THÔNG TƯ quy định kỹ thuật quan trắc tài nguyên nước và cảnh báo, dự báo nguồn nước

Phạm vi điều chỉnh
Thông tư này quy định kỹ thuật quan trắc tài nguyên nước và cảnh báo, dự báo nguồn nước mặt, nước dưới đất theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước.

Đối tượng áp dụng
Thông tư này áp dụng với các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động quan trắc tài nguyên nước và cảnh báo, dự báo nguồn nước theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước.

Yêu cầu chung về quan trắc tài nguyên nước và cảnh báo, dự báo nguồn nước
1. Quan trắc tài nguyên nước phải đảm bảo việc cung cấp thường xuyên, kịp thời thông tin, số liệu về mực nước, lưu lượng, chất lượng nước phục vụ các mục đích cảnh báo, dự báo nguồn nước và các yêu cầu của công tác quản lý tài nguyên nước.
2. Cảnh báo, dự báo nguồn nước được thực hiện bằng một hoặc nhiều phương pháp (giải tích; thống kê; mô hình). Kết quả cảnh báo, dự báo nguồn nước được tổng hợp theo lưu vực sông, tiểu lưu vực sông, tiểu vùng trong quy hoạch tổng hợp lưu vực sông, phạm vi hành chính của tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và tại các vị trí cảnh báo, dự báo nguồn nước.
3. Thông tin, số liệu quan trắc tài nguyên nước phải được quản lý, lưu trữ, cập nhật vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia và bảo đảm cung cấp, chia sẻ phục vụ công tác cảnh báo, dự báo nguồn nước. Hình thức truyền tin, chia sẻ thông tin cảnh báo, dự báo nguồn nước phải đảm bảo phù hợp với đối tượng nhận tin và hạ tầng truyền tin, chia sẻ thông tin.
4. Chuỗi thông tin, số liệu phục vụ dự báo nguồn nước phải đảm bảo tối thiểu 20 năm. Trường hợp không đủ 20 năm thì thực hiện các phương pháp kéo dài số liệu phù hợp với từng điều kiện cụ thể.
5. Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước phải bảo đảm việc cung cấp thông tin kịp thời, chính xác về trạng thái, xu thế diễn biến, diễn biến bất thường của nguồn nước nhằm giúp cơ quan quản lý về tài nguyên nước và người dân có các biện pháp ứng phó hiệu quả.

Trình tự, nội dung quan trắc tài nguyên nước
1. Quan trắc tài nguyên nước được thực hiện thông qua phương pháp quan trắc tự động, liên tục; quan trắc định kỳ (bán tự động; đo tự ghi; thủ công). Đối với điểm, trạm, công trình được thành lập sau ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành, thực hiện trình tự, nội dung sau:
a) Xác định mục đích quan trắc;
b) Xác định vị trí quan trắc;
c) Xác định thông số, chế độ và tần suất quan trắc đối với từng thông số;
d) Xác định hình thức, phương pháp quan trắc;
đ) Lắp đặt thiết bị quan trắc;
e) Xây dựng kế hoạch quan trắc;
g) Thực hiện quan trắc đối với các thông số;
h) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh biên, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước;
i) Lập báo cáo kết quả quan trắc và báo cáo các chỉ tiêu thống kê;
k) Quản lý, lưu trữ, cung cấp, chia sẻ kết quả quan trắc và cập nhật kết quả quan trắc vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia.
2. Trường hợp thực hiện quan trắc tại các điểm, trạm, công trình quan trắc hiện có đã lắp đặt thiết bị thì thực hiện nội dung theo quy định tại điểm e, điểm g, điểm h, điểm i và điểm k khoản 1 Điều này.

Xác định mục đích quan trắc
1. Quan trắc tài nguyên nước nhằm cung cấp thông tin, số liệu về mực nước, lưu lượng, chất lượng nước phục vụ các mục đích sau:
a) Dự báo nguồn nước theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước;
b) Cảnh báo tình trạng hạn hán, thiếu nước, cạn kiệt và suy giảm mực nước; ô nhiễm, suy thoái chất lượng nước và xâm nhập mặn theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước;
c) Phục vụ các yêu cầu của công tác quản lý tài nguyên nước.
2. Căn cứ các mục đích quan trắc quy định tại khoản 1 Điều này, cơ quan có thẩm quyền xem xét quyết định cụ thể mục đích quan trắc đối với từng điểm, công trình, trạm quan trắc và lựa chọn thông số, chế độ, tần suất, phương pháp quan trắc cho phù hợp.

Xác định vị trí quan trắc
Căn cứ mục đích quan trắc tài nguyên nước quy định tại

Điều 5 của Thông tư này xác định vị trí quan trắc như sau:
1. Việc xác định vị trí quan trắc mực nước mặt thực hiện theo quy định tại mục 2.1.2, vị trí quan trắc lưu lượng theo quy định tại mục 2.3.2 của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT ban hành kèm theo Thông tư số 22/2022/TT-BTNMT ngày 20 tháng 12 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (sau đây gọi tắt là QCVN 47:2022/BTNMT), trong đó đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau: đại diện được chế độ dòng chảy của đoạn sông, suối (sau đây gọi chung là sông), đáp ứng được mục đích quan trắc; đoạn sông đặt tuyến quan trắc tương đối thẳng, thuận lợi cho việc bố trí nhà trạm, công trình quan trắc; đảm bảo tính ổn định, lâu dài, an toàn cho việc lắp đặt vận hành, bảo trì bảo dưỡng.
2. Việc xác định vị trí, tầng chứa nước quan trắc tài nguyên nước dưới đất đảm bảo những yêu cầu chủ yếu sau: tính đại diện, đặc trưng cho vùng, khu vực, tầng chứa nước; phản ánh được diễn biến mực nước, chất lượng nước dưới đất của tầng chứa nước, đáp ứng được mục đích quan trắc; dễ dàng để thực hiện quan trắc, bảo dưỡng thiết bị; tránh khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét, mất an ninh; vị trí đảm bảo tính ổn định lâu dài; khoảng cách giữa các điểm, công trình phù hợp với mục đích quan trắc, tầng chứa nước quan trắc.
3. Căn cứ quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, cơ quan có thẩm quyền lựa chọn vị trí quan trắc để xây dựng quy hoạch, kế hoạch, nhiệm vụ có hoạt động quan trắc tài nguyên nước đảm bảo phù hợp với mục đích quan trắc quy định tại

Điều 5 của Thông tư này.
Trường hợp vị trí quan trắc được xác định tại quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước thì thực hiện theo quy hoạch. Đối với quan trắc để giám sát khai thác, sử dụng nước thì thực hiện theo các quy định hiện hành.

Xác định thông số quan trắc tài nguyên nước
1. Các thông số quan trắc tài nguyên nước mặt:
a) Lưu lượng, mực nước theo quy định của pháp luật về khí tượng thủy văn;
b) Thông số đo đạc, phân tích chất lượng nước mặt, gồm: pH, DO, TSS , COD, BOD 5 , Tổng Nitơ, Tổng Phốt-pho, Tổng Coliform, Chloride và một số thông số quy định tại khoản 3 Điều này.
2. Các thông số quan trắc tài nguyên nước dưới đất:
a) Mực nước tại giếng quan trắc, lưu lượng tại mạch lộ;
b) Thông số đo đạc, phân tích chất lượng nước dưới đất, gồm: pH, Amoni (NH 4 + tính theo Nitơ), Nitrate (NO 3 - tính theo Nitơ), Nitrite (NO 2 - tính theo Nitơ), chỉ số Permanganat, Tổng chất rắn hòa tan (TDS), Tổng Coliform, Độ cứng, Arsenic, Chloride, Sắt, Mangan và một số thông số quy định tại khoản 3 Điều này.
3. Căn cứ quy chuẩn kỹ thuật hiện hành, mục đích quan trắc cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định bổ sung các thông số khác đảm bảo phù hợp quy định tại

Điều 5 của Thông tư này và đặc điểm nguồn nước, tầng chứa nước cụ thể.

Xác định chế độ và tần suất quan trắc
1. Chế độ và tần suất quan trắc tài nguyên nước mặt tại trạm quan trắc:
a) Chế độ quan trắc mực nước thủ công được thực hiện theo quy định tại mục 1.1.2 Phụ lục A của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó tối thiểu mỗi ngày 02 lần (vào 07 giờ và 19 giờ) vào mùa cạn đối với sông không ảnh hưởng triều;
b) Chế độ quan trắc mực nước tự động thực hiện theo quy định tại mục 1.1.5 Phụ lục A của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó mùa lũ tối thiểu 5 phút một lần đo, mùa cạn tối thiểu 10 phút một lần đo; tần suất kiểm tra máy đo mực nước tự động 02 lần/tháng vào giữa và cuối tháng, áp dụng cho những trạm có công trình ổn định và máy đo hoạt động bình thường, giá trị mực nước đo kiểm tra và của máy sai khác không quá ± 2 cm.
Trường hợp quan trắc phục vụ các yêu cầu của công tác quản lý tài nguyên nước, cơ quan có thẩm quyền xem xét quyết định phù hợp với pháp luật về tài nguyên nước;
c) Chế độ quan trắc lưu lượng nước mặt vùng không ảnh hưởng triều thực hiện theo quy định tại mục 1.1 Phụ lục B của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT;
d) Chế độ quan trắc lưu lượng nước mặt vùng ảnh hưởng triều thực hiện theo quy định tại mục 2.1 Phụ lục B của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT;
đ) Chế độ quan trắc nhiệt độ nước mặt được thực hiện đồng thời trong quá trình lấy mẫu chất lượng nước mặt với tần suất tối thiểu 01 tháng/lần;
e) Tần suất lấy, phân tích mẫu chất lượng nước mặt hiện trường và trong phòng thí nghiệm tối thiểu 01 tháng/lần; mẫu kiểm tra tối thiểu 01 lần/mùa.
2. Chế độ và tần suất quan trắc tài nguyên nước dưới đất tại điểm, công trình quan trắc:
a) Chế độ quan trắc thủ công được thực hiện với tần suất quan trắc mực nước, lưu lượng tại mạch lộ 05 lần/tháng vào các ngày 6, 12, 18, 24, 30 đối với mùa khô và 10 lần/tháng vào các ngày 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30 đối với mùa mưa; riêng tháng 02 không có ngày 30 chuyển đo vào ngày 01 tháng 3;
b) Chế độ quan trắc mực nước bán tự động: tần suất ghi dữ liệu 02 giờ/lần; chế độ lấy dữ liệu 02 lần/tháng vào giữa và cuối tháng; tần suất quan trắc kiểm tra 02 lần/tháng bằng phương pháp thủ công cùng thời điểm với 02 lần lấy dữ liệu;
c) Chế độ quan trắc mực nước tự động: tần suất ghi dữ liệu 02 giờ/lần; chế độ kiểm tra tại văn phòng thông qua hệ thống máy tính với tần suất quy định tại điểm a khoản này; kiểm tra ngoài thực địa 02 lần/tháng vào giữa và cuối tháng;
d) Chế độ quan trắc chất lượng nước dưới đất tại điểm, công trình quan trắc: tối thiểu 02 lần/năm vào mùa khô và mùa mưa. Thực hiện lấy mẫu kiểm tra tối thiểu 5% trên tổng số mẫu.
3. Trường hợp quan trắc tài nguyên nước mặt, nước dưới đất không thuộc quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, cơ quan có thẩm quyền quyết định chế độ, tần suất quan trắc cho phù hợp.

Lắp đặt thiết bị quan trắc
1. Chuẩn bị, kiểm tra dụng cụ, thiết bị.
2. Việc lắp đặt thiết bị được thực hiện theo thiết kế, hướng dẫn kỹ thuật của thiết bị quan trắc, hiệu chuẩn và cài đặt chế độ quan trắc theo yêu cầu.

Thực hiện quan trắc mực nước mặt
1. Quan trắc mực nước thủ công được thực hiện theo quy định tại mục 1.2.1 và mục 1.2.2 Phụ lục A của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó đảm bảo các nội dung chủ yếu sau:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị phục vụ quan trắc;
b) Xác định số đọc mực nước tại cọc hoặc thủy chí; trường hợp trong ngày chuyển đầu cọc hoặc thủy chí quan trắc thì phải đọc số đọc ở hai cọc hoặc thủy chí liền kề để kiểm tra. Quan sát, mô tả các hiện tượng thời tiết (hướng nước chảy, diễn biến lòng sông, hướng gió, cấp sóng), ghi các số liệu quan trắc và các hiện tượng thời tiết vào sổ quan trắc;
c) Bảo dưỡng các dụng cụ, thiết bị quan trắc, thu dọn;
d) Tính giá trị mực nước theo số đọc và độ cao đầu cọc, thủy chí và so sánh kết quả với lần đo trước; thống kê các giá trị đặc trưng, sao chép số liệu;
đ) Tính toán số liệu mực nước, vẽ đường quá trình mực nước giờ trên biểu đồ, kiểm tra trên biểu đồ để phát hiện các điểm bất thường không theo quy luật;
e) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Quan trắc mực nước để kiểm tra thiết bị tự ghi thực hiện theo quy định tại mục 1.2.3 Phụ lục A của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó đảm bảo các nội dung chủ yếu sau:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, vật tư, thiết bị phục vụ quan trắc;
b) Kiểm tra hiện trạng công trình quan trắc, quan sát mô tả các hiện tượng thời tiết (hướng nước chảy, diễn biến lòng sông, hướng gió, cấp sóng);
c) Kiểm tra độ chính xác thời gian đo: đồng hồ của máy sai khác đồng hồ chuẩn không quá ± 2 phút/24 giờ;
d) Đo mực nước để kiểm tra hoạt động của thiết bị, đánh dấu thời gian quan trắc kiểm tra trên giản đồ: vạch một đoạn dài 1 cm và ngắt quãng (khoảng 0,5 mm) trong thời gian kiểm tra;
đ) Ghi kết quả quan trắc kiểm tra vào sổ quan trắc và ghi lên giản đồ mực nước. Ghi thời gian quan trắc vào bên trái và giá trị mực nước vào bên phải của đường vạch thời gian kiểm tra trên giản đồ;
e) Bảo dưỡng công trình, phương tiện đo và sửa chữa, thay thế, bảo quản linh kiện;
g) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
3. Thực hiện quan trắc mực nước theo hình thức tự động, bao gồm các nội dung chủ yếu sau:
a) Truy cập vào hệ thống dữ liệu quan trắc, kiểm tra tính liên tục của dữ liệu. Trường hợp phát hiện sự cố trong quan trắc, nguyên nhân là do thiết bị thì thực hiện xử lý sự cố thiết bị theo quy định tại

Điều 16 của Thông tư này;
b) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
4. Các biểu mẫu trong quá trình quan trắc mực nước mặt được quy định tại Mẫu số 01 và Mẫu số 02 ban hành kèm theo Thông tư này.

Thực hiện quan trắc lưu lượng nước mặt
1. Quan trắc lưu lượng nước mặt được thực hiện theo quy định tại mục 1.2 Phụ lục B của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó đảm bảo các nội dung chủ yếu sau:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị quan trắc;
b) Đo mực nước, quan sát trạng thái mặt sông;
c) Xác định khoảng cách mép nước bờ phải, trái;
d) Lắp và cài đặt thiết bị đo;
đ) Đo lưu lượng nước bằng các thiết bị được quy định tại khoản 2, khoản 3 và khoản 4 Điều này;
e) Bảo dưỡng phương tiện, máy, thiết bị đo;
g) Thu dọn dụng cụ, thiết bị quan trắc;
h) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Đo lưu lượng nước mặt bằng máy lưu tốc kế
Việc đo lưu lượng nước mặt bằng máy lưu tốc kế với bộ hiển thị số thực hiện theo quy định tại mục 1.2.2 Phụ lục B của Quy chuẩn QCVN 47:2022/BTNMT, trong đó đảm bảo các yêu cầu sau:
a) Thời gian đo tốc độ bằng lưu tốc kế tại một điểm không được nhỏ hơn 100 giây;
b) Lưu tốc kế gắn trên sào thì chân sào cần lắp bàn đế và khi đo phải giữ cho sào thẳng đứng.
Trường hợp dùng cáp để treo cá phải đo góc lệch dây cáp, tăng trọng lượng cá sắt hoặc thay đổi dây cáp để giảm góc lệch dây cáp. Nếu góc lệch lớn hơn 10º thì phải hiệu chỉnh;
c) Mùa cạn khi tốc độ dòng nước quá nhỏ, ở tuyến chính không thể đo được bằng lưu tốc kế thì chọn tuyến phụ để đo tốc độ. Khi đo tốc độ ở tuyến phụ vẫn phải đo mực nước ở tuyến chính. Chọn tuyến phụ phải đảm bảo không có lưu lượng nước gia nhập hoặc xuất lưu;
d) Mùa lũ khi tốc độ dòng nước lên xuống nhanh, có thể đo tốc độ dòng nước theo phương án đo đơn giản theo quy định tại Phụ lục B của TCVN 12636-8:2020 Quan trắc khí tượng thủy văn

Thực hiện quan trắc chất lượng nước mặt
1. Việc quan trắc chất lượng nước mặt quy định tại điểm b khoản 1

Điều 7 của Thông tư này được thực hiện như sau:
a) Chuẩn bị phương tiện, vật liệu, dụng cụ và máy móc, thiết bị;
b) Lấy, bảo quản và vận chuyển mẫu theo quy định tại điểm a mục 1 Phụ lục 2.2 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường (sau đây gọi tắt là Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT);
c) Đo đạc, phân tích chất lượng nước tại hiện trường theo quy định tại điểm b mục 1 Phụ lục 2.2 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT, trong phòng thí nghiệm theo quy định tại mục 2 Phụ lục 2.2 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT;
d) Tháo dỡ, thu dọn, bảo dưỡng dụng cụ và thiết bị;
đ) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Các biểu mẫu trong quá trình quan trắc chất lượng nước mặt được quy định tại các Mẫu số 05, Mẫu số 06, Mẫu số 07, Mẫu số 08 và Mẫu số 16 ban hành kèm theo Thông tư này.

Thực hiện quan trắc mực nước dưới đất
1. Quan trắc thủ công bao gồm:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị quan trắc;
b) Kiểm tra hiện trạng điểm, công trình quan trắc và quan sát thời tiết; chụp ảnh điểm, công trình quan trắc khi có dấu hiệu bất thường;
c) Mở khóa, nắp công trình và tiến hành đo mực nước tối thiểu 02 lần, lấy giá trị trung bình của 02 lần đo để ghi vào sổ nhật ký quan trắc, nếu sai số giữa 02 lần đo vượt quá 2 cm thì thực hiện đo lại từ đầu; ghi chép kết quả đo vào sổ nhật ký quan trắc;
d) Đóng nắp công trình, khóa và thu dọn dụng cụ quan trắc;
đ) Vệ sinh điểm quan trắc, kết thúc quá trình quan trắc tại thực địa;
e) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Quan trắc bán tự động bao gồm:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị;
b) Kiểm tra hiện trạng điểm, công trình quan trắc và quan sát thời tiết; chụp ảnh điểm, công trình quan trắc khi có dấu hiệu bất thường;
c) Mở khóa, nắp công trình, lấy thiết bị tự ghi ra khỏi giếng khoan; thực hiện bảo dưỡng định kỳ dụng cụ, thiết bị quan trắc theo kế hoạch đối với thiết bị đo;
d) Kết nối, kiểm tra tình trạng hoạt động của thiết bị tự ghi, sao lưu số liệu quan trắc từ thiết bị tự ghi sang thiết bị lưu trữ;
đ) Tiến hành đo kiểm tra mực nước thủ công, ghi chép vào sổ nhật ký quan trắc, so sánh kết quả tự ghi với giá trị đo thủ công. Trường hợp phát hiện sự cố trong quan trắc, nguyên nhân là do thiết bị thì thực hiện xử lý sự cố thiết bị theo quy định tại

Điều 16 của Thông tư này;
e) Cài đặt lại thiết bị tự ghi nếu thay đổi chế độ đo;
g) Đặt lại thiết bị tự ghi vào giếng khoan;
h) Đóng nắp công trình, khóa và thu dọn dụng cụ quan trắc;
i) Vệ sinh điểm quan trắc, kết thúc quá trình quan trắc tại thực địa;
k) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
3. Quan trắc tự động bao gồm:
a) Truy cập vào hệ thống dữ liệu quan trắc, kiểm tra tính liên tục của dữ liệu. Trường hợp phát hiện sự cố trong quan trắc, nguyên nhân là do thiết bị thì thực hiện xử lý sự cố thiết bị theo quy định tại

Điều 16 của Thông tư này;
b) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
4. Các biểu mẫu trong quá trình quan trắc mực nước dưới đất tại được quy định tại Mẫu số 09 và Mẫu số 10 ban hành kèm theo Thông tư này.

Thực hiện quan trắc lưu lượng nước tại mạch lộ
1. Quan trắc bằng ván đo bao gồm:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị quan trắc;
b) Kiểm tra hiện trạng điểm, công trình quan trắc và quan sát thời tiết; chụp ảnh điểm, công trình quan trắc khi có dấu hiệu bất thường;
c) Lắp đặt, cân chỉnh ván đo;
d) Đo chiều cao cột nước chảy qua ván với độ chính xác tới milimét, đo ít nhất 03 lần và lấy giá trị trung bình để ghi vào sổ nhật ký quan trắc, nếu sai số giữa hai lần đo vượt quá 5 mm thì thực hiện đo lại từ đầu;
đ) Tính toán xác định lưu lượng nước mạch lộ: đối với ván tam giác xác định theo công thức Q = 0,014h2 , đối với ván hình chữ nhật xác định theo công thức Q = 0,018bh , đối với ván hình thang xác định theo công thức Q = 0,0186bh (trong đó: h là chiều cao mực nước trước mép ván tính bằng cm, b là chiều rộng mép ván dưới tính bằng cm, Q là lưu lượng đo theo ván tính bằng lít/giây);
e) Thu dọn dụng cụ quan trắc, vệ sinh điểm quan trắc, kết thúc quá trình quan trắc tại thực địa;
g) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Quan trắc bằng thùng định lượng bao gồm:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị quan trắc;
b) Kiểm tra hiện trạng điểm, công trình quan trắc và quan sát thời tiết; chụp ảnh điểm, công trình quan trắc khi có dấu hiệu bất thường;
c) Lắp đặt, cân chỉnh thùng đo;
d) Xác định lưu lượng bằng thùng định lượng, giá trị đo phải được lấy trung bình của ít nhất 03 lần đo, sai số 03 lần đo không được lớn hơn 5%, thùng đo phải có dung tích phù hợp để đảm bảo thời gian đầy thùng không nhỏ hơn 30 giây;
đ) Thu dọn dụng cụ quan trắc, vệ sinh điểm quan trắc, kết thúc quá trình quan trắc tại thực địa;
e) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
3. Các biểu mẫu trong quá trình quan trắc lưu lượng tại mạch lộ được quy định tại Mẫu số 11 và Mẫu số 12 ban hành kèm theo Thông tư này.

Thực hiện quan trắc chất lượng nước dưới đất
1. Việc quan trắc chất lượng nước dưới đất quy định tại điểm b khoản 2

Điều 7 của Thông tư này được thực hiện như sau:
a) Chuẩn bị phương tiện, vật liệu, dụng cụ và máy móc, thiết bị;
b) Đo chiều sâu, mực nước giếng khoan;
Trường hợp ống lọc bị lấp nhét từ 70% trở lên thì phải tiến hành bơm thổi rửa theo quy định tại

Điều 17 của Thông tư này trước khi lấy mẫu.
Trường hợp ống lọc bị lấp nhét dưới 70%, tiến hành bơm rửa với lượng nước tối thiểu 03 lần thể tích cột nước lưu trong giếng khoan, trong quá trình bơm thực hiện đo các chỉ tiêu pH, Ec đến khi có giá trị đo 03 lần liên tiếp ổn định, khoảng cách giữa các lần đo liên tục có giá trị ổn định không nhỏ hơn 5 phút trước khi lấy mẫu;
c) Lấy, bảo quản và vận chuyển mẫu nước theo quy định tại điểm a mục 1 Phụ lục 2.3 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT;
d) Đo đạc, phân tích chất lượng nước tại hiện trường theo quy định tại điểm b mục 1 Phụ lục 2.3 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT, trong phòng thí nghiệm theo quy định tại mục 2 Phụ lục 2.3 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT;
đ) Tháo dỡ, thu dọn dụng cụ và thiết bị; bảo dưỡng dụng cụ, thiết bị;
e) Tổng hợp, đánh giá, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
2. Các biểu mẫu trong quá trình quan trắc chất lượng nước dưới đất được quy định tại các Mẫu số 05, Mẫu số 06, Mẫu số 07, Mẫu số 08, Mẫu số 13, Mẫu số 14, Mẫu số 15, Mẫu số 16, Mẫu số 17 và Mẫu số 18 ban hành kèm theo Thông tư này.

Xử lý sự cố trong quan trắc tài nguyên nước
1. Trường hợp phát hiện sự cố do thiết bị đo đối với phương pháp tự động, bán tự động, thực hiện xử lý sự cố theo quy định tại khoản 2 Điều này, trong thời gian xử lý sự cố thiết bị tiến hành đo thủ công với tần suất 05 lần/tháng vào các ngày 6, 12, 18, 24, 30, riêng tháng 02 không có ngày 30 chuyển đo vào ngày 01 tháng 3. Trường hợp, do yêu cầu của công tác quản lý, cơ quan có thẩm quyền quyết định tần suất quan trắc khác đảm bảo phù hợp với từng điều kiện cụ thể.
2. Nội dung xử lý sự cố bao gồm:
a) Chuẩn bị, kiểm tra các dụng cụ, thiết bị quan trắc;
b) Kiểm tra hiện trạng điểm, trạm quan trắc, kiểm tra thiết bị, năng lượng và đường truyền tín hiệu và quan sát thời tiết; chụp ảnh điểm, trạm quan trắc và lập biên bản sự cố;
c) Sao lưu số liệu quan trắc từ thiết bị tự ghi sang thiết bị lưu trữ (nếu có); thay thế phụ kiện, sửa chữa phục hồi thiết bị; lắp đặt lại thiết bị đảm bảo kết nối và hoạt động bình thường;
d) Kiểm chuẩn, hiệu chỉnh thiết bị bằng cách: đọc số liệu đo tại thiết bị, so sánh kết quả tự ghi với giá trị đo thủ công đảm bảo sự phù hợp giữa kết quả đo của thiết bị và đo thủ công;
đ) Vệ sinh điểm, trạm quan trắc, kết thúc quá trình xử lý sự cố.
3. Khi phát hiện sự cố do thiết bị quan trắc, quan trắc viên thực hiện quan trắc có trách nhiệm lập biên bản sự cố, báo cáo kịp thời lãnh đạo của đơn vị thực hiện quan trắc. Đơn vị được giao nhiệm vụ quan trắc phải thực hiện các biện pháp đảm bảo tuân thủ quy định xử lý sự cố tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

Bơm thổi rửa công trình quan trắc
1. Bơm thổi rửa công trình quan trắc được thực hiện như sau:
a) Định kỳ thực hiện 05 năm/lần;
b) Khi phát hiện ống lọc bị lấp nhét từ 70% trở lên.
2. Việc bơm thổi rửa công trình quan trắc thực hiện theo quy định tại

Điều 6 Thông tư số 08/2015/TT-BTNMT ngày 26 tháng 02 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật bơm nước thí nghiệm trong điều tra, đánh giá tài nguyên nước dưới đất.

Tổng hợp, đánh giá, chỉnh biên, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước
1. Tổng hợp xử lý số liệu quan trắc.
2. Chỉnh biên, chỉnh lý số liệu quan trắc:
a) Kiểm tra, chuẩn hóa dữ liệu; phát hiện và báo cáo về các số liệu bất thường, đánh dấu trường hợp nghi ngờ;
b) So sánh kết quả quan trắc với các giá trị cực trị lớn nhất, nhỏ nhất và trung bình nhiều năm để phát hiện và xác định nguyên nhân xuất hiện giá trị bất thường; vẽ biểu đồ chuỗi số liệu quan trắc nhiều năm để phát hiện giá trị bất thường; vẽ biểu đồ tương quan số liệu quan trắc với chuỗi số liệu của các trạm khác có mối quan hệ thủy lực (nếu có);
c) Đánh giá kết quả quan trắc, xác định nguyên nhân sai số; phân tích tương quan của số liệu với các yếu tố ảnh hưởng; đánh giá tính hoàn thiện của số liệu;
d) Hiệu chỉnh, chỉnh biên, chỉnh lý để chuẩn hóa số liệu.
3. Chỉnh lý số liệu quan trắc chất lượng nước:
a) Kiểm tra, xử lý, chuẩn hóa dữ liệu; phát hiện và báo cáo về các số liệu bất thường, đánh dấu trường hợp nghi ngờ;
b) Đánh giá đặc trưng thống kê các chỉ tiêu chất lượng nước theo yêu cầu;
c) So sánh, đánh giá kết quả mẫu chính và mẫu kiểm tra;
d) Đánh giá kết quả quan trắc, tìm nguyên nhân sai số; phân tích tương quan của số liệu với các yếu tố ảnh hưởng; đánh giá tính hoàn thiện của số liệu.
4. Cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước.
5. Lập báo cáo kết quả tổng hợp đánh giá chỉnh biên, chỉnh lý, xử lý và cập nhật số liệu quan trắc phục vụ cảnh báo, dự báo nguồn nước được thực hiện theo Mẫu số 19 ban hành kèm theo Thông tư này.

Lập báo cáo kết quả quan trắc và báo cáo các chỉ tiêu thống kê
1. Lập báo cáo tổng hợp kết quả quan trắc theo Mẫu số 20 ban hành kèm theo Thông tư này.
2. Lập báo cáo, biểu mẫu các chỉ tiêu thống kê đối với các chỉ số quan trắc tài nguyên nước theo Mẫu số 21 ban hành kèm theo Thông tư này và quy định về chỉ tiêu thống kê ngành tài nguyên và môi trường.

Quản lý, lưu trữ, cung cấp, chia sẻ kết quả quan trắc và cập nhật kết quả quan trắc vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia
1. Quản lý, lưu trữ, cập nhật kết quả quan trắc:
a) Cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ quan trắc có trách nhiệm lưu trữ kết quả quan trắc đầy đủ dưới dạng tệp số và bản in (nếu có) và định kỳ sao lưu; trích xuất theo hình thức bảng biểu, biểu đồ; quản lý, hiển thị dữ liệu;
b) Thời gian lưu giữ kết quả quan trắc thực hiện theo quy định của pháp luật;
c) Dữ liệu quan trắc phải được cập nhật thường xuyên, kịp thời, chính xác vào Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia theo quy định.
2. Cung cấp, chia sẻ kết quả quan trắc:
a) Dữ liệu quan trắc tài nguyên nước được cung cấp, chia sẻ bằng văn bản, tệp điện tử;
b) Việc khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu tài nguyên nước phải tuân thủ quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin và các pháp luật khác có liên quan.

Trình tự, nội dung thực hiện cảnh báo, dự báo nguồn nước
1. Các bước cơ bản thực hiện dự báo nguồn nước:
a) Xác định mục đích dự báo nguồn nước;
b) Xác định các thông số, thời hạn dự báo nguồn nước;
c) Thực hiện dự báo nguồn nước theo một hoặc nhiều phương pháp quy định tại

Điều 24,

Điều 25 và

Điều 26 của Thông tư này tùy thuộc vào điều kiện cụ thể;
d) Xây dựng kết quả dự báo nguồn nước.
2. Các bước xây dựng bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước:
a) Thực hiện dự báo theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này và thời hạn dự báo theo quy định tại điểm đ khoản 2

Điều 23 của Thông tư này;
b) Tổng hợp kết quả dự báo và số liệu quan trắc, giám sát tài nguyên nước trong phạm vi cảnh báo, dự báo nguồn nước phục vụ dự báo xu thế diễn biến nguồn nước và xác định vị trí, khu vực cảnh báo nguồn nước;
c) Xác định vùng, khu vực, vị trí cảnh báo, dự báo nguồn nước có nguy cơ xuất hiện tình trạng hạn hán, thiếu nước, cạn kiệt và suy giảm mực nước, ô nhiễm, suy thoái chất lượng nước, xâm nhập mặn trên cơ sở kết quả thực hiện theo quy định tại điểm a khoản này hoặc kết quả quan trắc lưu lượng, mực nước, chất lượng của nguồn nước qua hoạt động quan trắc, giám sát tài nguyên nước;
d) Biên tập bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước.

Xác định mục đích dự báo nguồn nước
Dự báo nguồn nước theo quy định pháp luật về tài nguyên nước để phục vụ một trong các mục đích sau:
1. Cung cấp các thông tin về xu thế diễn biến số lượng, chất lượng nguồn nước phục vụ xây dựng kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông, kế hoạch khai thác sử dụng nước, phương án điều hòa, phân phối tài nguyên nước.
2. Xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước, quy hoạch về tài nguyên nước.
3. Phục vụ ra quyết định vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông.
4. Cảnh báo tình trạng hạn hán, thiếu nước, cạn kiệt và suy giảm mực nước, ô nhiễm, suy thoái chất lượng nước và xâm nhập mặn theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước.
5. Các mục đích khác phục vụ hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước, xây dựng bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước chuyên đề phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước do cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Xác định các thông số, thời hạn dự báo nguồn nước
1. Các thông số dự báo nguồn nước bao gồm:
a) Mực nước;
b) Lượng nước;
c) Chất lượng nước.
2. Thời hạn dự báo nguồn nước theo quy định pháp luật về tài nguyên nước như sau:
a) Đối với xây dựng chiến lược tài nguyên nước: thời gian dự báo tối đa 50 năm, bước thời gian dự báo tối đa 01 tháng;
b) Đối với xây dựng quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước, quy hoạch về tài nguyên nước: thời gian dự báo tối đa 30 năm, bước thời gian dự báo tối đa 01 tháng;
c) Đối với xây dựng kế hoạch khai thác sử dụng nước, kịch bản nguồn nước, phương án điều hòa, phân phối tài nguyên nước: thời gian dự báo tối đa 01 năm, hằng tháng thực hiện cập nhật dự báo (nếu có), bước thời gian dự báo tối đa 01 tháng;
d) Phục vụ ra quyết định vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông: thời gian dự báo tối đa 01 năm, bước thời gian dự báo tối đa 01 giờ cho mùa lũ và 01 ngày cho mùa cạn;
đ) Đối với xây dựng bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước quy định tại khoản 4 và khoản 5

Điều 22 Thông tư này gồm các bản tin tháng, mùa, năm, chuyên đề: thời gian dự báo tối đa 01 năm, bước thời gian dự báo tối đa 01 tháng.

Dự báo nguồn nước bằng phương pháp mô hình
1. Thu thập, xử lý các thông tin, dữ liệu phục vụ công tác dự báo:
a) Nhóm thông tin về khí tượng, thủy văn: số liệu mưa, bốc hơi, nhiệt độ, mực nước, lưu lượng tại các trạm khí tượng, thủy văn, hải văn; các hiện tượng khí tượng, thủy văn hay thiên tai dị thường ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng và chất lượng nước trên hệ thống sông cần đánh giá, dự báo;
b) Nhóm thông tin về đặc điểm nguồn nước: mực nước, lưu lượng nước, tổng lượng nước mặt; số lượng sông, hồ chứa nước; dữ liệu về chất lượng nước, lượng nước tích trữ trong các hồ chứa hiện có; tài liệu cột địa tầng giếng khoan, các thông số địa chất thủy văn; dữ liệu quan trắc mực nước, chất lượng nước dưới đất; dữ liệu cạn kiệt, ô nhiễm, suy thoái nguồn nước, xâm nhập mặn, sụt lún đất do khai thác nước dưới đất gây ra trên phạm vi cảnh báo, dự báo nguồn nước;
c) Nhóm thông tin về hiện trạng khai thác tài nguyên nước và xả nước thải vào nguồn nước: tên công trình, vị trí hành chính, loại công trình khai thác nước/xả nước thải; tên nguồn nước khai thác/nguồn tiếp nhận nước thải; mục đích sử dụng/xả nước thải; ước tính lượng nước khai thác; diện tích tưới, diện tích nuôi trồng thủy sản, công suất phát điện, số hộ dân được cấp nước; phương thức, chế độ, quy trình vận hành, số liệu vận hành khai thác/xả nước thải;
d) Nhóm thông tin, dữ liệu về mặt cắt sông, bản đồ địa hình, bản đồ địa chất, bản đồ địa chất thủy văn, bản đồ tài nguyên nước;
đ) Nhóm các thông tin khác có liên quan;
e) Yêu cầu về thông tin, dữ liệu thu thập: đảm bảo tính đồng nhất theo mục tiêu của dự án; dữ liệu quan trắc tài nguyên nước mặt tối thiểu phải 20 năm; dữ liệu về địa hình, khí tượng thủy văn, mặt cắt sông phải đảm bảo theo mục đích cảnh báo, dự báo nguồn nước theo pháp luật về tài nguyên nước.
2. Phân tích, đánh giá hiện trạng diễn biến: tổng lượng mưa, mực nước, lưu lượng nước, tổng lượng nước mặt, chất lượng nước mặt tại các trạm quan trắc theo thời hạn dự báo, so sánh với cùng thời kỳ năm, nhiều năm; diễn biến mực nước, chất lượng nước của các tầng chứa nước dưới đất theo thời hạn dự báo.
3. Thực hiện dự báo:
a) Nhập dữ liệu mô hình, thiết lập cấu trúc mô hình;
b) Chạy thử mô hình, hiệu chỉnh các thông số bằng cách so sánh kết quả tính toán với số liệu lịch sử. Mô hình phù hợp để đưa vào dự báo khi sai số cho phép tối đa ±20%;
c) Kiểm định mô hình. Kết quả kiểm định mô hình phù hợp để đưa vào dự báo khi sai số cho phép tối đa ±20%;
d) Tính toán dự báo;
đ) Biên tập kết quả dự báo.
4. Thảo luận, phân tích, lựa chọn kết quả dự báo.
5. Xây dựng kết quả dự báo.

Dự báo nguồn nước bằng phương pháp thống kê
1. Thu thập, xử lý các thông tin, dữ liệu của thông số cần thực hiện dự báo theo các nhóm dữ liệu quy định tại điểm a, điểm b, điểm c khoản 1

Điều 24 và đáp ứng yêu cầu về thông tin, dữ liệu thu thập quy định tại điểm e khoản 1

Điều 24 của Thông tư này.
2. Phân tích, đánh giá hiện trạng diễn biến: tổng lượng mưa, mực nước, lưu lượng nước, tổng lượng nước mặt, chất lượng nước mặt tại các trạm quan trắc theo thời hạn dự báo, so sánh với cùng thời kỳ năm, nhiều năm; diễn biến mực nước, chất lượng nước của các tầng chứa nước dưới đất theo thời hạn dự báo.
3. Thực hiện dự báo:
a) Phân tích dữ liệu thống kê: tính giá trị trung bình, lớn nhất, nhỏ nhất, độ lệch chuẩn, hệ số biến động, kiểm tra phân bố xác suất, phân tích xu thế biến đổi theo thời gian;
b) Hiệu chỉnh, kiểm tra. Kết quả hiệu chỉnh phù hợp để đưa vào dự báo khi sai số cho phép tối đa ±20%;
c) Tiến hành dự báo;
d) Biên tập kết quả dự báo.
4. Thảo luận, phân tích, lựa chọn kết quả dự báo.
5. Xây dựng kết quả dự báo.

Dự báo nguồn nước bằng phương pháp giải tích
1. Thu thập, xử lý các thông tin, dữ liệu của thông số cần thực hiện dự báo theo các nhóm dữ liệu quy định tại điểm a, điểm b, điểm c khoản 1

Điều 24 và đáp ứng yêu cầu về thông tin, dữ liệu thu thập quy định tại điểm e khoản 1

Điều 24 của Thông tư này.
2. Phân tích, đánh giá hiện trạng diễn biến: tổng lượng mưa, mực nước, lưu lượng nước, tổng lượng nước mặt, chất lượng nước mặt tại các trạm quan trắc theo thời hạn dự báo, so sánh với cùng thời kỳ năm, nhiều năm; diễn biến mực nước, chất lượng nước của các tầng chứa nước dưới đất theo thời hạn dự báo.
3. Thực hiện dự báo bao gồm:
a) Phân tích các biến trực tiếp, gián tiếp (các biến đầu vào) tác động đến thông số cần thực hiện dự báo;
b) Thiết lập biểu thức quan hệ giải tích, xây dựng công thức dạng hàm toán học giải tích (tuyến tính, phi tuyến, lũy thừa, tích phân...) thể hiện mối quan hệ giữa thông số cần thực hiện dự báo với các biến đầu vào;
c) Đánh giá kết quả và hiệu chỉnh. Kết quả hiệu chỉnh phù hợp để đưa vào dự báo khi sai số cho phép tối đa ±20%;
d) Tính toán và đưa ra kết quả dự báo;
đ) Biên tập kết quả dự báo.
4. Thảo luận, phân tích, lựa chọn kết quả dự báo.
5. Xây dựng kết quả dự báo theo phương án lựa chọn.

Biên tập bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước
1. Căn cứ nội dung thực hiện quy định tại điểm a, điểm b và điểm c khoản 2

Điều 21 của Thông tư này, thực hiện biên tập bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước theo quy định tại Mẫu số 22 ban hành kèm theo Thông tư này.
2. Bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước được phát hành trước ngày 05 hằng tháng theo một hoặc đồng thời các hình thức dạng văn bản, dạng số.
Trường hợp có những diễn biến bất thường về nguồn nước thì thực hiện bổ sung xây dựng bản tin cảnh báo, dự báo nguồn nước theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Quy định chuyển tiếp
1. Đối với những điểm, trạm, công trình quan trắc tài nguyên nước đang thực hiện quan trắc theo kế hoạch, nhiệm vụ đã được phê duyệt trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện theo các quy định tại thời điểm phê duyệt đến khi hoàn thành.
2. Các quy định kỹ thuật về quan trắc tài nguyên nước, cảnh báo, dự báo nguồn nước theo pháp luật về tài nguyên nước tại các văn bản khác do Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ban hành trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành mà có quy định khác với quy định của Thông tư này thì áp dụng theo Thông tư này.

Hiệu lực thi hành
1. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10 tháng 10 năm 2025.
2. Thông tư số 19/2013/TT-BTNMT ngày 18 tháng 7 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật quan trắc tài nguyên nước dưới đất hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành.
3. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được dẫn chiếu để áp dụng tại Thông tư này được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì sẽ áp dụng theo các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế.

Tổ chức thực hiện
1. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này.
2. Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị phản ánh kịp thời về Bộ Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn hoặc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung./.