
Kết chuyển doanh thu từ hoạt động khác.
Kết chuyển doanh thu khác và các khoản ghi giảm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.
Kết chuyển lỗ.
Tài khoản 001 không có số dư cuối kỳ.

Tài khoản 901- Tiền không có giá trị lưu hành
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để theo dõi các khoản tiền mẫu, tiền lưu niệm, tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại đang chờ xử lý;
b) TCTCVM có trách nhiệm mở tài khoản theo dõi chi tiết cho từng khoản tiền.
2. Tài khoản 901 có các tài khoản cấp 2 sau:
Tài khoản 9011- Tiền mẫu, tiền lưu niệm
Tài khoản này dùng để hạch toán các loại tiền dùng làm mẫu, tiền lưu niệm đang bảo quản ở TCTCVM.
Bên Nợ: - Số tiền dùng làm mẫu nhập kho.
Số tiền lưu niệm nhập kho, nhập quỹ.
Bên Có: - Số tiền dùng làm mẫu xuất kho.
Số tiền lưu niệm xuất kho, xuất quỹ.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền dùng làm mẫu, tiền lưu niệm đang bảo quản ở TCTCVM.
Hạch toán chi tiết : Mở tài khoản chi tiết theo từng loại tiền mẫu, tiền lưu niệm phát hành qua từng thời kỳ. Nếu có nhiều người chịu trách nhiệm bảo quản, các TCTCVM mở thêm sổ theo dõi từng loại tiền mẫu giao cho từng người bảo quản.
Tài khoản 9019- Tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại chờ xử lý
Tài khoản này dùng để hạch toán các loại tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại chờ xử lý, đang bảo quản ở các TCTCVM.
Tài khoản 9019 có các tài khoản cấp 3 sau:
90191- Tiền nghi giả
90192- Tiền giả
90193- Tiền bị phá hoại chờ xử lý
Kết cấu và nội dung hạch toán tài khoản 9019:
Bên Nợ: - Số tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại nhập kho chờ xử lý.
Bên Có: - Số tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại đã được xử lý.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại chờ xử lý, đang bảo quản trong kho của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại tiền nghi giả, tiền giả, tiền bị phá hoại và người chịu trách nhiệm bảo quản.

Tài khoản 911- Các công nợ bằng ngoại tệ
1. Nguyên tắc kế toán:
Đối với số nguyên tệ hạch toán ngoại bảng trên tài khoản này, giá trị quy ước mỗi đơn vị nguyên tệ là 1 đồng (một đồng), bao gồm các loại: Vay ngắn hạn gốc ngoại tệ; Vay dài hạn gốc ngoại tệ; Vốn ủy thác nhận được gốc ngoại tệ; Vốn tài trợ nhận được gốc ngoại tệ; Nguồn kinh phí dự án bằng ngoại tệ, Công nợ khác bằng ngoại tệ (Lãi phải trả bằng ngoại tệ...).
2. Tài khoản 911 có các tài khoản cấp 2 sau:
9111- Vay ngắn hạn gốc ngoại tệ
9112- Vay dài hạn gốc ngoại tệ
9113- Vốn nhận ủy thác gốc ngoại tệ
9114- Nguồn kinh phí dự án bằng ngoại tệ
9115- Lãi phải trả bằng ngoại tệ
9119- Công nợ khác bằng ngoại tệ
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 911:
Bên Nợ: - Giá trị nhận được hoặc phải trả, nguyên gốc ngoại tệ.
Bên Có: - Giá trị đã hoàn trả, nguyên gốc ngoại tệ.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số ngoại tệ nhận được hoặc còn phải trả, nguyên gốc ngoại tệ.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo dõi từng loại nguyên tệ và từng đối tượng phải trả.

Tài khoản 912- Các tài sản bằng ngoại tệ
1. Nguyên tắc kế toán:
Đối với số nguyên tệ hạch toán ngoài bảng trên tài khoản này, giá trị quy ước mỗi đơn vị nguyên tệ là 1 đồng (một đồng), bao gồm các loại: Tiền mặt bằng ngoại tệ; Tiền gửi tại các TCTD bằng ngoại tệ; Tài sản khác bằng ngoại tệ.
2. Tài khoản 912 có các tài khoản cấp 2 sau:
9121- Tiền mặt bằng ngoại tệ
9122- Tiền gửi tại các TCTD bằng ngoại tệ
9129- Tài sản khác bằng ngoại tệ
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 912:
Bên Nợ: - Giá trị khoản tồn quỹ, phải thu và tiền gửi tại các TCTD, nguyên gốc ngoại tệ.
Bên Có: - Giá trị đã chi hoặc rút ra từ các TCTD, nguyên gốc ngoại tệ.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số ngoại tệ tồn quỹ hoặc đang gửi hoặc phải thu nguyên gốc ngoại tệ.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo dõi từng loại nguyên tệ và từng đối tượng.

Tài khoản 941- Lãi cho vay và phí phải thu chưa thu được
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh số tiền lãi và phí bằng đồng Việt Nam phải thu nhưng không đủ điều kiện ghi nhận vào thu nhập, bao gồm các khoản lãi: Lãi tiền gửi chưa thu được, lãi cho vay chưa thu được từ khách hàng tài chính vi mô; Lãi cho vay chưa thu được từ khách hàng khác; Lãi cho vay từ nguồn tài trợ, ủy thác chưa thu được; Phí phải thu chưa thu được.
2. Tài khoản 941 có các tài khoản cấp 2 sau:
Tài khoản 9411- Lãi cho vay chưa thu được
Tài khoản này dùng để phản ánh số tiền lãi cho vay bằng đồng Việt Nam mà TCTCVM chưa thu được.
Bên Nợ: - Số tiền lãi cho vay chưa thu được.
Bên Có: - Số tiền lãi cho vay đã thu được.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền lãi cho vay bằng đồng Việt Nam TCTCVM chưa thu được.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng đối tượng vay chưa trả lãi.
Tài khoản 9412- Lãi các khoản đầu tư chưa thu được
Tài khoản này dùng để phản ánh số tiền lãi từ các khoản đầu tư mà TCTCVM chưa thu được.
Bên Nợ: - Số tiền lãi khoản đầu tư chưa thu được.
Bên Có: - Số tiền lãi khoản đầu tư đã thu được.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền lãi khoản đầu tư chưa thu được.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng tổ chức phát hành.
Tài khoản 9413- Lãi tiền gửi chưa thu được
Tài khoản này dùng để phản ánh số lãi tiền gửi mà TCTCVM chưa thu được.
Bên Nợ: - Số tiền lãi tiền gửi chưa thu được.
Bên Có: - Số tiền lãi tiền gửi đã thu được.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền lãi tiền gửi chưa thu được.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng tổ chức gửi tiền.
Tài khoản 9419- Phí phải thu chưa thu được
Tài khoản này dùng để phản ánh số phí phải thu của TCTCVM chưa thu được.
Bên Nợ : - Số phí phải thu chưa thu được.
Bên Có: - Số phí phải thu đã thu được.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số phí phải thu chưa thu được.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết cho từng khách hàng.

Tài khoản 971- Nợ khó đòi đã xử lý
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để hạch toán các khoản:
Nợ bị tổn thất đang trong thời gian theo dõi: Nợ bị tổn thất (bao gồm cả nợ gốc; nợ lãi) đã dùng dự phòng rủi ro để bù đắp, đang trong thời gian theo dõi để có thể tiếp tục thu hồi dần. Thời gian theo dõi trên tài khoản này phải theo quy định của pháp luật, hết thời gian quy định mà không thu được thì xử lý khoản nợ theo quy định pháp luật hiện hành;
b) Đối với những khoản xoá nợ theo Lệnh của Chính phủ (nếu có) thì không hạch toán vào tài khoản này.
2. Tài khoản 971 có các tài khoản cấp 2, cấp 3 sau:
9711- Nợ bị tổn thất đang trong thời gian theo dõi
97111- Nợ gốc bị tổn thất đang trong thời gian theo dõi
97112- Nợ lãi bị tổn thất đang trong thời gian theo dõi
3. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 971:
Bên Nợ: - Số tiền nợ khó đòi đã được bù đắp và đưa ra theo dõi ngoài bảng cân đối kế toán để tiếp tục thu hồi.
Bên Có: - Số tiền thu hồi được của khách hàng.
Số tiền nợ bị tổn thất đã hết thời hạn theo dõi và được xử lý theo quy định.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số nợ bị tổn thất đã được bù đắp nhưng vẫn phải tiếp tục theo dõi để thu hồi hiện có của TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng khách hàng nợ và từng khoản nợ.

Tài khoản 983- Nghiệp vụ ủy thác và đại lý
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để hạch toán các khoản:
Cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác: Tài khoản này mở tại TCTCVM nhận uỷ thác cho vay vốn, dùng để phản ánh tình hình cho vay, thu nợ khách hàng bao gồm các khoản Nợ trong hạn và Nợ quá hạn bằng vốn nhận uỷ thác (bên nhận uỷ thác không phải chịu rủi ro cho vay).
TCTCVM nhận uỷ thác cho vay vốn căn cứ tình hình tài chính, khả năng trả nợ của khách hàng để thực hiện phân loại các khoản cho vay bằng nguồn vốn nhận uỷ thác (bên nhận uỷ thác không phải chịu rủi ro cho vay) theo quy định hiện hành về phân loại nợ của NHNN, đồng thời thông báo ngay cho bên uỷ thác (Bên thứ ba) tình hình tài chính, khả năng trả nợ của khách hàng để bên uỷ thác chịu trách nhiệm phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro theo quy định của NHNN. TCTCVM mở tài khoản chi tiết theo dõi theo từng đối tượng khách hàng vay.
Các nghiệp vụ đại lý khác: Tài khoản này mở tại TCTCVM nhận uỷ thác, làm đại lý, dùng để phản ánh tình hình thực hiện các nghiệp vụ đại lý khác.
2. Tài khoản 983 có các tài khoản cấp 2, cấp 3 sau:
Tài khoản 9831- Cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác
Tài khoản này mở tại TCTCVM nhận ủy thác cho vay để phản ánh tình hình cho vay khách hàng bằng vốn nhận ủy thác theo hợp đồng nhận ủy thác (bên nhận ủy thác không phải chịu rủi ro khi đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quy định tại hợp đồng ủy thác).
Tài khoản 9831 có các tài khoản cấp 3 sau:
98311- Nợ đủ tiêu chuẩn
98312- Nợ cần chú ý
98313- Nợ dưới tiêu chuẩn
98314- Nợ nghi ngờ mất vốn
98315- Nợ có khả năng mất vốn
Kết cấu và nội dung phản ánh các tài khoản cấp 3 thuộc tài khoản 9831:
Bên Nợ: - Số tiền cho vay bằng vốn nhận ủy thác.
Chuyển từ tài khoản thích hợp sang.
Bên Có: - Số tiền khách hàng trả nợ.
Chuyển sang tài khoản thích hợp.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh số tiền cho khách hàng vay bằng vốn nhận ủy thác.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng khách hàng vay tiền.
Tài khoản 9832- Lãi từ hoạt động cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác
Tài khoản này mở tại TCTCVM nhận ủy thác cho vay, dùng để phản ánh giá trị nợ lãi từ hoạt động cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác.
Bên Nợ: - Giá trị nợ lãi từ hoạt động cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác tăng.
Bên Có: - Giá trị nợ lãi từ hoạt động cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác giảm.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị nợ lãi từ hoạt động cho vay theo hợp đồng nhận ủy thác.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng khách hàng.
Tài khoản 9839- Các nghiệp vụ ủy thác và đại lý khác
Tài khoản này mở tại TCTCVM nhận ủy thác, làm đại lý, dùng để phản ánh tình hình thực hiện các nghiệp vụ ủy thác và đại lý khác.
Bên Nợ: - Giá trị hợp đồng nhận ủy thác, làm đại lý tăng.
Bên Có: - Giá trị hợp đồng nhận ủy thác, làm đại lý giảm.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị hợp đồng đang cho nhận ủy thác, làm đại lý.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng đối tượng ủy thác, thuê đại lý.

Tài khoản 991- Tài sản cố định phục vụ cho các chương trình, dự án
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh các TSCĐ phục vụ cho các chương trình dự án do TCTCVM thực hiện.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 991:
Bên Nợ: - Giá trị TSCĐ mua vào hoặc nhận được thuộc chương trình, dự án.
Bên Có: - Giá trị TSCĐ thanh lý hoặc chuyển giao cho TCTCVM.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh tổng giá trị TSCĐ phục vụ cho các chương trình, dự án.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng TSCĐ.

Tài khoản 992- Tài sản khác giữ hộ
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các tài sản của các đơn vị khác giao cho TCTCVM giữ hộ theo quy định. Giá trị của tài sản giữ hộ được hạch toán theo giá thực tế của hiện vật, nếu chưa có giá thì tạm xác định giá để hạch toán;
b) TCTCVM mở tài khoản chi tiết theo từng đơn vị có tài sản nhờ giữ hộ. Ngoài sổ tài khoản chi tiết, TCTCVM lưu biên bản giao nhận tài sản giữ hộ để theo dõi hiện vật.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 992:
Bên Nợ: - Giá trị tài sản nhận giữ hộ.
Bên Có: - Giá trị tài sản trả lại cho người gửi.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị tài sản TCTCVM còn đang giữ hộ khách hàng.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng đơn vị có tài sản nhờ giữ hộ.

Tài khoản 993- Tài sản thuê ngoài
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các tài sản TCTCVM thuê ngoài để sử dụng;
b. Ngoài sổ tài khoản chi tiết, TCTCVM mở sổ theo dõi chi tiết tài sản của từng chủ sở hữu. Trường hợp trong hợp đồng thuê tài sản không quy định giá trị tài sản thuê thì TCTCVM tạm xác định giá trị để hạch toán.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 993:
Bên Nợ: - Giá trị tài sản thuê ngoài.
Bên Có: - Giá trị tài sản trả lại chủ sở hữu.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị tài sản thuê ngoài TCTCVM đang bảo quản tại TCTCVM.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết tài sản theo từng chủ sở hữu.

Tài khoản 994- Tài sản thế chấp, cầm cố của khách hàng đưa đi thế chấp, cầm cố
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các tài sản thế chấp, cầm cố của các tổ chức, cá nhân vay vốn TCTCVM theo quy định cho vay của NHNN và quy định của pháp luật liên quan;
b) Ngoài sổ tài khoản chi tiết, TCTCVM mở sổ theo dõi chi tiết tài sản thế chấp, cầm cố của từng tổ chức, cá nhân vay vốn.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 994:
Bên Nợ: - Giá trị tài sản thế chấp, cầm cố giao cho TCTCVM quản lý để bảo đảm nợ vay.
Chênh lệch tăng do định giá lại tài sản thế chấp, cầm cố theo quy định.
Bên Có: - Giá trị tài sản thế chấp, cầm cố trả lại cho các tổ chức, cá nhân vay khi trả được nợ.
Giá trị tài sản thế chấp, cầm cố được đem phát mại để trả nợ vay TCTCVM.
Chênh lệch giảm do định giá lại tài sản thế chấp, cầm cố theo quy định.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị tài sản thế chấp, cầm cố TCTCVM đang quản lý.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại tài sản thế chấp cầm cố và theo từng khách hàng.

Tài khoản 995- Tài sản gán, xiết nợ chờ xử lý
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các tài sản gán, xiết nợ chờ xử lý là các tài sản bảo đảm đã nhận thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ của bên bảo đảm nhưng chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền sở hữu đang chờ xử lý (tài sản bảo đảm);
b) Ngoài sổ tài khoản chi tiết, TCTCVM mở sổ theo dõi chi tiết từng tài sản bảo đảm của từng tổ chức, cá nhân vay.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 995:
Bên Nợ: - Giá trị tài sản bảo đảm chờ xử lý phát sinh.
Bên Có: - Giá trị tài sản bảo đảm đã được xử lý.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị tài sản bảo đảm của tổ chức, cá nhân vay vốn đang trong thời gian chờ xử lý.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng tài sản bảo đảm của từng tổ chức, cá nhân.

Tài khoản 996- Công cụ dụng cụ đang sử dụng
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để phản ánh giá trị các loại công cụ dụng cụ đang sử dụng tại đơn vị. Yêu cầu phải được quản lý chặt chẽ kể từ khi xuất dùng, khi báo hỏng. TCTCVM phải có quy định nội bộ quy trình quản lý, sử dụng và thanh lý công cụ, dụng cụ nhằm đảm bảo sử dụng an toàn, hiệu quả.
Đối với các công cụ dụng cụ có giá trị nhỏ khi xuất dùng cho hoạt động kinh doanh phải phân bổ một lần 100% giá trị vào chi phí.
Đối với các công cụ dụng cụ có giá trị lớn khi xuất dùng một lần và được sử dụng trong nhiều kỳ kế toán thì giá trị công cụ dụng cụ xuất dùng được phân bổ dần vào chi phí cho các kỳ kế toán.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 996:
Bên Nợ: - Giá trị công cụ, dụng cụ tăng do xuất ra để sử dụng.
Bên Có: - Giá trị công cụ, dụng cụ giảm do báo hỏng, mất và các nguyên nhân khác.
Số dư bên Nợ: - Giá trị dụng cụ hiện đang còn sử dụng.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo loại công cụ, dụng cụ.

Tài khoản 998- Tài sản, giấy tờ có giá của TCTCVM thế chấp, cầm cố
1. Nguyên tắc kế toán:
a) Tài khoản này dùng để phản ánh các tài sản, giấy tờ có giá của TCTCVM mang đi thế chấp, cầm cố để bảo đảm nợ vay.
b) TCTCVM mở tài khoản chi tiết theo từng loại tài sản thế chấp, cầm cố.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 998:
Bên Nợ: - Giá trị tài sản TCTCVM mang đi thế chấp, cầm cố để bảo đảm nợ vay.
Bên Có: - Giá trị tài sản thế chấp, cầm cố được trả lại sau khi trả được nợ.
Giá trị tài sản thế chấp, cầm cố được xử lý.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị tài sản TCTCVM đang thế chấp, cầm cố.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại tài sản thế chấp, cầm cố.

Tài khoản 999- Các chứng từ có giá trị khác đang bảo quản
1. Nguyên tắc kế toán:
Tài khoản này dùng để hạch toán các chứng từ có giá trị mà TCTCVM đang chịu trách nhiệm bảo quản như: sổ tiết kiệm của khách hàng nhờ TCTCVM giữ hộ, sổ tiết kiệm trắng (ấn chỉ quan trọng)... Giá trị của các chứng từ được hạch toán theo đúng số tiền ghi trên chứng từ. Trường hợp chứng từ có giá trị chưa sử dụng thì hạch toán hiện vật theo giá quy ước mỗi chứng từ là 1 (một) đồng.
2. Kết cấu và nội dung phản ánh tài khoản 999:
Bên Nợ: - Giá trị các chứng từ nhận vào để bảo quản.
Bên Có: - Giá trị các chứng từ xuất ra.
Số dư bên Nợ: - Phản ánh giá trị các chứng từ TCTCVM đang bảo quản.
Hạch toán chi tiết: Mở tài khoản chi tiết theo từng loại chứng từ bảo quản và theo từng đối tượng.

Hiệu lực thi hành
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2020 và áp dụng cho năm tài chính 2020.
Điều 75. Trách nhiệm tổ chức thực hiện
Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kế toán, Thủ trưởng các đơn vị Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc (Giám đốc) tổ chức tài chính vi mô chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Thông tư này.