THÔNG TƯ Hướng dẫn một số điểm về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2005

Căn cứ Nghị quyết số 33/2004/QH11 về dự toán ngân sách nhà nước năm 2005, Quốc hội Khóa XI, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 09/11/2004

Căn cứ Nghị quyết số 34/2004/QH11 về phân bổ dự toán ngân sách trung ương năm 2005, Quốc hội Khóa XI, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 11/11/2004;

Căn cứ Quyết định số 194/2004/QĐ-TTg ngày 17/11/2004 của Thủ tướng Chính phủ về giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2005; Bộ Tài chính hướng dẫn một số điểm về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2005 như sau: I. VỀ PHÂN BỔ VÀ GIAO DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NĂM 2005: 1. Về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi đối với ngân sách địa phương: Năm 2005 là năm thứ hai trong thời kỳ ổn định ngân sách địa phương (2004 - 2006), thực hiện ổn định tỷ lệ phần trăm (%) phân chia nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách từng địa phương, số bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương cho ngân sách từng địa phương theo mức Thủ tướng Chính phủ đã giao cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại Quyết định số 242/2003/QĐ-TTg ngày 17/11/2003. Thực hiện cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo quy định tại Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/06/2003 của Chính phủ và Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/06/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách Nhà nước. Việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách các cấp chính quyền địa phương và số bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới thực hiện ổn định, theo đúng Nghị quyết của Hội đồng nhân dân và quyết định của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh đã quyết định đối với năm ngân sách trong thời kỳ ổn định. Thực hiện cơ chế cân đối nguồn thu tiền sử dụng đất trong cân đối ngân sách địa phương để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội (giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đối ứng, đầu tư dự án công trình hạ tầng,...). Đồng thời, từ năm 2005, sử dụng một phần nguồn thu này và dự toán chi ngân sách địa phương thực hiện nhiệm vụ chi về quản lý đất đai: Khảo sát, đo đạc, lập các loại bản đồ về đất đai; đánh giá phân hạng đất; lập, thẩm định, công bố và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thống kê, kiểm kê đất đai và các hoạt động sự nghiệp địa chính khác; để hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong năm 2005 theo đúng Nghị quyết của Quốc hội. 2. Phân bổ và giao dự toán ngân sách: 2.1. Phân bổ, giao dự toán thu ngân sách: Các Bộ, cơ quan Trung ương, Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai giao nhiệm vụ thu ngân sách năm 2005 cho các đơn vị trực thuộc, chính quyền cấp dưới đảm bảo bằng hoặc cao hơn mức dự toán thu ngân sách Thủ tướng Chính phủ đã giao, Bộ Tài chính đã hướng dẫn. Việc phân bổ và giao dự toán thu ngân sách phải trên cơ sở đánh giá đầy đủ kết quả thực hiện thu ngân sách năm 2004, căn cứ các Luật thuế, các chế độ chính sách thu, mức tăng trưởng kinh tế của từng ngành, từng lĩnh vực, khả năng phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ cụ thể của các doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, yêu cầu thực hiện các biện pháp đấu tranh chống thất thu, gian lận thương mại. 2.2. Phân bổ, giao dự toán chi ngân sách nhà nước: 2.2.1. Phân bổ, giao dự toán chi đầu tư phát triển: Các Bộ, cơ quan Trung ương, các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phân bổ, giao dự toán chi đầu tư phát triển phải thực hiện đúng những quy định về quản lý đầu tư và xây dựng, đồng thời phải đảm bảo yêu cầu chủ yếu sau: Trước hết, bố trí dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản được giao để hoàn trả đủ các khoản nợ đến hạn, bao gồm: Khoản vay tín dụng ưu đãi thực hiện chương trình kiên cố hoá kênh mương, giao thông nông thôn, cơ sở hạ tầng làng nghề, hạ tầng thuỷ sản (đối với các địa phương); các khoản ngân sách trung ương đã ứng trước phải thu hồi vào dự toán ngân sách năm 2005; nợ khối lượng xây dựng cơ bản của các công trình thuộc nhiệm vụ đầu tư của ngân sách theo chế độ quy định, kể cả khối lượng xây dựng cơ bản của nhiệm vụ năm 2004 được phép tăng lên do yếu tố giá vật tư, hàng hoá tăng; các khoản nợ vay đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách đến hạn phải trả khác. Bố trí đảm bảo vốn đối ứng cho các công trình, dự án sử dụng vốn ODA; vốn thực hiện Quyết định số 134/2004/QĐ-TTg ngày 20/07/2004 của Thủ tướng Chính phủ phần ngân sách địa phương phải đảm bảo theo quy định (tối thiểu 20% phần ngân sách trung ương hỗ trợ); vốn thực hiện những dự án quan trọng chuyển tiếp để tập trung hoàn thành dứt điểm, kiên quyết khắc phục tình trạng dàn trải, dây dưa kéo dài.

Sau khi bố trí vốn để thực hiện những nhiệm vụ trên mới bố trí vốn cho những dự án, công trình khởi công mới. Đối với các dự án, công trình khởi công mới phải đảm bảo đầy đủ thủ tục đầu tư theo chế độ quy định, đảm bảo nguồn ngân sách thực hiện theo chế độ quy định. Tổng mức dự toán chi xây dựng cơ bản phân bổ, giao cho dự án, công trình thuộc niên độ ngân sách 2005 và các khoản trả nợ đầu tư xây dựng cơ bản không được vượt quá tổng mức dự toán chi đầu tư phát triển đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Đối với các địa phương, trường hợp Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định dự toán thu ngân sách tăng hơn so với dự toán thu ngân sách Thủ tướng Chính phủ giao, thì phần tăng thêm thực hiện theo quy định tại điểm 2.2.8, khoản 2, mục I của Thông tư này. Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phân bổ và giao dự toán chi đầu tư phát triển cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc và chính quyền cấp dưới đối với lĩnh vực giáo dục, đào tạo, dạy nghề và khoa học, công nghệ không được thấp hơn mức dự toán chi đầu tư phát triển của các lĩnh vực này Thủ tướng Chính phủ đã giao cho địa phương. 2.2.2. Phân bổ, giao dự toán chi phát triển sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh: a) Các Bộ, cơ quan Trung ương phân bổ, giao dự toán chi ngân sách sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý hành chính nhà nước, Đảng, đoàn thể (kể cả chi cải cách tiền lương) cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc phải khớp, đúng dự toán chi được Thủ tướng Chính phủ giao cả về tổng mức và chi tiết theo từng lĩnh vực chi; đảm bảo đối với những nhiệm vụ quan trọng theo quy định của pháp luật; những nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ đã quyết định; phân bổ dự toán chi phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức theo quy định của pháp luật. b) Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phân bổ, giao dự toán chi ngân sách sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước, Đảng, đoàn thể (kể cả chi cải cách tiền lương) năm 2005 cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc và chính quyền cấp dưới phải đảm bảo những yêu cầu chủ yếu sau: Phân bổ dự toán chi ngân sách 2005 cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc, chính quyền cấp dưới đối với lĩnh vực giáo dục, đào tạo, dạy nghề và khoa học công nghệ không được thấp hơn mức dự toán chi Thủ tướng Chính phủ đã giao; đối với các lĩnh vực: Quốc phòng, an ninh, sự nghiệp y tế, sự nghiệp văn hoá thông tin, sự nghiệp kinh tế, quản lý hành chính nhà nước, đảng, đoàn thể, trợ giá, trợ cước các mặt hàng chính sách và chi khác ngân sách, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ chế độ chính sách chi ngân sách, khối lượng nhiệm vụ của từng lĩnh vực, yêu cầu thực tế của địa phương và chỉ tiêu hướng dẫn của Bộ Tài chính, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định phân bổ và giao dự toán cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc, chính quyền cấp dưới phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Đơn vị dự toán cấp trên phân bổ, giao dự toán chi ngân sách cho các đơn vị cấp dưới phải khớp, đúng dự toán chi được Uỷ ban nhân dân giao cả về tổng mức và chi tiết theo từng lĩnh vực chi. Bố trí đảm bảo kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách, các nhiệm vụ đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết định từ nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho địa phương và nguồn cân đối ngân sách địa phương theo quy định, để thực hiện những chế độ, chính sách, nhiệm vụ chủ yếu theo Phụ lục đính kèm thông tư này. Bố trí dự toán ngân sách để thực hiện những nhiệm vụ đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định, ngân sách Trung ương đã bố trí hỗ trợ từ các năm trước và dự toán ngân sách 2005 đã bố trí cân đối trong ngân sách địa phương như: Kinh phí khám, chữa bệnh cho người nghèo theo Quyết định số 139/2002/QĐ-TTg ngày 15/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ; Kinh phí thực hiện Quyết định số 161/2002/QĐ-TTg ngày 15/11/2002 về một số chính sách phát triển giáo dục mầm non; Quyết định số 253/QĐ-TTg ngày 05/03/2003 về việc phê duyệt Đề án “Một số giải pháp củng cố, kiện toàn chính quyền cơ sở vùng Tây Nguyên giai đoạn 2002 - 2010”; kinh phí thực hiện chế độ ưu đãi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục ở các trường chuyên biệt và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo Nghị định số 35/2001/NĐ-CP ngày 09/07/2001 của Chính phủ; Quyết định số 155/2003/QĐ-TTg ngày 30/07/2003 quy định sửa đổi, bổ sung một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức ngành y tế,... 2.2.3. Phân bổ, giao ngân sách thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án, các nhiệm vụ năm 2005:

Căn cứ dự toán chi thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng và một số mục tiêu, nhiệm vụ khác Thủ tướng Chính phủ giao, các Bộ, cơ quan Trung ương, Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện phân bổ, giao cho các đơn vị trực thuộc, chính quyền cấp dưới đảm bảo khớp đúng, kịp thời mức dự toán đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Đồng thời thực hiện lồng ghép các nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia trên cùng một địa bàn theo chế độ quy định để thực hiện có hiệu quả các nguồn vốn; ngoài nguồn vốn hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động bố trí nguồn ngân sách địa phương và các nguồn tài chính hợp pháp để thực hiện. Đối với chương trình giáo dục - đào tạo ngân sách trung ương bố trí bổ sung có mục tiêu hỗ trợ địa phương khó khăn thực hiện dự án đổi mới chương trình, nội dung sách giáo khoa lớp 4, lớp 9, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện đúng mục tiêu nguồn ngân sách trung ương đã hỗ trợ, đồng thời bố trí ngân sách địa phương để thực hiện tối thiểu theo mức Bộ Tài chính đã thông báo tại Quyết định số 86/2004/QĐ-BTC ngày 17/11/2004 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. 2.2.4. Về bố trí ngân sách và thực hiện cơ chế tài chính tạo nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2005 (Bộ Tài chính có Thông tư hướng dẫn cụ thể nhiệm vụ này), chú ý thực hiện các nội dung chủ yếu sau: Các Bộ, cơ quan Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, trong phân bổ, giao dự toán ngân sách cho các đơn vị trực thuộc và ngân sách cấp dưới phải xác định và giao nhiệm vụ thực hiện tiết kiệm 10% chi thường xuyên của dự toán năm 2005 tăng thêm so dự toán 2004 đã giao (không kể tiền lương và các khoản có tính chất tiền lương, đóng niên liễm với các tổ chức Quốc tế, chi chương trình mục tiêu quốc gia, chi trợ giá, trợ cước các mặt hàng chính sách); không thấp hơn mức tiết kiệm để thực hiện cải cách tiền lương Bộ Tài chính đã thông báo. Ngân sách các cấp chính quyền địa phương quản lý tập trung nguồn 10% tiết kiệm của các cơ quan, đơn vị thuộc ngân sách cấp mình (không kể các đơn vị sự nghiệp có thu thực hiện cơ chế tài chính theo Nghị định 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002 của Chính phủ và cơ quan thực hiện khoán chi hành chính theo Quyết định số 192/2001/QĐ-TTg ngày 17/12/2001 của Thủ tướng Chính phủ) thực hiện điều hoà chung giữa các đơn vị khi xác định nguồn kinh phí thực hiện cải cách tiền lương của từng cơ quan, đơn vị thuộc ngân sách cấp mình. Các cơ quan quản lý hành chính nhà nước có nguồn thu, các đơn vị sự nghiệp có thu sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ quy định (riêng ngành y tế sử dụng tối thiểu 35%, sau khi đã trừ tiền thuốc, máu, dịch truyền và hoá chất) để thực hiện cải cách tiền lương. Ngân sách địa phương dành tối thiểu 50% số tăng thu ngân sách địa phương thực hiện 2004 so với dự toán 2004 và 50% số tăng thu ngân sách địa phương dự toán 2005 so với dự toán năm 2004 Thủ tướng Chính phủ đã giao (không kể khoản thu tiền sử dụng đất) để thực hiện cải cách tiền lương. Nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm trước chưa sử dụng hết được chuyển sang năm 2005 để thực hiện cải cách tiền lương theo quy định.

Sau khi thực hiện các biện pháp nêu trên mà không đủ nguồn thì ngân sách trung ương hỗ trợ để bảo đảm nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2005. Trường hợp nguồn thực hiện cải cách tiền lương xác định theo các quy định trên của đơn vị dự toán ngân sách các cấp và ngân sách các cấp chính quyền địa phương lớn hơn nhu cầu chi thực hiện cải cách tiền lương theo quy định, tiếp tục sử dụng nguồn này chuyển năm sau để tạo nguồn cải cách tiền lương, không sử dụng cho các mục tiêu khác. 2.2.5. Về kinh phí trợ cước, trợ giá và cấp không thu tiền một số mặt hàng chính sách (phần kinh phí ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương).

Căn cứ mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương và kinh phí cân đối trong dự toán ngân sách địa phương, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội động nhân dân cùng cấp quyết định mục tiêu, phương thức, nội dung thực hiện (mặt hàng, sản phẩm, định mức hỗ trợ, địa bàn, đối tượng được hưởng trợ cước, trợ giá và cấp không thu tiền một số mặt hàng chính sách) cho phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương hoặc ban hành chính sách và bố trí, sử dụng nguồn kinh phí này để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ sản xuất kinh doanh của đồng bào dân tộc thiểu số, thực hiện tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo vay mua phương tiện, vật tư sản xuất,... báo cáo Bộ Tài chính, Uỷ ban Dân tộc biết để theo dõi chỉ đạo quá trình tổ chức thực hiện. 2.2.6. Về phân bổ, giao nhiệm vụ chi thực hiện chế độ phụ cấp đối với cán bộ không chuyên trách ở cấp xã và cán bộ thôn, làng, ấp, bản, buôn, sóc ở xã và tổ dân phố ở phường, thị trấn (sau đây gọi tắt là thôn và tổ dân phố) theo Nghị định số 121/2003/NĐ-CP ngày 21/10/2003 của Chính phủ:

Căn cứ vào tình hình thực tế và khả năng ngân sách của địa phương, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cụ thể số lượng cán bộ không chuyên trách cho từng xã, phường, thị trấn và mức phụ cấp cụ thể cho từng chức danh cán bộ không chuyên trách, đồng thời bố trí cân đối nguồn ngân sách địa phương để thực hiện theo quy định tại Nghị định số 121/2003/NĐ-CP ngày 21/10/2003 của Chính phủ và Thông tư liên tịch số 34/2004/TTLT-BNV-BTC-BLĐTBXH ngày 14/05/2004 của Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. 2.2.7. Bố trí dự phòng ngân sách các cấp chính quyền địa phương theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, không thấp hơn mức dự phòng đã được Thủ tướng Chính phủ giao. 2.2.8. Trong quá trình quyết định phân bổ dự toán thu, chi ngân sách, trường hợp Hội đồng nhân dân quyết định dự toán thu ngân sách cao hơn mức cấp trên giao, thì dự toán chi tăng thêm (không kể tăng chi từ nguồn thu tiền sử dụng đất) dành tối thiểu 50% thực hiện cải cách tiền lương; 50% còn lại bổ sung dự phòng ngân sách địa phương để chủ động trong quá trình điều hành ngân sách, thực hiện những nhiệm vụ, chế độ, chính sách quan trọng được cấp có thẩm quyền quyết định và xử lý thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản theo chế độ quy định. 2.3. Về thời gian phân bổ, giao dự toán: 2.3.1. Các Bộ, cơ quan Trung ương giao dự toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc hoàn thành trước 31/12/2004 theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. 2.3.2. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định dự toán thu, chi ngân sách địa phương, phương án phân bổ ngân sách cấp tỉnh và mức bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp dưới trước ngày 10 tháng 12 năm 2004; đồng thời căn cứ Nghị quyết Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thực hiện giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc tỉnh; nhiệm vụ thu, chi, mức bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh cho từng quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm báo cáo kết quả quyết định và phân bổ, giao ngân sách địa phương về Bộ Tài chính chậm nhất là 5 ngày sau khi Hội đồng nhân dân quyết định dự toán ngân sách theo đúng quy định tại Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/06/2003 của Bộ Tài chính. Uỷ ban nhân dân cấp huyện căn cứ quyết định của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh về giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định dự toán thu, chi ngân sách và phương án phân bổ dự toán ngân sách cấp huyện trước ngày 20 tháng 12 năm 2004; đồng thời căn cứ Nghị quyết Hội đồng nhân dân cấp huyện, giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng cơ quan, đơn vị trực thuộc huyện, mức bổ sung từ ngân sách cấp huyện cho từng xã, phường, thị trấn. Uỷ ban nhân dân cấp xã căn cứ quyết định của Uỷ ban nhân dân cấp huyện về giao nhiệm vụ thu chi ngân sách, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định dự toán thu, chi ngân sách và phương án phân bổ dự toán ngân sách cấp xã và thực hiện phân bổ chi thường xuyên theo từng loại của