THÔNG TƯ LIÊN TỊCH Hướng dẫn thực hiện Quyết định số 80/2005/QĐ-TTg ngày 18 tháng 4 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng

Điều 3, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng) gồm: Các dự án đầu tư trên địa bàn xã, phường, thị trấn (trừ các dự án thuộc diện bí mật quốc gia). Sau đây viết tắt là các dự án đầu tư trên địa bàn xã.
2. Đối tượng giám sát đầu tư của cộng đồng
a) Người quyết định đầu tư dự án;
b) Chủ đầu tư (gồm cả Ban Quản lý dự án);
c) Các nhà thầu gồm: Các nhà thầu tư vấn, giám sát thi công, xây lắp, cung cấp thiết bị, vật tư, nguyên, nhiên, vật liệu,... cho dự án.
3. Chủ thể tổ chức giám sát đầu tư của cộng đồng
3.1. Ban Thanh tra nhân dân đứng ra tổ chức thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng nếu thực tế đáp ứng đồng thời các yêu cầu sau đây:
a) Có đủ số thành viên cần thiết để tổ chức thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn xã và các thành viên này phải đáp ứng các yêu cầu quy định tại khoản 1,

Điều 3, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng). Sau đây viết tắt là các dự án đầu tư của xã. Nội dung giám sát đầu tư của cộng đồng gồm:
a) Kiểm tra sự phù hợp của Quyết định đầu tư dự án với các quy hoạch, kế hoạch được các cấp có thẩm quyền phê duyệt, gồm:
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, huyện;
Quy hoạch phát triển các ngành trên địa bàn tỉnh;
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai của xã;
Quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng của xã;
Quy hoạch xây dựng chi tiết các khu đô thị, dân cư, công nghiệp,... trên địa bàn xã (nếu có);
Kế hoạch đầu tư trên địa bàn xã.
b) Theo dõi, kiểm tra việc chấp hành các quy định của chủ đầu tư và các nhà thầu:
Về chỉ giới đất đai và sử dụng đất;
Về quy hoạch mặt bằng chi tiết, phương án kiến trúc, xây dựng;
Về đền bù, giải phóng mặt bằng và phương án tái định cư;
Về xử lý chất thải, bảo vệ môi trường;
Về tiến độ, kế hoạch đầu tư dự án.
c) Theo dõi, phát hiện các tác động tiêu cực của dự án:
Những việc làm của chủ đầu tư, các nhà thầu xâm hại lợi ích của cộng đồng trong quá trình thực hiện đầu tư, vận hành (khai thác) dự án;
Những tác động tiêu cực của dự án đến môi trường sinh sống của cộng đồng trong quá trình thực hiện đầu tư, vận hành (khai thác) dự án.
d) Theo dõi, đánh giá hiệu quả đầu tư và phát hiện những việc làm gây lãng phí, thất thoát vốn, tài sản thuộc dự án.
đ) Theo dõi, kiểm tra nhà thầu tuân thủ các quy trình, quy phạm kỹ thuật, định mức vật tư và loại vật tư theo quy định.
e) Theo dõi, kiểm tra kết quả nghiệm thu và quyết toán công trình.
4.2. Đối với các dự án đầu tư có sử dụng vốn nhà nước và không thuộc diện bí mật quốc gia (theo quy định tại điểm a, khoản 2,

Điều 3, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng), nội dung giám sát đầu tư của cộng đồng gồm: Các điểm a, b, c và d, khoản 4.1, mục 4,

Điều 3, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng), nội dung giám sát đầu tư của cộng đồng gồm: Các điểm a, b và c, khoản 4.1, mục 4,

Điều 12, khoản 1,

Điều 13 và khoản 1,

Điều 16 của Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng, hoặc tự thu thập từ các nguồn chính thức khác.
b) Tổ chức thu thập các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan như: Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Ngân sách nhà nước,... các quy định có liên quan của các cấp chính quyền ở địa phương; thông tin do người dân phản ánh về các dự án đầu tư trên địa bàn xã.
3.2. Thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng đối với các dự án đầu tư của xã
a) Kiểm tra sự phù hợp của nội dung Quyết định đầu tư dự án với quy hoạch, kế hoạch đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt:
So sánh, kiểm tra sự phù hợp giữa nội dung Quyết định đầu tư dự án với các nội dung đã công bố công khai tại các quy hoạch, kế hoạch được các cấp có thẩm quyền phê duyệt như: Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Quy hoạch phát triển các ngành; Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai; Quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng; Quy hoạch xây dựng chi tiết các khu đô thị, dân cư, công nghiệp,...; Kế hoạch đầu tư trên địa bàn xã.
Nếu phát hiện có sự mẫu thuẫn giữa nội dung Quyết định đầu tư với các nội dung đã công bố công khai trong các tài liệu nêu trên thì ghi nhận, tiến hành xác minh, làm rõ mức độ mâu thuẫn, kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
Ví dụ: Phát hiện thấy vị trí và diện tích chiếm đất của dự án chồng lấn lên khu đất quy hoạch xây dựng Trung tâm Văn hóa Thể thao của xã; hoặc chồng lấn lên quy hoạch chi tiết khu đô thị, dân cư; hoặc chồng lấn lên phần đất đã cắm mốc lộ giới; hoặc chiếm đất xây dựng nhà trẻ, mẫu giáo; v.v.
b) Tổ chức theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quy định của chủ đầu tư và các nhà thầu:
Theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quy định về chỉ giới đất đai và sử dụng đất; quy hoạch mặt bằng chi tiết, phương án kiến trúc, xây dựng; thực hiện chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng và phương án tái định cư; xử lý chất thải, bảo vệ môi trường; tiến độ, kế hoạch đầu tư dự án.
Nếu phát hiện thực tế có sự khác nhau so với những nội dung đã công bố công khai trong các tài liệu liên quan thì ghi nhận, tiến hành xác minh, làm rõ mức độ khác nhau, kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
Ví dụ: Phát hiện thấy rào bao quanh khu đất của dự án trên thực tế vượt ra ngoài chỉ giới đất cấp cho dự án; đơn xin đất để đầu tư sản xuất cây giống nhưng lại phân lô xây nhà ở để bán; thực tế việc đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư khác so với chính sách của nhà nước (Trung ương, địa phương), hoặc kế hoạch đã công bố công khai; có người không thuộc diện vẫn được hưởng chính sách đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư của dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước; theo thiết kế thì có công trình xử lý chất thải nhưng thực tế đã không đầu tư công trình xử lý chất thải; dự án đã khởi công chậm, hoặc triển khai các công việc luôn chậm so với tiến độ đã công bố công khai; v.v.
c) Tổ chức theo dõi, phát hiện những tác động tiêu cực của dự án đến môi trường, cộng đồng:
Theo dõi các việc làm của chủ đầu tư, các nhà thầu trong quá trình thực hiện đầu tư, vận hành (khai thác) dự án. Nếu phát hiện có những việc làm xâm hại lợi ích của cộng đồng, gây tác động tiêu cực đến môi trường sinh sống của cộng đồng thì ghi nhận, tiến hành xác minh, làm rõ mức độ xâm hại hoặc gây tác động tiêu cực, kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư và các nhà thầu theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
Ví dụ: Khi thực hiện đầu tư, hoặc vận hành (khai thác) dự án đã làm mất an toàn giao thông, cản trở việc đi lại của cộng đồng; dự án thải ra các chất thải gây ô nhiễm môi trường (chất thải rắn, nước, không khí, tiếng ồn,...) nhưng không có biện pháp xử lý theo quy định; công trình của dự án xâm hại công trình văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, hoặc cản trở sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng; dự án làm hư hỏng hệ thống cấp, thoát nước, thông tin liên lạc của cộng đồng; dự án làm mất việc làm, nguồn thu của một bộ phận cộng đồng nhưng không được hỗ trợ tìm việc làm, tạo nguồn thu; v.v.
d) Theo dõi, đánh giá hiệu quả đầu tư và phát hiện những việc làm gây lãng phí, thất thoát vốn, tài sản thuộc dự án:
Tiến hành theo dõi, đánh giá hiệu quả đầu tư của dự án bằng cách xem xét, đánh giá dự án theo một số tiêu chí sau đây:
+ So sánh mục tiêu và quy mô đầu tư dự án so với yêu cầu thực tế đặt ra;
+ So sánh chi phí đầu tư của dự án so với những dự án có mục tiêu và quy mô đầu tư tương tự; so sánh sánh chi phí đầu tư trên một đơn vị công suất thiết kế của dự án đang giám sát với những dự án tương tự đã đầu tư;
+ Xem xét kết quả đầu tư thực tế đạt được so với mục tiêu đầu tư đặt ra;
+ Ước tính tỷ lệ khai thác (sử dụng) công trình so với năng lực đã đầu tư;
+ Ước tính và so sánh giá thành trên một đơn vị sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án đang giám sát với những dự án tương tự đã đầu tư;
+ Ước tính và so sánh giá thành sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án đang giám sát với giá các sản phẩm tương tự trên thị trường;...
+ So sánh tổng các giá trị và lợi ích do đầu tư dự án mang lại với tổng các chi phí và tổn thất do thực hiện đầu tư dự án;
Nếu phát hiện có những yếu tố bất hợp lý thì kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
đ) Theo dõi, kiểm tra việc nhà thầu tuân thủ các quy trình, quy phạm kỹ thuật, định mức vật tư và loại vật tư theo quy định:
Tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu hồ sơ thiết kế kỹ thuật (hoặc thiết kế thi công) đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để xác định các quy trình, quy phạm kỹ thuật, định mức vật tư và loại vật tư quan trọng, cần phải theo dõi, kiểm tra.
Thông báo cho chủ đầu tư và nhà thầu liên quan biết về kế hoạch theo dõi, kiểm tra của cộng đồng (đảm bảo việc theo dõi, kiểm tra của cộng đồng không làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công và chất lượng công trình).
Trong quá trình theo dõi, kiểm tra, nếu phát hiện có việc làm sai quy định thì yêu cầu đại diện các bên (chủ đầu tư, nhà thầu thi công, nhà thầu giám sát, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng,...) có mặt tại hiện trường lập biên bản xác nhận việc làm sai quy định và cùng ký vào biên bản; kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư và các nhà thầu theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
e) Theo dõi, kiểm tra kết quả nghiệm thu và quyết toán công trình:
Tiến hành tìm hiểu bản tổng dự toán công trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt để xác định khối lượng công việc của các hạng mục công trình, đơn giá của các chủng loại vật tư quan trọng phục vụ việc theo dõi, kiểm tra khâu nghiệm thu và thanh quyết toán công trình.
Thông báo cho chủ đầu tư và nhà thầu liên quan biết về kế hoạch theo dõi, kiểm tra của cộng đồng (đảm bảo việc theo dõi, kiểm tra của cộng đồng không làm ảnh hưởng đến việc nghiệm thu, thanh quyết toán công trình).
Trong quá trình theo dõi, kiểm tra, nếu phát hiện có việc làm sai quy định thì yêu cầu đại diện các bên (chủ đầu tư, nhà thầu thi công, nhà thầu giám sát, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng,...) có mặt tại hiện trường lập biên bản xác nhận việc làm sai quy định và cùng ký vào biên bản; kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; theo dõi việc giải quyết các kiến nghị của các cấp có thẩm quyền, việc chấp hành các biện pháp xử lý của chủ đầu tư và các nhà thầu theo quy định.
Trong trường hợp nhận thấy việc xử lý các vấn đề đã kiến nghị, hoặc việc chấp hành các biện pháp xử lý chưa thỏa đáng thì tiếp tục kiến nghị lên các cấp có thẩm quyền cao hơn.
3.3. Đối với các dự án đầu tư có sử dụng vốn nhà nước, thực hiện giám sát theo quy định tại các điểm a, b, c và d, khoản 3.2 của mục này.
3.4. Đối với các dự án đầu tư sử dụng các nguồn vốn khác, thực hiện giám sát theo các quy định tại điểm a, b và c, khoản 3.2 của mục này.

Điều 5, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
d) Định kỳ 6 tháng, một năm, lập Báo cáo tổng hợp kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng trên phạm vi toàn quốc, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định tại khoản 3,

Điều 11, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
2. Trách nhiệm của Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
a) Chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính hướng dẫn Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc các cấp về tổ chức hoạt động giám sát đầu tư của cộng đồng.
b) Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính triển khai, hướng dẫn, kiểm tra và tổng kết rút kinh nghiệm về giám sát đầu tư của cộng đồng.
3. Trách nhiệm của Bộ Tài chính
Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm về giám sát đầu tư của cộng đồng.
4. Trách nhiệm của Sở Kế hoạch và Đầu tư
a) Chủ trì, phối hợp với Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Sở Tài chính tổ chức triển khai thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn tỉnh theo quy định.
b) Tổ chức hướng dẫn về nghiệp vụ giám sát đầu tư của cộng đồng cho các Ban giám sát đầu tư của cộng đồng xã và các cán bộ, công chức có liên quan; hướng dẫn về lập và quản lý thực hiện kế hoạch giám sát đầu tư của cộng đồng; tổng hợp và lập báo cáo kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng.
c) Giải thích và trả lời về các vấn đề có liên quan đến giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn tỉnh; yêu cầu các cơ quan, đối tượng có liên quan trên địa bàn tỉnh giải thích, trả lời những vấn đề thuộc thẩm quyền theo kiến nghị của cộng đồng trên cơ sở phù hợp với quyền giám sát đầu tư của cộng đồng theo

Điều 5, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
d) Định kỳ 6 tháng, một năm, lập Báo cáo tổng hợp kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn tỉnh và gửi báo cáo cho các cơ quan theo quy định tại khoản 2,

Điều 11, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
5. Trách nhiệm của Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, cấp huyện.
a) Phối hợp với cơ quan Kế hoạch và Đầu tư và Tài chính cùng cấp tổ chức triển khai thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn tỉnh, huyện theo quy định.
b) Tổ chức tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nhân dân trên địa bàn tỉnh, huyện chủ động, tích cực thực hiện quyền giám sát đầu tư của cộng đồng theo

Điều 5, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
c) Phối hợp với các cơ quan có liên quan giám sát, kiểm tra việc quản lý sử dụng kinh phí hỗ trợ giám sát đầu tư của cộng đồng ở các cấp, đảm bảo đúng mục tiêu, đúng quy định và hiệu quả.
d) Định kỳ 6 tháng, một năm, lập Báo cáo tình hình tổ chức và hoạt động giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn tỉnh, huyện, gửi Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp trên trực tiếp. Thời hạn gửi báo cáo 6 tháng vào tuần thứ 3 của tháng 7, báo cáo cả năm vào tuần thứ 3 của tháng 1 năm sau.
6. Trách nhiệm của Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã
a) Tổ chức thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn theo quy định tại

Điều 5, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
c) Xác nhận các Báo cáo kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng, các kiến nghị về kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng do Ban giám sát đầu tư của cộng đồng lập gửi các cơ quan có liên quan.
d) Phối hợp với các cơ quan có liên quan giám sát, kiểm tra việc quản lý sử dụng kinh phí hỗ trợ giám sát đầu tư của cộng đồng ở xã, đảm bảo sử dụng đúng mục tiêu, đúng quy định và hiệu quả.
7. Trách nhiệm của Ban giám sát đầu tư của cộng đồng xã
a) Lập và quản lý thực hiện kế hoạch giám sát đầu tư của cộng đồng; tổ chức thực hiện giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn xã theo Thông tư này.
b) Yêu cầu chủ đầu tư, các nhà thầu báo cáo, giải trình, cung cấp thông tin làm rõ những vấn đề mà cộng đồng có ý kiến.
c) Thu thập các ý kiến, kiến nghị của nhân dân trong xã, cơ quan quản lý nhà nước, các báo cáo của chủ đầu tư và nhà thầu, xác định những vấn đề mà cộng đồng có ý kiến đã được làm rõ, kiến nghị các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết các vấn đề chưa được làm rõ.
d) Thông báo các kết quả xử lý, giải quyết của cấp có thẩm quyền đối với các ý kiến, kiến nghị của nhân dân.
đ) Định kỳ 6 tháng, một năm, lập báo tổng hợp kết quả giám sát đầu tư của cộng đồng theo Phụ lục số 1 kèm theo Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng, gửi Ban Thường trực Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã xác nhận trước khi gửi Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện và Sở Kế hoạch và Đầu tư; thời hạn gửi Báo cáo 6 tháng đầu năm vào tuần thứ 2 của tháng 7, Báo cáo cả năm vào tuần thứ 2 của tháng 1 năm sau.
g) Quản lý sử dụng kinh phí hỗ trợ giám sát đầu tư của cộng đồng đúng mục tiêu, đúng quy định và hiệu quả.
8. Trách nhiệm của các cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.
a) Các cơ quan quản lý ngành ở các cấp theo

Điều 12, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
b) Ủy ban Nhân các cấp theo

Điều 13, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
c) Các cá nhân, tổ chức, cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư theo

Điều 14, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
d) Chủ đầu tư theo

Điều 16, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
đ) Các nhà thầu theo

Điều 17, Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng.
Các cá nhân, tổ chức nêu trên có trách nhiệm xem xét, giải quyết và trả lời những kiến nghị của Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, Ủy ban Mặt trận tổ quốc các cấp nếu không giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng, giải quyết không đúng thời hạn theo Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng thì bị xử lý theo quy định của pháp luật.
9. Trong quá trình thực hiện nếu có vướng mắc, đề nghị các địa phương, các tổ chức và cá nhân có liên quan phản ánh về Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Tài chính để phối hợp nghiên cứu hướng dẫn và giải quyết theo quy định.
Thông tư này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo./.